Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάφη 2018, Καβάφης και Αρχαιότητα

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Η διαχρονική ποίηση πάντα επιστρέφει... και αυτή τη φορά γίνεται χιπ-χοπ.

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Κάθε στίχος και μία εικόνα... Κι αν ο Καβάφης ήταν κόμικς;

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Κάθε στίχος και μία εικόνα... Κι αν ο Καβάφης ήταν κόμικς;

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Κάθε στίχος και μία εικόνα... Κι αν ο Καβάφης ήταν κόμικς;

Ο Καβάφης πάει σχολείο, O Καβάφης στα χέρια των παιδιών...

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Εικαστική παρέμβαση στο σχολείο με αφορμή τον Καβάφη.

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Το καβαφικό έργο… μέσα από το φωτογραφικό φακό.

Ο Καβάφης πάει σχολείο, Εικαστική παρέμβαση στο σχολείο με αφορμή τον Καβάφη.

01/9

Εκπαίδευση – Έρευνα
 
ΚΥΚΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΡΧΕΙΟΥ ΚΑΒΑΦΗ
ΚΥΚΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΡΧΕΙΟΥ ΚΑΒΑΦΗ
Εις την Τέχνην
Επιθυμίες και αισθήσεις


Ο τέταρτος «Κύκλος Ανοιχτών Μαθημάτων Αρχείου Καβάφη» επιστρέφει το 2018.
Αυτή τη φορά επίκεντρο της αναζήτησης γίνεται η Τέχνη στις πολλαπλές της διαστάσεις: η ίδια η ποιητική τέχνη του Καβάφη, ο λόγος του ποιητή για την τέχνη, οι μορφές των καλλιτεχνών στην ποίησή του, ο ρόλος των τεχνών και της πρόσληψής τους στο έργο του. Ο σκοπός των μαθημάτων είναι να αναδειχθούν σχετικά θεματικά μοτίβα, τεχνικές, εικόνες και ιδέες του καβαφικού έργου. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η ανάλυση επιλεγμένων ποιημάτων επεκτείνεται σε άλλα κείμενα του ποιητή, καθώς και στο έργο άλλων Ελλήνων και ξένων δημιουργών.

Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου 2018, 19.00-21.00
Κ.Π. Καβάφης: Η ποιητική του μισοειδωμένου

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση με ορισμένες βασικές πτυχές της καβαφικής ποίησης, όπως η εγκεφαλικότητα, η αυτοπαρατηρησία, η μνήμη και η ιστορία.
Αφετηρία μιας τέτοιας προσπάθειας αποτελεί η έννοια του «μισοειδωμένου», την οποία ο ίδιος ο ποιητής θεωρεί ότι εισάγει στην τέχνη, σύμφωνα με το γνωστό του ποίημα «Εκόμισα εις την Tέχνη» (1921).

Με αναφορές στα ποιητικά και θεωρητικά κείμενα του Αλεξανδρινού, θα αναζητηθούν και θα αναδειχθούν οι ιστορικοί και καλλιτεχνικοί όροι υπό τους οποίους γεννιέται η ιδέα του «μισοειδωμένου», που καταλήγει να καταστεί η πεμπτουσία της καβαφικής αισθητικής και ηθικής. Θα υποδειχθεί κυρίως ότι πηγάζει από τον ορισμό της ποίησης ως εικασίας και τη θεώρησή της ως νοερής ζωής που χαρακτηρίζεται από τις φευγαλέες και μερικές εντυπώσεις της. Γι’ αυτόν τον λόγο, το «μισοειδωμένο» είναι αλληλένδετο με το ολιγόλογο και χαμηλόφωνο ύφος του Καβάφη, τους νηφάλιους και στοχαστικούς τόνους της ποίησής του, οι οποίοι με την ελαφρά ειρωνεία τους και τον μελαγχολικό ιστορισμό τους αγγίζουν τα όρια της πεζότητας.

Παράλληλα, θα συζητηθούν οι οφειλές του Καβάφη στις αρχαίες και νεότερες ποιητικές θεωρίες, καθώς και το καλλιτεχνικό κλίμα της εποχής του, μέσα από το οποίο διαμορφώνει τους αισθητικούς κώδικες της ποίησής του.

Πάνω από όλα, όμως, θα αναδειχθεί ότι η έννοια του «μισοειδωμένου» αποτελεί προϊόν μιας συνολικότερης φιλοσοφικής και ηθικής στάσης απέναντι στη ζωή και στον ρόλο που θα όφειλε να έχει η ποίηση μέσα σε αυτήν.

Δημήτρης Πολυχρονάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Παρασκευή 30 Μαρτίου 2018, 19.00-21.00
Οι επάλληλες Ποιητικές του Κ.Π. Καβάφη και του Μαρσέλ Προυστ

Αντικείμενο του μαθήματος είναι οι σχέσεις επαλληλίας μεταξύ των Ποιητικών που αναδύονται από τη δυναμική την οποία εγκαινιάζουν τα λογοτεχνικά εγχειρήματα του Κ.Π. Καβάφη (1863-1933) και του Μαρσέλ Προυστ (1871-1922). Αφού αναδειχθούν τα κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τα οποία σημαδεύουν την προϊστορία των λογοτεχνικών αυτών εγχειρημάτων, θα γίνει εστίαση αφενός στον κύκλο των ποιημάτων του Αλεξανδρινού που αναφέρονται στον Απολλώνιο τον Τυανέα, και αφετέρου στην τελευταία ενότητα του μυθιστορήματος του Γάλλου συγγραφέα, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (Ο ανακτημένος Χρόνος). Η συγκριτική αυτή ανάλυση θα διεξαχθεί συμπληρωματικά υπό το πρίσμα της εξέτασης τόσο του σχεδιάσματος του Κ.Π. Καβάφη που εκδόθηκε με τον τίτλο “Philosophical Scrutiny” (= Τα πεζά (1882;-1931), φιλολογική επιμέλεια Μιχάλης Πιερής, Αθήνα, 22010, σσ. 256-260), όσο και των τριών ύστερων δοκιμίων του Μαρσέλ Προυστ, το «Σχετικά με το “ύφος” του Φλωμπέρ» (1920), το «Σχετικά με τον Μπωντλαίρ» (1921), καθώς και το «Για έναν φίλο: παρατηρήσεις αναφορικά με το ύφος», πρόλογος στον τόμο Τρυφερά αποθέματα του Πωλ Μοράν (1921).

Παναγιώτης Σ. Πούλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας και Αισθητικής, Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών

Παρασκευή 27 Απριλίου 2018, 19.00-21.00
Ποιήματα για τους ποιητές στο έργο του Κ.Π. Καβάφη

Στην ποίηση του Κ.Π. Καβάφη, ο δημιουργός έρχεται συχνά στο προσκήνιο, δίνοντας την ευκαιρία στον αναγνώστη να ανιχνεύσει τις διαδρομές της δημιουργικής διαδικασίας. Το συγκεκριμένο μάθημα θα επικεντρωθεί στην εικόνα του ποιητή, με στόχο να αναδείξει τα κύρια χαρακτηριστικά της και να φωτίσει όψεις της ποιητικής του καβαφικού έργου.

Δρ Νίνα Παλαιού, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Μέλος ΣΕΠ

Παρασκευή 18 Μαΐου 2018, 19.00-21.00
Καλλιτέχνες, κατασκευαστές, ερασιτέχνες: Αποχρώσεις καβαφικής ειρωνείας προς φανταστικούς ομοτέχνους

Παρακολουθώντας ποιήματα που αναφέρονται σε καλλιτέχνες, μπορούμε να διαπιστώσουμε μια σχετικά σταθερή στάση εκ μέρους του ποιητή: αρχικά ο Καβάφης υπονομεύει τα πρόσωπά του, υποδεικνύοντας κυρίως τον ποσοτικό χαρακτήρα της εργασίας τους, στο τέλος όμως αποκαθιστά εν μέρει τους καλλιτέχνες του, αναγνωρίζοντας τη γνησιότητα είτε κάποιας έμπνευσής τους είτε κάποιας επιθυμίας τους. Τα ποιήματα που θα εξεταστούν είναι τα: «Τυανεύς γλύπτης», «Ούτος Εκείνος», «Τεχνουργός κρατήρων», «Το πρώτο σκαλί» και «Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην».

Αγγέλα Καστρινάκη, Καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Παρασκευή 25 Μαΐου 2018, 19.00-21.00
Η «αντι-οικονομία της απόλαυσης»: Ερωτισμός και τέχνη στο καβαφικό έργο

Αντλώντας από την έννοια της «αντι-οικονομίας της απόλαυσης» (“anti-economy of jouissance”) που προτείνεται στο βιβλίο C.P. Cavafy: The Economics of Metonymy (2009) από τον Παναγιώτη Ροϊλό, το μάθημα αυτό θα εστιάσει στους τρόπους με τους οποίους η προσέγγιση της επιθυμίας και της ποιητικής τέχνης από τον Καβάφη υπονόμευσε ηγεμονικές αρχές της καπιταλιστικής οικονομίας και καθεστηκότα συστήματα λόγου (discourses).

Παναγιώτης Ροϊλός, Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας, Κάτοχος της Έδρας Γ. Σεφέρη, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

Παρασκευή 15 Ιουνίου 2018, 19.00-21.00
(το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά χωρίς διερμηνεία)
«Aς αφεθώ σ’ αυτήν»: Η εικονογραφική ποιητική του Καβάφη

Η σχέση του Καβάφη με τις εικαστικές τέχνες παραμένει κομβικής σημασίας στη διαμόρφωση του ποιητικού του ιδιώματος. Η πρώιμη «συνάντησή» του με ζωγράφους και γλύπτες κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αγγλία ήταν θεμελιώδης∙ η στενή σχέση του με καλλιτέχνες, όπως ο αδερφός του, Αριστείδης, και ο φίλος του, Περικλής Αναστασιάδης, τον ενέπνευσε να αναζητήσει μια βαθύτερη γνώση του αντικειμένου από την αρχική εκτίμηση της τέχνης ως απλού φιλότεχνου. Η εμπλοκή του με τους ποιητές-κριτικούς του γαλλικού Salon έδωσε σημαντική ώθηση στη σταδιακή διαμόρφωση της προσωπικής εικονογραφικής ποιητικής του· μια αισθητική την οποία ο ποιητής θα εξέλισσε περαιτέρω όταν θα δημιουργούσε τα δικά του φανταστικά πορτραίτα. Το μάθημα πρόκειται να διερευνήσει τη σημασία του τι ο Καβάφης «εκόμισε εις την Tέχνη», εξετάζοντας πρώτα τι είναι αυτό το οποίο η τέχνη προσέφερε σε εκείνον.

Peter Jeffreys, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Σάφολκ

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό. Απαραίτητη η κράτηση θέσεων στο education@onassis.org.

Χώρος: Ωνάσειος Βιβλιοθήκη (Λ. Αμαλίας 56)
Αριθμός συμμετεχόντων: 80 άτομα
Επιμέλεια: Ερασμία Σταυροπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής
Φιλολογίας, Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

scrollup scrolldown

Κλείσιμο X
Αποστολη σε φιλο με Email