Γιάννης Γαΐτης

Ο Γιάννης Γαΐτης (1923–1984) ήταν από τους πιο παραγωγικούς και δημοφιλείς Έλληνες καλλιτέχνες. Στη διάρκεια της ζωής του έφτιαξε 4.500 έργα και πραγματοποίησε περισσότερες από 85 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923. Το 1942 ξεκίνησε τις σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών της Αθήνας, τις οποίες όμως σύντομα εγκατέλειψε. Αγαπημένος του δάσκαλος στην ΑΣΚΤ ήταν ο Κωνσταντίνος Παρθένης, αλλά συναναστράφηκε επίσης εκτός σχολής τον Γιώργο Μπουζιάνη, τον Μιχάλη Τόμπρο και τον Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα. Το 1944 πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στο πατρικό του σπίτι στην οδό Μαυρομματαίων. Επί τρία συναπτά έτη (1945-47) εξέθεσε τη δουλειά του, πίνακες και γλυπτά από σύρμα και γύψο, στον «Παρνασσό». Επηρεάστηκε έντονα από τον κυβισμό και τον σουρεαλισμό. Υπήρξε μέλος των ομάδων «Οι ακραίοι» (1949) και «Gruppo Sigma» (1959).

Το 1954 πραγματοποίησε ατομική έκθεση στο ξενοδοχείο «Κεντρικόν», η οποία δίχασε τους τεχνοκριτικούς. Το φθινόπωρο παντρεύτηκε τη γλύπτρια Γαβριέλλα Σίμωσι και το ζεύγος εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Εκεί ο Γαΐτης ήρθε σε επαφή με τις κυρίαρχες νεωτερικές τάσεις και επηρεάστηκε έντονα από την άμορφη τέχνη. Το 1957, η γκαλερί Diderot φιλοξένησε την πρώτη του ατομική έκθεση επί γαλλικού εδάφους. Το 1967 έμεινε για επτά μήνες στη Βραζιλία. Το 1969 δημιούργησε τις πρώτες ξύλινες κατασκευές με τα Ανθρωπάκια –που αντιδρούν στο κατεστημένο– και τις παρουσίασε στο Ινστιτούτο Goethe της Αθήνας. Το 1972 πραγματοποίησε την έκθεση «Πετομηχανές» στην Αίθουσα Τέχνης «Δεσμός» και το 1973, στην ίδια γκαλερί, την τετραήμερη έκθεση «Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός», με θέμα το ποδόσφαιρο. Τον Φεβρουάριο του 1974 παρουσίασε στον «Δεσμό» την εγκατάσταση «Έκθεση και θεατές… κηδεία της ζωγραφικής». Μετά την πτώση της δικτατορίας εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα. Το 1980, η γκαλερί «Πολύπλανο» παρουσίασε τη σατιρική έκθεση «Οι αρχαιότητες του Γιάννη Γαΐτη» και εξέδωσε μονογραφία για τον καλλιτέχνη. Το 1981 οργανώθηκαν στην Πάτρα και στη Θεσσαλονίκη επιδείξεις-δράσεις στον δημόσιο χώρο, όπου τα Ανθρωπάκια του αναμειγνύονταν με το πλήθος. Την επόμενη διετία πραγματοποίησε ατομικές εκθέσεις στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Αθήνας (1982) και στο πολυκατάστημα «Μινιόν» (1983). Τον Ιούλιο του 1984, λίγες μέρες πριν πεθάνει, η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου τον τίμησε με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση. Το 2023, με την ευκαιρία των εκατό χρόνων από τη γέννησή του, το ίδρυμα Θεοχαράκη διοργάνωσε την έκθεση «Γιάννης Γαΐτης: Η ουσία του απρόσωπου». Το 2024 εγκαινιάστηκε το Μουσείο Γαΐτη-Σίμωσι στην Ίο.