Tilda Swinton – Ongoing

Η περφόρμερ, εικαστικός και fashion icon, η κορυφαία Τίλντα Σουίντον, συνομιλεί με τους καλλιτεχνικούς της συνεργάτες και φίλους σε μια μοναδική, προσωπική έκθεση στον νέο χώρο του Ιδρύματος Ωνάση, Onassis Ready. Ο σκηνοθέτης Λούκα Γκουαντανίνο δημιουργεί ένα νέο, πολύ προσωπικό πορτρέτο της με τη μορφή μιας ταινίας μικρού μήκους και ενός γλυπτού. Με νέο μοντάζ και σάουντρακ, αλλά και με επεξεργασία των εικόνων, ο Τζιμ Τζάρμους θα μεταμορφώσει υπάρχοντα πλάνα από τη σουρεαλιστική του ταινία ζόμπι, "The Dead Don’t Die" (2019), σε μια νέα εγκατάσταση.

Η Τίλντα Σουίντον σχολιάζει: «Με την τιμή αυτής της εξαιρετικής πρόσκλησης, είχα την ευκαιρία να αναστοχαστώ τους μηχανισμούς της εργασιακής πρακτικής μου τα τελευταία σαράντα χρόνια. Και να σταθώ στο –μονίμως παρόν– υπόβαθρο και στο ενεργειακό δυναμικό των στενών συνεργασιών που συνάντησα από την αρχή και στις οποίες συνεχίζω να στηρίζομαι μέχρι σήμερα. Εστιάζοντας σε βαθιά γόνιμες δημιουργικές σχέσεις της ζωής μου, μοιραζόμαστε μαζί τις αφηγήσεις και τις ατμόσφαιρες που μας εμπνέουν: παρουσιάζουμε νέα έργα, ειδικά ανατεθειμένα για αυτή την έκθεση, ως τις πιο πρόσφατες χειρονομίες που γεννήθηκαν μέσα από διάφορες συντροφικές συνομιλίες, οι οποίες με κρατούν περίεργη, ενεργή και γεμάτη έμπνευση. Ένα συνεχές –και αδιάσπαστο– μονοπάτι από ψίχουλα μέσα στο δάσος, νέα φύλλα σε δέντρα με βαθιές ρίζες. Το αέναο φυτώριο. Πόσο τυχερή είμαι, για το δώρο μιας τέτοιας πρόσκλησης, για τέτοιους φίλους και για μια τέτοια ζωή».

Η φύση, οι αναμνήσεις, η ίδια η ουσία της μνήμης, οι πρόγονοι και τα πνεύματα, οι φιλίες και οι καλλιτεχνικές συμπράξεις, καθώς και ο μεταιχμιακός χώρος της δημιουργίας βρίσκονται στον πυρήνα του έργου της Τίλντα Σουίντον, θεματικές τις οποίες διερευνά συχνά μαζί με τους δημιουργικούς συνεργάτες της. Στην έκθεση “Ongoing”, οι έννοιες αυτές προσεγγίζονται μέσα από διαφορετικά εκφραστικά μέσα. Η σπουδαία πορεία της Σουίντον ξεδιπλώνεται σε οκτώ ενότητες, με άξονα τους πιο στενούς της συνεργάτες.

Η πρώτη ενότητα της έκθεσης αποτίνει φόρο τιμής στον πρωτοπόρο σκηνοθέτη, συγγραφέα, κηπουρό, ακτιβιστή και εικαστικό Ντέρεκ Τζάρμαν (1942–1994), τον πρώτο καθοριστικό δημιουργικό συνοδοιπόρο της Σουίντον. Δημιούργησαν μαζί εννέα ταινίες και υπήρξαν η μία για τον άλλον μούσα και μέντορας. Η ενότητα αυτή, εμπλουτισμένη με υλικό από το αρχείο της Σουίντον, περιλαμβάνει μια εγκατάσταση μεγάλης οθόνης με την ταινία “The Last of England” (1987), καθώς και μια ειδική εγκατάσταση με αδημοσίευτο υλικό Super8 από την προσωπική συλλογή του Τζάρμαν. Το έργο “The Last of England” είναι ένας ποιητικός και επιτακτικός στοχασμός για την παρακμή της παραδοσιακής αγγλικής κουλτούρας τη δεκαετία του 1980, αντλώντας τον τίτλο του από τον ομώνυμο πίνακα του Ford Madox Brown.

Σε συνεργασία με την Τζοάνα Χογκ, με την οποία μεγάλωσαν και έκαναν μαζί τα πρώτα τους κινηματογραφικά βήματα, η Τίλντα Σουίντον δημιούργησε την εγκατάσταση “Flat 19”. Το έργο ανασυνθέτει το διαμέρισμα όπου έζησε η Σουίντον στο Λονδίνο τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, έναν χώρο όπου πήραν μορφή πολλές από τις πρώτες δημιουργικές συνεργασίες της. Η πολυμεσική εγκατάσταση συνδυάζει εικόνα, ήχο και σκηνογραφικά στοιχεία, ανακαλώντας την υλική και συναισθηματική αίσθηση εκείνου του διαμερίσματος.

Το “Flat 19” δεν αποτελεί μόνο μια σχολαστική ανασύσταση του χώρου, αλλά και μια διερεύνηση της μνήμης και του τρόπου με τον οποίο οι χώροι διαμορφώνουν τις ιστορίες μας. Η εγκατάσταση εστιάζει στη βαθιά σχέση ανάμεσα στο περιβάλλον και την προσωπική ιστορία, εξετάζοντας πώς οι χώροι βρίσκονται σε διαρκή διάλογο με τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες που φιλοξενούν.

Ο σκηνοθέτης Λούκα Γκουαντανίνο υπογράφει ένα νέο, οικείο πορτρέτο της Τίλντα Σουίντον σε φιλμ και σε ασήμι. Έφτιαξε μια μικρού μήκους ταινία και ένα γλυπτό, και τα δύο ως ωδή στη Σουίντον. Ο Γκουαντανίνο έχει συνεργαστεί πολλές φορές με την Τίλντα Σουίντον, στις ταινίες “The Protagonists” (1999), “Io sono amore” (2010), “A Bigger Splash” (2015) και “Suspiria” (2017).

Ο ανεξάρτητος σκηνοθέτης Απιτσατπόνγκ Βεερασεθάκουλ γύρισε μια νέα ταινία στο Κιμεργκέιμ, τον τόπο καταγωγής της Τίλντα. Αυτό το προσωπικό, στοχαστικό δικάναλο έργο εμβαθύνει σε θέματα που διερευνούν μαζί εδώ και χρόνια, όπως τις μεταιχμιακές καταστάσεις ανάμεσα στην εγρήγορση, τη δημιουργία και τον ύπνο. Με την ταινία “Memoria” (2021), οι δυο τους είχαν ήδη δημιουργήσει μια υποβλητική, ποιητική εξερεύνηση του χρόνου και της μνήμης.

Για πρώτη φορά, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει τη μικρού μήκους ταινία του, “The Human Voice”, σε μορφή εγκατάστασης. Γραμμένη και σκηνοθετημένη από τον ίδιο το 2020, η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Jean Cocteau. Η Τίλντα Σουίντον παραδίδει μια καθηλωτική ερμηνεία, ενώ η ταινία αποτελεί επίσης το πρώτο αγγλόφωνο έργο του Αλμοδόβαρ. Με τη χαρακτηριστική του προσήλωση στη λεπτομέρεια, την εντυπωσιακή σκηνογραφία και τα έντονα χρώματα, ο σκηνοθέτης δημιουργεί ένα ζωντανό σύμπαν που θολώνει τα όρια ανάμεσα στη ζωή και το θέατρο.

Ο Τζιμ Τζάρμους δημιούργησε ένα νέο έργο για την έκθεση στο Eye, χρησιμοποιώντας αποσπάσματα από την ταινία του, “The Dead Don’t Die”. Στη νέα αυτή εγκατάσταση, φτιαγμένη ειδικά για την έκθεση, παρουσιάζεται μια δικάναλη εκδοχή του “The Dead Don’t Die” (2018), με την Τίλντα Σουίντον να ενσαρκώνει την ιδιόρρυθμη Ζέλντα Ουίνστον.

Η φαινομενικά ασήμαντη επαρχιακή πόλη Σέντερβιλ γίνεται σημείο συνάντησης ανάμεσα σε εξωγήινους και ζόμπι. Η δικάναλη προβολή συνοδεύεται από ένα νέο σάουντρακ της μπάντας του Τζάρμους, Sqürl.

Το 2025, ο Τιμ Ουόκερ ολοκλήρωσε μια φωτογράφιση με την Τίλντα Σουίντον στο οικογενειακό της σπίτι. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά φωτογραφιών που διερευνά σε βάθος τη σκοτσέζικη καταγωγή της, υφαίνοντας τις θεματικές της οικογενειακής ιστορίας, της μνήμης και της φασματικής παρουσίας του παρελθόντος. Οι εικόνες ανακαλούν έναν δεσμό με τη γη και αποτυπώνουν την αλληλεπίδραση ανάμεσα στη φύση, τις προγονικές ρίζες και τα επίμονα φαντάσματα των προηγούμενων γενεών.

Ο Ολιβιέ Σαγιάρ, καταξιωμένος ιστορικός και επιμελητής στον χώρο της μόδας, έχει επιμεληθεί ορισμένες από τις πιο εμβληματικές εκθέσεις μόδας, σε ιδρύματα όπως το Musée de la Mode στο Παρίσι και τη Μασσαλία, το Musée Bourdelle και το Victoria & Albert Museum στο Λονδίνο. Μαζί με την Τίλντα Σουίντον έχουν εμπνευστεί και παρουσιάσει μια σειρά από πρωτοποριακές περφόρμανς.

Για την έκθεση, δημιούργησαν μια περφόρμανς με επίκεντρο την γκαρνταρόμπα της Σουίντον, χρησιμοποιώντας κομμάτια από την προσωπική της συλλογή, κοστούμια από ταινίες, εμφανίσεις από τα «κόκκινα χαλιά» κινηματογραφικών φεστιβάλ, καθώς και ενδύματα που κληρονόμησε από τους προγόνους και την οικογένειά της. Ως βασική ερμηνεύτρια, η Σουίντον παρουσιάζει μια δυναμική «επιτελεστική απογραφή» του προσωπικού της αρχείου, ζωντανεύοντας την γκαρνταρόμπα της μέσα από μια μοναδική διερεύνηση της ταυτότητας, της μνήμης και της ιστορίας.

Μέρος της έκθεσης αποτελεί το “The Maybe” – ένα αινιγματικό και υποβλητικό έργο που διερευνά μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα, μέσα στον περιορισμένο χώρο μιας γυάλινης προθήκης. Σε σύλληψη και εκτέλεση της Τίλντα Σουίντον, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Serpentine Gallery στο Λονδίνο, τον Σεπτέμβριο του 1995, στο πλαίσιο μιας εγκατάστασης που συνδημιούργησε με την Cornelia Parker. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε στο Museo Barracco στη Ρώμη το 1996 και, το 2013, στο MoMA της Νέας Υόρκης. Το κοινό έχει την ευκαιρία να παρατηρήσει την Τίλντα Σουίντον βυθισμένη σε λήθαργο, κλεισμένη στη γυάλινη προθήκη της – ένα ζωντανό, σιωπηλό πλάσμα που ανασαίνει και εγείρει ερωτήματα γύρω από τη θνητότητα και τον χρόνο.

Έγραψαν για την έκθεση:

«Η αίσθηση της ανακάλυψης, ότι εντοπίζεις κάτι καινούριο μέσα σε κάτι που ήδη υπάρχει, είναι διάχυτη στην έκθεση “Ongoing”». – I-D (Ηνωμένο Βασίλειο)

«Καθώς περπατάς πάνω στη λεκιασμένη μπεζ μοκέτα και κρυφοκοιτάζεις μέσα από πρόχειρα βαμμένες ανοιχτές πόρτες, ακούς από μικρά ηχεία την προσεκτικά αρθρωμένη φωνή της 64χρονης πλέον Σκοτσέζας να ανακαλεί μνήμες άλλοτε αστείες και τρυφερές κι άλλοτε σπαρακτικές.
Δεν ακούς απλώς για την καλλιτεχνική της ενηλικίωση· σχεδόν βλέπεις και αισθάνεσαι τον αντίκτυπο που είχαν πάνω της ορισμένες εμπειρίες της ζωής στην πόλη. Οι βιογραφικές πληροφορίες στα μουσεία θα έπρεπε πραγματικά να παρουσιάζονται πάντα με αυτή τη βιωματική μορφή [...]». – NRC (Ολλανδία)

«Φιλία, απώλεια, δεσμοί – μέσα από το “Ongoing”, η Σουίντον καλεί το κοινό να συμμετάσχει σε έναν καλειδοσκοπικό διάλογο. Με τρόπο θαυμαστό, το αποτέλεσμα είναι πιο προσωπικό και πιο οικουμενικό από όσο θα μπορούσε ποτέ να είναι μια συμβατική αναδρομική έκθεση». – de Volkskrant (Ολλανδία)

«Η Τίλντα Σουίντον φέρνει στο φως νέα φαντάσματα». – I-D (Ηνωμένο Βασίλειο)

«[...] φεύγεις από την έκθεση “Tilda Swinton: Ongoing” νιώθοντας ανάταση, έμπνευση και μια ακατανίκητη επιθυμία να δημιουργήσεις μαζί με άλλους». – Financial Times (Ηνωμένο Βασίλειο)

«Η έκθεση της Σουίντον είναι μια πρόσκληση για να ταξιδέψεις μαζί της στον κόσμο της, για να κάνεις περίπατο στον κήπο της. Για να νιώσεις, έστω και στιγμιαία, πώς θα ήταν να φοράς τα ρούχα της, να ζεις στο σπίτι της, να είσαι εκείνη. Να μην είσαι απλώς ένας παθητικός θεατής, αλλά να ενώσεις τα κομμάτια, να συμμετάσχεις στην πάντα ανοιχτή διαδικασία της δημιουργικής της διαδρομής, μέσα από σαράντα χρόνια κινηματογραφικής παρουσίας». – Filmkrant (Ολλανδία)

«Η πιο γοητευτική συνεργασία είναι το “A Biographical Wardrobe”, μια αστεία και συγκινητική περφόρμανς […]». – Financial Times (Ηνωμένο Βασίλειο)

«Το βιογραφικό της δεν ακολουθεί μια ευθύγραμμη πορεία, αλλά μοιάζει περισσότερο με ένα δίκτυο διασταυρώσεων. Και αυτό ακριβώς δείχνει το “Ongoing”: ένα σώμα δουλειάς που δεν καταλήγει σε μια επισκόπηση, αλλά παραμένει διαρκώς ανοιχτό». – Knack Focus (Βέλγιο)

Πρόσβαση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς:

Με λεωφορείο: Γραμμή 838 | Στάσεις: 2η Αγίας Άννης (300 μ.), Σχολείο 3η Αγίας Άννης (280 μ.)

Με τρόλεϊ: Γραμμή 21 | Στάση: Παπαδοπούλου (1,3 χλμ.)

Με μετρό: Γραμμή 3 | Σταθμός: Ελαιώνας (2,4 χλμ.)

Με UBER:

Επισκεφτείτε την έκθεση “Ongoing” της Tilda Swinton στο Onassis Ready με Uber. Μπείτε στο link και εξασφαλίστε -30% για 2 διαδρομές σας.

* Ο κωδικός θα εμφανίζεται και θα είναι σε ισχύ από τις 06 Μαΐου έως και τις 05 Ιουλίου 2026.

Με αφορμή την έκθεση “Tilda Swinton – Ongoing”, ανακαλύψτε μια επιμελημένη συλλογή εκδόσεων για το έργο της Swinton, αλλά και μια σειρά αντικειμένων που είναι εμπνευσμένα από την προσωπικότητά της. Στο ειδικά διαμορφωμένο shop στον χώρο της έκθεσης, μπορείτε να διαλέξετε από τον επίσημο κατάλογο της έκθεσης έως tote bags, κάρτες, σημειωματάρια, stickers, αλλά και εκδόσεις του Ιδρύματος Ωνάση.

Το Eye Filmmuseum αποτελεί έναν παγκόσμιο κόμβο διαλόγου και καινοτομίας στον κόσμο της κινούμενης εικόνας. Γνωστό για τον ηγετικό του ρόλο στη διατήρηση και παρουσίαση ταινιών, το Eye αντιμετωπίζει τον κινηματογράφο ως τέχνη, ψυχαγωγία, πολιτιστική κληρονομιά, κοινωνική τεκμηρίωση αλλά και ως ένα μέσο σε διαρκή μεταβολή. Μέσα από τον κινηματογραφικό του προγραμματισμό, τις παρουσιάσεις και τις εκθέσεις του, το Eye αναδεικνύει τόσο τους μεγάλους δημιουργούς του κινηματογράφου όσο και τις τολμηρές, πειραματικές νέες φωνές.