Onassis Discussions: Ο Slavoj Žižek σε μια συζήτηση με την Αφροδίτη Παναγιωτάκου

Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ δεν είναι από τους ανθρώπους που μπαίνουν σε μια αίθουσα για να επιβεβαιώσουν όσα ήδη πιστεύεις. Μπαίνει για να τα ανακατέψει, ακόμη και να τα ανατρέψει. Διαβάζοντας τον κόσμο μέσα από τον Χέγκελ, τον Λακάν και τον Μαρξ, ο Ζίζεκ έχει αφιερώσει το έργο του στις αντιφάσεις που διαμορφώνουν την πολιτική, την ιδεολογία και την επιθυμία.

Φιλόσοφος, ψυχαναλυτής, πολιτικός ακτιβιστής, κριτικός κινηματογράφου και κάποτε υποψήφιος για την προεδρία της Σλοβενίας, περνά τις τελευταίες δεκαετίες κάνοντας κάτι που λίγοι διανοούμενοι καταφέρνουν: μετατρέπει τη θεωρία σε δημόσιο θέαμα χωρίς να την απλοποιεί.

Αυτός είναι ο Σλάβοϊ Ζίζεκ. Αφοπλιστικός, υπερβολικός, αστείος, ενοχλητικός, πάντα έτοιμος να τινάξει στον αέρα κάθε μας βεβαιότητα. Έχει γράψει βιβλία με τέτοιον ρυθμό που κανείς δεν προλαβαίνει να τα ακολουθήσει. Ούτε καν ο ίδιος, όπως έχει παραδεχτεί. Ανάμεσά τους, ξεχωρίζουν τα “The Sublime Object of Ideology” («Το υψηλό αντικείμενο της ιδεολογίας») (1989), “Less Than Nothing” (2012), “Lenin 2017: Remembering, Repeating, and Working-Through” («Λένιν 2017: Ανάμνηση, επανάληψη και επεξεργασία») (2017), “The Courage of Hopelessness” (2017) και “Hegel in a Wired Brain” (2020).

Στον κινηματογράφοι το “Zizek!” (2005) τον σύστησε στο ευρύ κοινό ως κάτι περισσότερο από έναν ακαδημαϊκό. Στο “The Pervert's Guide to Cinema” (2006) μπαίνει μέσα στα σκηνικά του του Alfred Hitchcock, του David Lynch και του Andrei Tarkovsky, μεταξύ άλλων, σαν να θέλει να δείξει τι κρύβει η κάμερα τη στιγμή που εσύ κοιτάς αλλού. Και το “The Pervert's Guide to Ideology” (2012) επαναφέρει το ερώτημα που διατρέχει όλο το έργο του: πώς οι ιδέες που θεωρούμε δικές μας διαμορφώνουν τη ζωή μας χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε.

Γιατί το πραγματικό θέμα του Ζίζεκ δεν είναι ποτέ μόνο η πολιτική ή η φιλοσοφία. Είναι οι ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας για να καταλάβουμε τον κόσμο και, κυρίως, εκείνες που δεν καταλαβαίνουμε ότι λέμε.

Ο διάσημος προβοκάτορας ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης για μια συζήτηση με την Καλλιτεχνική Διευθύντρια της Στέγης, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, που κάνεις δεν ξέρει από πού θα αρχίσει και πού θα καταλήξει. Άλλωστε, ο Ζίζεκ δεν φημίζεται για την ικανότητά του να δίνει απαντήσεις, αλλά για το ότι κάνει τις ερωτήσεις πιο δύσκολες.