Σtella

Σχεδόν αμέσως μόλις η Στέλλα Χρονοπούλου άρχισε να γράφει το “Adagio”, το πέμπτο άλμπουμ που κυκλοφορεί ως Σtella, συνειδητοποίησε ότι είχε έρθει επιτέλους η ώρα να τραγουδήσει στη μητρική της γλώσσα, τα ελληνικά. Θα ήταν η πρώτη της φορά. Η αφετηρία του δίσκου υπήρξε σχεδόν τυχαία, το 2019, κατά τη διάρκεια ενός 11ωρου ταξιδιού με πλοίο προς την Ανάφη. Η Σtella είχε πρόσφατα περάσει μια δύσκολη προσωπική περίοδο και χρειαζόταν μια απόδραση. Καθώς το πλοίο έσχιζε τα νερά της Μεσογείου, εκείνη έβγαλε το κινητό της και ξεκίνησε με μια απλή μελωδία, συνθέτοντας σταδιακά ένα οργανικό κομμάτι. Με τα ψυχεδελικά πλήκτρα να λαμπυρίζουν και να ταλαντεύονται πάνω από τα στακάτα τύμπανα, το κομμάτι έμοιαζε με μια βαθιά εκπνοή, σαν η Σtella να αποχωριζόταν ένα βαρύ φορτίο που δεν χρειαζόταν πια. Για κάποιο διάστημα, άφησε αυτό το οργανικό κομμάτι στην άκρη. Ένιωθε ότι οι στίχοι του θα έπρεπε τελικά να είναι στα ελληνικά, λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο και τον τόπο όπου το είχε γράψει, καθώς και τη διάθεση της στιγμής. Αλλά δεν ήταν ακόμα έτοιμη, ούτε βιαζόταν.

Η Σtella, άλλωστε, μεγάλωσε σε ένα μέρος όπου ο χρόνος κυλούσε αργά. Αν και είναι αλήθεια ότι δεν απείχε και τόσο από την πολύβουη Αθήνα, επρόκειτο για ένα προάστιο που ακόμα διέθετε αγροτικά χαρακτηριστικά. Όταν ο πατέρας της αγόρασε εκεί οικόπεδο πριν από αρκετές δεκαετίες, οι φίλοι του τού έκαναν πλάκα ότι θα τον έτρωγαν οι λύκοι. Για τη Σtella, όμως, ήταν ένα ειδυλλιακό μέρος: συνήθως, τα πρωινά την ξυπνούσαν τα διερχόμενα κατσίκια, ενώ με τις παρέες της έπαιζαν ανέμελα στους ήσυχους δρόμους, χωρίς να ανησυχούν για αυτοκίνητα ή να χρειάζεται να ζητήσουν άδεια από τους γονείς. Τις νύχτες, οι πόρτες των σπιτιών παρέμεναν ξεκλείδωτες. Η ζωή φαινόταν ξένοιαστη.

Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία η ζωή της πήρε άλλο ρυθμό, καθώς ζει πλέον κοντά στο κέντρο της πόλης. Σε αυτό το διάστημα, η μουσική της έχει καταστεί ένα από τα πιο δημοφιλή εξαγώγιμα προϊόντα της σύγχρονης Ελλάδας, χάρη σε πέντε ευρηματικά και παιγνιώδη ποπ άλμπουμ, ερμηνευμένα με διεθνή αισθητική. Μετά την κυκλοφορία του ντεμπούτου της στη Sub Pop, “Up and Away”, το 2022, οι μηνιαίοι ακροατές της στο Spotify σύντομα ξεπέρασαν τα τρία εκατομμύρια. Αυτή η επιτυχία ήταν φυσικά ευλογία, αλλά η Σtella εξακολουθούσε ενίοτε να νοσταλγεί τον πιο αργό ρυθμό των εφηβικών της χρόνων.

Αυτή ακριβώς η νοσταλγία είναι το νήμα που διατρέχει χαλαρά το πέμπτο άλμπουμ της, το μαγευτικό “Adagio”. Παίρνοντας προφανώς το όνομά του από τον όρο που αναφέρεται σε μια μουσική που προορίζεται να παιχτεί αργά, το “Adagio” είναι ένας ποπ δίσκος που λειτουργεί όπως μια ζεστή κουβέρτα, με τις κιθάρες με νάιλον χορδές και τα ελαφριά σαν πούπουλα κρουστά να τυλίγουν τους ακροατές για τρία λεπτά κάθε φορά. Γραμμένο και ηχογραφημένο σε διάστημα πέντε ετών με μια ομάδα διεθνών συνεργατών, μεταξύ των οποίων είναι ο Rafael Cohen των !!! και ο Βρετανός τραγουδοποιός Gabriel Stebbing, το “Adagio” αποτελεί έναν 27λεπτο διαλογισμό πάνω στον έρωτα και την επιθυμία, την ανάπαυση και τον χρόνο. Αν και τα περισσότερα κομμάτια του άλμπουμ είναι αγγλόφωνα, όπως σε όλους τους μέχρι τώρα δίσκους της, η Σtella ερμηνεύει εδώ και τα δύο πρώτα της τραγούδια στα ελληνικά: το “Omorfo Mou” [«Όμορφό μου»], αυτό δηλαδή που ξεκίνησε πάνω στο πλοίο, και τη διασκευή της σε ένα θρυλικό κομμάτι του ελληνικού Νέου Κύματος, «Τα βήματα» της Λίτσας Σακελλαρίου από το 1969. Αυτό αποτελεί ακόμα μία ένδειξη της αυτοπεποίθησης που ακτινοβολεί από όλες αυτές τις τρυφερές και πανέμορφες μελωδίες.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η Σtella αποφάσισε να δοκιμάσει μερικές νέες προσεγγίσεις στη σύνθεση. Κατόπιν φιλικής σύστασης, άρχισε να ανταλλάσσει μέιλ με τον Rafael Cohen των !!! (ο οποίος πλέον δραστηριοποιείται με το όνομα Las Palabras), στα οποία οι δυο τους μοιράζονταν συνδέσμους προς δίσκους και ήχους που τους άρεσαν. Ταίριαξε μεμιάς η χημεία μεταξύ τους και συνέθεσαν πέντε τραγούδια μέσω Zoom και μέιλ. (Υπόψιν, δεν έχουν συναντηθεί ακόμα διά ζώσης.) Τρία από αυτά αποτέλεσαν τον πυρήνα του “Adagio”. To “Baby Brazil” είναι ένα γλυκό κομμάτι για το πώς ερωτεύεσαι κάποιον και εγκαταλείπεις την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα· ο Cohen και η Σtella καταθέτουν εδώ μια μαγευτική συνεύρεση Tropicalia, disco και yé-yé. Στο “80 Days”, κουπλέ από κιθάρες με νάιλον χορδές εναλλάσσονται με ρεφρέν όπου απαλά έγχορδα και ηλεκτρονικά στοιχεία αναδύονται σαν βιοφωταυγείς παλίρροιες, καλώντας τους ακροατές να παραδοθούν στην επιθυμία και στη γλυκιά ατμόσφαιρα αυτού του τραγουδιού.

Ωστόσο, η κορυφαία στιγμή του συνθετικού δίδυμου είναι το ομώνυμο εναρκτήριο κομμάτι του δίσκου, το “Adagio”, όπου η Σtella τραγουδάει για την ίδια την έννοια της βραδύτητας σαν να επρόκειτο για κάποιον παλιό έρωτα. “You’re one I know / too shy to show” [«Εσένα σε ξέρω / πολύ ντροπαλή για να το δείξω»] τραγουδάει πάνω από απαλά σάμπα κρουστά και jangling ακόρντα. “Why you’re tormenting me?” [«Γιατί με βασανίζεις;»] Εκεί μπαίνει το σόλο της κιθάρας της, που θυμίζει Wes Montgomery, σαν δάχτυλο που καλεί το αντικείμενο του πόθου. Ίσως φαίνεται παράξενο να γράφει κανείς ένα ερωτικό τραγούδι για την ιδέα της επιβράδυνσης του χρόνου – αλλά ποιος δεν έχει νιώσει στην εποχή μας, όπου όλα είναι άμεσα, την επιθυμία να κάνει ένα βήμα πίσω και να αφήσει τον κόσμο απλώς να έρθει προς αυτόν; Όταν η Σtella τραγουδάει εδώ, είναι δύσκολο να μη νιώσει κανείς αυτή τη λαχτάρα. Το ίδιο ισχύει τόσο για το μαγευτικό οργανικό “Corfu” όσο και για το λικνιστικό κι ερωτικό “Can I Say”, γραμμένο στη μνήμη του κλεμμένου ποδηλάτου της.

Λίγα χρόνια μετά από εκείνο το θαλάσσιο ταξίδι προς Ανάφη, η Σtella επέστρεψε στο οργανικό κομμάτι που είχε συνθέσει εν πλω. Ανέκαθεν δίσταζε να γράψει και να τραγουδήσει στα ελληνικά, επειδή οι λέξεις της γλώσσας συχνά της φαίνονταν υπερβολικά βαριές και έντονες, ενώ ο τόνος της δεν ταίριαζε με τα μελωδικά της τραγούδια. Παρ’ όλα αυτά, ήξερε ότι το συγκεκριμένο κομμάτι έπρεπε να είναι στα ελληνικά. Σκέφτηκε την ωραία φράση «όμορφό μου», μια οικεία ελληνική προσφώνηση τρυφερότητας. Αυτή η φράση μετουσιώθηκε τελικά σε ένα τραγούδι επιθυμίας και λαχτάρας, το εντελώς αντίθετο από αυτό που ένιωθε τότε στο πλοίο, όταν απομακρυνόταν από κάτι αντί να κατευθύνεται προς κάτι. Ο πανηγυρικός ρυθμός του ακολουθεί την επιτυχημένη διασκευή της στο τραγούδι «Τα βήματα». Εκεί, το μπάσο και τα κρουστά αναπηδούν κάτω από τη χαρακτηριστική φωνή της, την τόσο πιστή και φρέσκια, συνδέοντάς την με μια παράδοση εκλεπτυσμένης ελληνικής ποπ αλλά και με το περίφημο ελληνικό Νέο Κύμα. Δύο κύκλοι κλείνουν με αυτά τα δύο τραγούδια, σε μια τρόπον τινά διπλή επιστροφή στην πατρίδα.

Από την αρχή έως το τέλος του “Adagio”, η Σtella ακούγεται πιο χαλαρή και άνετη από ποτέ άλλοτε. Και όχι, αυτά τα πανέμορφα τραγούδια δεν θα επιβραδύνουν την καριέρα της ούτε θα πραγματοποιήσουν την ευχή που εκφράζει το ομώνυμο κομμάτι. Παρ’ όλα αυτά, για μισή ώρα, το “Adagio” προσθέτει μια επιπλέον δόση ζεστασιάς στον κόσμο, χαλαρώνοντας τη σφιχτή λαβή του χρόνου, ακόμα κι αν τελικά δεν κατορθώνει να τον επιβραδύνει.