Οιδίποδας | Robert Icke

Ο «Οιδίποδας» του Robert Icke επανέρχεται με τον Νίκο Κουρή στον ομώνυμο ρόλο και ανανεωμένο cast: η Μαρία Κεχαγιόγλου υποδύεται την Ιοκάστη, ενώ τον ρόλο του Ετεοκλή αναλαμβάνει ο Αναστάσιος Γεωργούλας.

Μετά τις sold‑out παραστάσεις στο West End του Λονδίνου, στο Broadway της Νέας Υόρκης και στη Στέγη την περυσινή σεζόν, η βραβευμένη με Olivier σύγχρονη μεταγραφή της τραγωδίας του Σοφοκλή –με 7 υποψηφιότητες για τα βραβεία Tony– επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, από τις 12 Νοεμβρίου 2026.

Βραδιά εκλογών.
Ένας ικανός ηγέτης, φαβορί της εκλογικής κούρσας. Ένα χρονόμετρο που μετρά αντίστροφα προς τον θρίαμβο. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν μια συντριπτική νίκη. Αναμένονται σαρωτικές αλλαγές. Μπορεί η ιστορία του Οιδίποδα να μας είναι γνωστή, αυτή όμως τη σύγχρονη ανάγνωση ενός αρχέγονου μύθου δεν την είχαμε φανταστεί. Το έργο του Ρόμπερτ Άικ σε γραπώνει και σε συγκλονίζει. Τι συμβαίνει όταν όλα όσα πίστευες καταρρέουν; Όταν η ίδια σου η ύπαρξη συντρίβεται μπροστά στα μάτια σου;

Το σοφόκλειο δράμα του 428 π.Χ. για την αμείλικτη δύναμη του πεπρωμένου διαβάζεται ξανά μέσα από το πρίσμα της δημόσιας εικόνας, της ευθύνης, της εξουσίας και του ανθρώπινου ορίου. Με αμείωτη ένταση, σαρδόνιο χιούμορ και σκηνές που ακροβατούν ανάμεσα στο πολιτικό θρίλερ και την οικογενειακή τραγωδία, ο Βρετανός θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης Ρόμπερτ Άικ –γνωστός στο ελληνικό κοινό από το "The Doctor" και τη διασκευή στο "1984" του George Orwell– επιστρέφει με έναν «Οιδίποδα» που θα συζητηθεί.

«Η κάθαρση που αναζητά ο Άικ δεν είναι επική ούτε τελετουργική· μοιάζει με φως ψυχρού γραφείου, όχι με θεϊκή παρέμβαση. Ένα φως που δεν σώζει – αποκαλύπτει. Μέσα σε αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον, οι ηθοποιοί κινούνται με ακρίβεια».

—Μαρία Κρύου, athinorama.gr

«Ένα πολύ καλό και φρέσκο κείμενο».

—Νίκος Ξένιος, bookpress.gr

«Σπουδαία στιγμή για το εγχώριο θεατρικό γίγνεσθαι και –ναι– μια μεγαλειώδης συνολικά παράσταση».

—Νίκος Ρουμπής, debop.gr

«Στη Στέγη, ο “Οιδίποδας” του Ρόμπερτ Άικ δεν παρουσιάστηκε ως αρχαίο δράμα. Παρουσιάστηκε ως πολιτική πράξη. Και με αυτούς τους ηθοποιούς έγινε κάτι σπάνιο: ένας μύθος που όλοι νομίζαμε ότι γνωρίζουμε ξαναέγινε επικίνδυνος. Δεν είδαμε την ιστορία ενός άντρα που δεν ήξερε ποιος είναι. Είδαμε έναν κόσμο που νομίζει ότι ξέρει. Και φύγαμε από τη Στέγη λίγο πιο τυφλοί και λίγο πιο ξύπνιοι».

—Κατερίνα Ι. Ανέστη, iefimerida.gr

«Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για άλλη μια χρονιά φιλοξενεί έναν σπουδαίο ξένο σκηνοθέτη στην πρώτη του συνεργασία με Έλληνες ηθοποιούς. Ο διεθνώς αναγνωρισμένος Βρετανός σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας Robert Icke υπογράφει μια εκρηκτική διασκευή του “Οιδίποδα” μετατρέποντάς την κλασική τραγωδία σε ένα σκοτεινό, συναρπαστικό πολιτικό-οικογενειακό θρίλερ».

—Ζωή Δημητρίου, ladylike.gr

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Robert Icke αναπτύσσει έναν συνταρακτικό παραστασιακό διάλογο με το σοφόκλειο έργο διανύοντας κειμενικά τους αιώνες πολιτισμού που μας χωρίζουν και κατορθώνοντας να δημιουργήσει συνεκτικούς αρμούς και συγκινητικούς δεσμούς μαζί του ενώνοντας το τώρα με το τότε με το μοναδικό κοινό σημείο αναφοράς στον απέραντο πολιτισμικό χρόνο που μας χωρίζει: τον Άνθρωπο. Μας προσφέρει ένα κείμενο υψηλής δραματουργικής έντασης, συνταρακτικής διασύνδεσης με το αρχέτυπό του, βαθύτατης και ουσιαστικής ανανοηματοδότησης. Ταυτόχρονα δημιουργεί ένα παραστασιακό εγχείρημα αδιάλειπτου σκηνικού ενδιαφέροντος, με άρτια και συναρπαστικά σκιαγραφημένους χαρακτήρες. […] Ο Robert Icke γράφει και σκηνοθετεί μια απολύτως σημαντική εκδοχή του “Οιδίποδα”, επιτυγχάνοντας έναν συνταρακτικό διάλογο με το αρχαίο κείμενο. Ίσως τον πιο πλήρη και εύστοχο των τελευταίων δεκαετιών που αποτυπώνεται σε ένα ακραίας έντασης και βάθους παραστασιακό εγχείρημα. Η Στέγη δημιουργεί τις ευεργετικές προϋποθέσεις αφενός να βρισκόμαστε στην αιχμή του πανευρωπαϊκού πολιτιστικού γίγνεσθαι, και αφετέρου στηρίζει τη σημαντική ερμηνευτική συνεισφορά των σημαντικών Ελλήνων ηθοποιών πλάι στους εξαιρετικούς συναδέλφους τους, ανοίγοντας έναν νοερό διάλογο πάνω στην τέχνη της γραφής και της υποκριτικής σήμερα».

—Ελένη Κουτσιλαίου, elculture.gr

«[...] Σ’ αυτόν τον “Οιδίποδα” είδαμε άψογο σκηνικό σχεδιασμό, ωραία εξέλιξη της ιστορίας (με αποκορύφωμα τη σκηνή μετά την αποκάλυψη της αλήθειας με τον Οιδίποδα και την Ιοκάστη, σκηνή και ερμηνευτικά καθηλωτική), σπουδαίες ερμηνείες και κάποια πανέξυπνα σκηνικά ευρήματα, όπως ο τρόπος που τυφλώνεται ο Οιδίποδας».

—Όλγα Σελλά, oanagnostis.gr

«Η δύναμη της διασκευής αυτής έγκειται [...] στην ψυχαναλυτική διαίσθηση και αντιληπτικότητά της, στον αφοπλιστικό, καταιγιστικό και τολμηρό τρόπο με τον οποίο εστιάζει στην ανταγωνιστική σχέση γνώσης και απόλαυσης».

—Λουίζα Αρκουμανέα, lifo.gr

«Οι πρωταγωνιστικές ερμηνείες και η σφιχτή σκηνοθεσία συνθέτουν μια παράσταση υψηλής δυναμικής».

—Τώνια Καράογλου, athinorama.gr

«Όλα είναι σύγχρονα. Η ύβρις, η ματαιοδοξία, η διαφορετικότητα, η παιδεραστία, τα έμφυλα στερεότυπα, η γουόκ κουλτούρα, η αλαζονεία της εξουσίας».

—Ρέα Γρηγορίου, «Καθημερινή της Κυριακής» (ένθετο «Τέχνες»)

«Δεν ξέρω πόσοι διαπίστωσαν πως αυτό που έκανε η Στέγη με τον “Οιδίποδα” του Ρόμπερτ Άικ είναι κάτι πολύ διαφορετικό από ό,τι έχουμε συνηθίσει στο ελληνικό θέατρο (ειδικά από τους θεσμικούς παίκτες), όσο και σχετικά πρωτότυπο σε διεθνές επίπεδο. Αντί λοιπόν να “προσκαλέσει” τη νέα επιτυχία του Μπρόντγουεϊ και του Γουέστ Εντ στη σκηνή της, να την αγοράσει δηλαδή και να την παρουσιάσει ως έχει, επέλεξε να τη μεταφέρει στο θέατρό της αφού πρώτα την αναπαρήγαγε (“remounting”) με Έλληνα μεταφραστή, τον Νίκο Χατζόπουλο, Έλληνα εκτελεστή-σκηνοθέτη, τον Πρόδρομο Τσινικόρη [...] και Έλληνες ηθοποιούς. Η διαφορά είναι μεγάλη κι εδώ που τα λέμε διδακτική για όλους. […] Το έργο του Άικ βλέπεται σαν κάτι συναρπαστικό, τρομακτικό, ανησυχητικό για τις βεβαιότητές μας […] Κι όλα αυτά καθώς μιλάμε για πραγματικό “Μπρόντγουεϊ”. Ας κρατήσουμε τουλάχιστον αυτό από τον “Οιδίποδα” της Στέγης. Δυόμισι ώρες παράσταση – κι όμως τέτοια η δυναμική, το σφρίγος και η λάμψη εδώ, τέτοιες οι ερμηνείες και ο ρυθμός της, που ζητάς να μην τελειώσει».

—Γρηγόρης Ιωαννίδης, «Εφημερίδα των Συντακτών»

Τοποθετημένη μέσα σε ένα εκλογικό κέντρο τη βραδιά των εκλογών, η σύγχρονη αναδιήγηση της ιστορίας του Οιδίποδα από τον Ρόμπερτ Άικ καθηλώνει από την αρχή έως το τέλος, με τους εντυπωσιακούς πρωταγωνιστές να πλαισιώνονται από ένα εξαιρετικό σύνολο ηθοποιών.

—Arifa Akbar, The Guardian

Η σκηνοθεσία του Άικ απηχεί πολλά νοήματα σε έναν κόσμο όπου η αλήθεια είναι ένα αμφισβητούμενο αγαθό και οι πολιτικοί που υπόσχονται αλλαγή κυριαρχούν στη δημόσια σφαίρα, εκεί όπου οι αντιπαραθέσεις φουντώνουν γύρω από το ποιος έχει θέση και ποιος όχι. Όμως, το έργο πηγαίνει πολύ βαθύτερα. Αγγίζει το επίμονο ερώτημα του πόσα πραγματικά θέλουμε να γνωρίζουμε, ανακαλώντας εκείνη την ξαφνική κρίση πανικού όταν μια απιστία συντρόφου, μια απόλυση ή μια ιατρική διάγνωση μάς κάνει να νιώσουμε ότι φεύγει η γη κάτω από τα πόδια μας και αλλάζει ριζικά την αντίληψη που έχουμε για τον εαυτό μας.

—Sarah Hemming, Financial Times

Δύσκολα θα υπάρξει πιο δυνατή θεατρική παραγωγή στη Μεγάλη Βρετανία αυτή τη χρονιά. Ο Ρόμπερτ Άικ, ο οποίος το 2015 παρουσίασε μια συγκλονιστική «Ορέστεια» του 21ου αιώνα, φέρνει τώρα στο Λονδίνο τη δική του εκδοχή του «Οιδίποδα», η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στο Άμστερνταμ και στο Εδιμβούργο το 2018-19. Είναι ηλεκτρισμένη.

—Susannah Clapp, The Observer

Ο θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης Ρόμπερτ Άικ αναπλάθει τη γνωστή ιστορία ως ένα έντονο πολιτικό θρίλερ. Ο Άικ ακολουθεί σκόπιμα την αρχαία ελληνική δραματική παράδοση, τοποθετώντας το έργο του σε έναν και μόνο χώρο, με τη δράση να ξετυλίγεται σε πραγματικό χρόνο – κάτι που κάνει την απόκλισή του από τα συμβατικά πρότυπα ακόμη πιο συγκλονιστική. Η αλήθεια εδώ είναι κυριολεκτικά εκτυφλωτική –και εκκωφαντική– αλλά ο Άικ δεν αφήνει κανένα περιθώριο να αποσπάσει κανείς το βλέμμα του, έστω και για μια στιγμή.

—Alice Saville, The Independent

Η σύγχρονη προσέγγιση του Ρόμπερτ Άικ στην τραγωδία είναι κομψοτεχνική και συγκλονιστική.

—Dave Fargnoli, The Stage

Ο Ρόμπερτ Άικ γίνεται ο νεότερος σκηνοθέτης στην ιστορία που κερδίζει το βραβείο Olivier

Ο «Οιδίποδας» απέσπασε δύο βραβεία στην τελετή απονομής των περίβλεπτων Olivier Awards. Ο Άικ κέρδισε το Olivier Καλύτερης Αναβίωσης για τον «Οιδίποδα» και είπε στην ομιλία του κατά την απονομή των βραβείων ότι η ευκαιρία να ανεβάσει μια νέα εκδοχή της διασκευής του στο θέατρο Wyndham's ήταν «εκπληκτική». Μετά από το ανέβασμα με ηθοποιούς του Internationaal Theater Amsterdam (ITA) στο Διεθνές Φεστιβάλ του Εδιμβούργου το 2019, στην παραγωγή του Λονδίνου ο Mark Strong υποδύθηκε τον ομώνυμο πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ η Lesley Manville ερμήνευσε την Ιοκάστη. Η Μάνβιλ, που βραβεύτηκε με το Olivier Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας, είπε ότι η συνεργασία του Άικ με το ITA τον «επηρέασε σημαντικά». «Μετά από αυτή την παραγωγή, έκανε κάποιες αλλαγές στον “Οιδίποδα”. Ήταν πολύ χαρούμενος και άνετος που δούλεψε στο Άμστερνταμ. [...] Προφανώς είδε ότι [το έργο] θα μπορούσε να έχει μια άλλη ζωή εδώ». Η επιτυχία της παράστασης έκανε τη Μάνβιλ να αστειευτεί πως «θέλω σχεδόν να στείλω sms στον Σοφοκλή»!

Το αριστούργημα του Άικ στο Broadway

Μαζί με τον «Οιδίποδα» στη Στέγη, το αριστούργημα του Άικ παρουσιάστηκε στο Broadway. Με πρωταγωνιστές τον βραβευμένο με Olivier, Μαρκ Στρονγκ (“Kingsman”) και την υποψήφια για Όσκαρ, Λέσλι Μάνβλι («Το Στέμμα»), ο «Οιδίποδας» στο Μπρόντγουεϊ ήταν «μια συναρπαστική ιστορία αλήθειας και ψεμάτων που βάζει φωτιά στη σκηνή».