Απο-τύπωμα τέχνης: Η καλλιτεχνική τυπογραφία

Ποια είναι η αξία της καλλιτεχνικής τυπογραφίας σήμερα; Πώς γεννιέται ένα βιβλίο και ποιο είναι το αποτύπωμα που αφήνει στη ζωή μας; Το Ίδρυμα Ωνάση, επιδιώκοντας τη διάσωση και την αναβίωση της καλλιτεχνικής τυπογραφίας στην Ελλάδα, συνδιοργανώνει σε συνεργασία με το Τελλόγλειο Ίδρυμα την έκθεση «Απο-τύπωμα τέχνης: Η καλλιτεχνική τυπογραφία». Μια πρόσκληση προς το κοινό να έρθει σε επαφή με έργα σημαντικών δημιουργών, αλλά και να γνωρίσει την καλλιτεχνική τυπογραφία στη δημιουργική της διάσταση. Η μεγάλη έκθεση θα ανοίξει τις πόρτες της στις 27 Οκτωβρίου 2026 στο Τελλόγλειο Ίδρυμα στη Θεσσαλονίκη και θα διαρκέσει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2027.

Μοναδική σε τέτοια έκταση, η έκθεση αποτελεί μια συλλογή έργων που ενώνουν τον λόγο με την εικόνα σε ένα ενιαίο δημιούργημα. Ιστορικές εκδόσεις του Νίκου Βοζίκη, ιδρυτή των εκδόσεων ΔΙΑΤΤΩΝ –πλέον Γουτεμβέργειου Τυπογραφείου ΔΙΑΤΤΩΝ / ONASSIS–, θα συναντήσουν σπάνιες βιβλιοδεσίες από προσωπικές συλλογές, αλλά και έργα του Τελλογλείου.

Ξεχωριστή ενότητα στην έκθεση θα έχει και ένα μέρος των καλλιτεχνικών βιβλίων από την προσωπική συλλογή του Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου, Προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση, με εκδόσεις που συνδέουν μεγάλα ονόματα εικαστικών, όπως των Georges Braque, Tavy Notton, Μάρω Βανδώρου, με σπουδαία κείμενα των Σοφοκλή, Maeterlinck, T. S. Eliot και παρτιτούρες του Ιάννη Ξενάκη.

Από τη συλλογή των εκδόσεων ΔΙΑΤΤΩΝ, η έκθεση θα περιλαμβάνει χειροποίητα βιβλία ποίησης των Σολωμού, Κάλβου, Καβάφη και Ρίτσου και έργα με αυθεντικά χαρακτικά Ελλήνων καλλιτεχνών, όπως των Γιώργη Βαρλάμου, Γιάννη Ψυχοπαίδη, Χρόνη Μπότσογλου, Μιχάλη Αρφαρά, Μανώλη Χάρου, Άριας Κομιανού, Γιάννη Στεφανάκι και πολλών ακόμα.

Παρεκκλίνοντας από τη μουσειακή αντιμετώπιση του βιβλίου, η έκθεση προτείνει μια βιωματική προσέγγιση στη δημιουργική διάσταση της τυπογραφίας. Εκπαιδευμένοι επιμελητές, υπό την καθοδήγηση του κ. Νίκου Βοζίκη, θα μοιραστούν με το κοινό τα μυστικά της τέχνης της τυπογραφίας, ώστε οι επισκέπτες να γνωρίσουν όλη τη διαδικασία της δημιουργίας μιας έκδοσης, από τη χύτευση των τυπογραφικών στοιχείων, τις μήτρες, τη στοιχειοθεσία των κειμένων στο χέρι και την κάσα έως τα μελάνια, τα εργαλεία, τις τεχνικές χάραξης και τα τυπώματα. Παράλληλα, στο πλαίσιο της έκθεσης, παιδιά και μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα με σχετικές δράσεις.

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, ευχαριστώντας το Τελλόγλειο Ίδρυμα και την κα Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, ανέφερε: «Η έκθεση επιτρέπει να παρουσιαστεί η τέχνη της τυπογραφίας, της βιβλιοδεσίας, του βιβλίου γενικά ως μια γνωστική και πάλλουσα πραγματικότητα».

Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, ενώ υποστηρικτές είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΔΙΑΤΤΩΝ. Τη γενική ευθύνη της έκθεσης έχει η Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ και Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, και την επιμέλεια ο Δρ. Ιστορίας Τέχνης Miguel F. Belmonte.