Άτιτλο

Για μια δεκαετία και πλέον, ο Θανάσης Τότσικας κατασκευάζει χειροποίητα μαχαίρια, ως γλυπτά που δοκιμάζουν τα όρια ανάμεσα στη λειτουργία και τη μορφή. Κάθε αντικείμενο είναι μοναδικό, με εξαντλητικά μελετημένα υλικά, διαφορετικές κλίμακες και σχήματα: άλλοτε θυμίζουν τσεκούρια ή ασυνήθιστα εργαλεία κοπής και άλλοτε πάλι παραπέμπουν σε κονστρουκτιβιστικές μορφές ή σε νεολιθικά ειδώλια. Η απόλυτα τροχισμένη λεπίδα, η «αιχμή», αποτελεί κεντρικό του θέμα. «Με ενδιαφέρει να είναι λειτουργικά, να κόβουν σαν ξυράφι… με ενδιαφέρει όμως και η φόρμα» σημειώνει. Έχοντας σχεδιάσει πάνω από πέντε χιλιάδες παραλλαγές, αντιμετωπίζει τη διαδικασία ως άσκηση ισορροπίας και κατανόησης. Ο καλλιτέχνης μιλά για τη «μαστοριά» ως τη βαθιά γνώση που γεννιέται μέσα από την παρατήρηση, τη σπουδή και τη σχέση με τη φύση. Τα μαχαίρια του εκτίθενται συχνά σε συστοιχίες στο πάτωμα, σε επιφάνειες ή στον τοίχο, σαν ευρήματα μιας ιδιότυπης ανασκαφής. Παρότι αποτελούν έργα τέχνης, παραμένουν τεχνολογίες χρήσης: εργαλεία που ενεργοποιούνται από την ανθρώπινη ενέργεια για να εξυπηρετούν καθημερινές ανάγκες. Ταυτόχρονα, φέρουν μια υπαρξιακή ένταση: η κόψη τους υπενθυμίζει πόσο λεπτό είναι το όριο μεταξύ της ζωής και του θανάτου. Διαφορετικές εγκαταστάσεις με μαχαίρια παρουσιάστηκαν στις εκθέσεις «Ύπνος Project» (2016) και «Γεωμετρίες» (2018) που διοργάνωσε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.