Το 5ο Fast Forward Festival εντός και εκτός Στέγης
<i>Baling</i>, μια περφόρμανς του Mark Teh με θέμα τις Συνομιλίες στο Baling, σταθμό για την ανεξαρτησία της Μαλαισίας (9 και 10 Μαΐου)
Baling, μια περφόρμανς του Mark Teh με θέμα τις Συνομιλίες στο Baling, σταθμό για την ανεξαρτησία της Μαλαισίας (9 και 10 Μαΐου)
Ο Ιάπωνας εικαστικός Χικάρου Φουτζίι, σε συνεργασία με τη χορογράφο Πατρίσια Απέργη και τους επικεφαλής της ανασκαφής του ομαδικού τάφου με 80 δεσμώτες στο Παλαιό Φάληρο, ρίχνει φως στη «σκοτεινή», πριν από τον Χρυσό Αιώνα, Αθήνα του 7ου αιώνα π.Χ. (2–16 Μαΐου)
Ο Ιάπωνας εικαστικός Χικάρου Φουτζίι, σε συνεργασία με τη χορογράφο Πατρίσια Απέργη και τους επικεφαλής της ανασκαφής του ομαδικού τάφου με 80 δεσμώτες στο Παλαιό Φάληρο, ρίχνει φως στη «σκοτεινή», πριν από τον Χρυσό Αιώνα, Αθήνα του 7ου αιώνα π.Χ. (2–16 Μαΐου)
<i>Shrine</i>, μια παράσταση των Erna Ómarsdóttir και Valdimar Jóhannsson, ένα ρέκβιεμ για την ανθρωπότητα και όλα όσα έχει χάσει (5–6 Μαΐου)
Shrine, μια παράσταση των Erna Ómarsdóttir και Valdimar Jóhannsson, ένα ρέκβιεμ για την ανθρωπότητα και όλα όσα έχει χάσει (5–6 Μαΐου)
<i>No Tomorrow</i>, ένα χορογραφικό έργο των Ragnar Kjartansson, Margrét Bjarnadóttir και Bryce Dessner για οχτώ χορευτές και οχτώ ακουστικές κιθάρες (5–6 Μαΐου)
No Tomorrow, ένα χορογραφικό έργο των Ragnar Kjartansson, Margrét Bjarnadóttir και Bryce Dessner για οχτώ χορευτές και οχτώ ακουστικές κιθάρες (5–6 Μαΐου)
<i>Sacrifice</i>, <i>Union of the North</i>: μια βίντεο εγκατάσταση των Matthew Barney, Erna Ómarsdóttir και Valdimar Jóhannsson που επιχειρεί να παντρέψει τον κοινοτισμό με την ατομικότητα, δίνοντας νέα πνοή σε μιαν αρχαία τελετή (5–6 Μαΐου)
Sacrifice, Union of the North: μια βίντεο εγκατάσταση των Matthew Barney, Erna Ómarsdóttir και Valdimar Jóhannsson που επιχειρεί να παντρέψει τον κοινοτισμό με την ατομικότητα, δίνοντας νέα πνοή σε μιαν αρχαία τελετή (5–6 Μαΐου)
   

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση έχει στον πυρήνα της ύπαρξής της την Αθήνα. Από τις 2 έως τις 16 Μαΐου, μας καλεί να ανακαλύψουμε το πέμπτο Onassis Fast Forward Festival – Athens. Από το Μουσείο της Ακρόπολης έως το Εθνικό Θέατρο, από τη Διπλάρειο Σχολή έως την Ίριδα, από το Αναγνωστήριο του Βαλλιάνειου κτηρίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος έως μια παλιά κατοικία στη Δεριγνύ, από τη Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής (Παλαιό Χημείο) έως το Πεδίον του Άρεως και τους χώρους της Στέγης, το Onassis Fast Forward Festival 5 – Athens, με αναθέσεις, διεθνείς συμπαραγωγές και παγκόσμιες πρεμιέρες, ανιχνεύει τις ρωγμές του χρόνου στα όρια του μύθου και της μαρτυρίας, της εμπειρίας και της φαντασίας.

Καλλιτέχνες και ερευνητές από διάφορα μέρη του κόσμου διερευνούν τον καθοριστικό ρόλο της αρχαιολογίας στην κατασκευή των εθνικών αφηγήσεων και της συλλογικής μνήμης, αλλά και τη διαλεκτική σχέση της με την πολιτιστική κληρονομιά. 

«Το Onassis Fast Forward Festival 5 – Athens διεκδικεί την έκπληξη στην πόλη που νομίζουμε ότι ξέρουμε», σημειώνει η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, διευθύντρια πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση. «Δημιουργεί πεδία πειραματισμού για τους καλλιτέχνες και τους πολίτες, για να καταλάβουμε όσα μας συνδέουν και όσα μας χωρίζουν, για να δημιουργήσουμε παρά να προσδιορίσουμε μια κοινή επικράτεια, για να πυροδοτήσουμε συζητήσεις γύρω από το τι σημαίνει να ζει κανείς σήμερα σε πόλεις τραυματισμένες, ανήσυχες και, γι’ αυτό, ζωντανές. Το Onassis Fast Forward Festival 5 είναι εδώ για να διεγείρει την περιέργεια και να άρει την άρνηση για ό,τι συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας, μέσα μας, γύρω μας. 

»Η Αθήνα των πολυκατοικιών και των νεοκλασικών, της ιστορίας και της αρχαιολογίας, της μνήμης και του παρόντος, του ματαιωμένου μεγαλείου και της παραπλανητικής νοσταλγίας, η Αθήνα των διαστρωματώσεων και των στρωματογραφικών κενών, με τα δικά της ίχνη βίας και καταστροφών, με τις δικές της ιστορικές ασυμφωνίες, αποκαλύπτεται. 

»Καλλιτέχνες του κόσμου, με αφετηρία τους τη Βηρυτό, το Βερολίνο, την Κουάλα Λουμπούρ, το Παρίσι, το Ρέικιαβικ, το Σάο Πάολο, τη Σιγκαπούρη, τη Στοκχόλμη και το Τόκυο –σε συνεργασία με Έλληνες καλλιτέχνες, ερευνητές και κατοίκους– ανασκάπτουν και επαναπροσδιορίζουν το αρχαίο και πρόσφατο παρελθόν της Αθήνας, έτσι όπως αυτό ψιθυρίζει ή κραυγάζει στο παρόν».

Υπεύθυνη για τη σύλληψη και την καλλιτεχνική διεύθυνση του φεστιβάλ είναι η Κάτια Αρφαρά, η οποία σημειώνει: «Σε μια χρονική περίοδο πολιτιστικού ιμπεριαλισμού και νεοαποικιακής ρητορικής, το 5ο FFF διερευνά το πεδίο μιας διευρυμένης αρχαιολογίας, που αμφισβητεί επιστημονικές βεβαιότητες και ιστορικές γραμμικότητες. Μέσα από επιτόπια και αρχειακή έρευνα, επιστημονική μεθοδολογία, επαναδράσεις και επανοικειοποιήσεις του αρχαίου και πρόσφατου παρελθόντος της Αθήνας, οι καλλιτέχνες αρθρώνουν έναν κριτικό στοχασμό πάνω στα μνημεία, τα τέχνεργα και τα κατάλοιπα.

»Αναθέσεις, συμπαραγωγές και επιτόπιες καλλιτεχνικές παρεμβάσεις σε δημόσιους οργανισμούς και ανοιχτούς χώρους της πόλης ανιχνεύουν τον σημαίνοντα ρόλο της αρχαιολογίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς στη διαμόρφωση εθνικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων και, κατά συνέπεια, στην ερμηνεία της ιστορίας.

»Με την εκταφή λανθανουσών αφηγήσεων, το φετινό φεστιβάλ μεταμορφώνεται σε παλίμψηστο, αποκαλύπτοντας τις χρονικές και χωρικές διαστάσεις των υλικών τεκμηρίων και τις πολλαπλές "αλήθειες" τους. Πώς μπορεί η τέχνη να διατηρήσει μια κριτική θέση απέναντι σε ρητορικές που στιγματίζουν τον δημόσιο χώρο; Πώς μπορεί ένα καλλιτεχνικό έργο να αμφισβητήσει την αυταρχική κληρονομιά της δημόσιας μνήμης; Μπορούμε να επαναδιαπραγματευτούμε έννοιες όπως η πολιτιστική κληρονομιά σε μια πόλη σαν την Αθήνα, όπου τα κατάλοιπα του παρελθόντος θεωρούνται ως τα φυσικά τεκμήρια της αδιάλειπτης συνέχειας του ελληνικού πολιτισμού; 

»Με ένα δεκαπενθήμερο πρόγραμμα εγκαταστάσεων, περφόρμανς, εκθέσεων, προβολών, εργαστηρίων και δημόσιων διαλόγων, το φεστιβάλ επιχειρεί να δημιουργήσει ένα δυναμικό κοινό πεδίο ή, όπως το έθεσε ο Édouard Glissant, έναν ανοιχτό χώρο "ποιητικής αναγκαιότητας" όπου παράγονται συνεχώς σχέσεις μεταξύ των ιδεών και των φαντασιακών του ενός μέρους και των αντίστοιχων ενός άλλου».

Ας δούμε τα κυριότερα σημεία του προγράμματος του FFF5: 

– Joana Hadjithomas και Khalil Joreige, Unconformities (Ασυμφωνίες) στο Μουσείο Ακρόπολης (2–16 Μαΐου). Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προσκαλεί για τρίτη φορά το διεθνώς διακεκριμένο δίδυμο από τον Λίβανο, αυτήν τη φορά για να παρουσιάσει στο Μουσείο της Ακρόπολης, αμέσως μετά το Centre Pompidou και τη βράβευσή του με το Βραβείο Marcel Duchamp (2017), το Unconformities: μια mixed-media εικαστική εγκατάσταση συγκροτημένη από τα χώματα και τα πετρώματα, τις ιστορίες και τα μυστικά τριών ιστορικών πόλεων: Αθήνα, Βηρυτός, Παρίσι. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

– Chto Delat και Anton Kats, Park Fables (Μύθοι του Πάρκου) στο Πεδίον του Άρεως (2–16 Μαΐου). Η ρωσική κολεκτίβα Chto Delat, σε συνεργασία με τον εικαστικό και μουσικό Άντον Κατς, «καλλιεργούν» το εύφορο Πεδίον του Άρεως. Μια θεατρική παράσταση και ένας ραδιοφωνικός σταθμός / χώρος ακρόασης αποτελούν τον πυρήνα του έργου, που πλαισιώνεται από προσωρινές εικαστικές εγκαταστάσεις και παράλληλες δράσεις, όπως ξεναγήσεις, συναυλίες (Dirty Athens Brass Band), συζητήσεις και εργαστήρια, παρουσιάσεις και προβολές, εικαστικές παρεμβάσεις, βιβλιοθήκη, ηχητική εγκατάσταση της Αλεξάνδρας Κουμαντάκη και του Περικλή Λαζάρου, τουρνουά σκακιού και μαθήματα ποδηλάτου για ενήλικες.

– Robert Zhao Renhui, The Nature Museum, στις 2–16 Μαΐου. Η Φύση εισβάλλει στα Πατήσια. Τα δωμάτια μιας παλιάς αθηναϊκής κατοικίας της πλατείας Βικτωρίας φιλοξενούν ένα ιδιότυπο Μουσείο της Φύσης. Εκεί, επί της οδού Δεριγνύ 15, ένας πολυβραβευμένος εικαστικός από τη Σιγκαπούρη, σε συνεργασία με Έλληνες ειδικούς, στήνει μια περιπετειώδη εικαστική εγκατάσταση για την άγνωστη χλωρίδα και πανίδα της Αθήνας – από τα ποτάμια που εξαφανίστηκαν μέχρι την άγρια ζωή που υποτάχθηκε στο άρμα της ανεξέλεγκτης αστικοποίησης.

– Hikaru Fujii, The Primary Fact (2–16 Μαΐου). Ένας αρχαιοελληνικός ομαδικός τάφος με 80 νεκρούς δεσμώτες αποκαλύφθηκε προ διετίας στο Παλαιό Φάληρο. Ο Ιάπωνας εικαστικός Χικάρου Φουτζίι, ύστερα από εκτεταμένη έρευνα, σε συνεργασία με τη χορογράφο Πατρίσια Απέργη και τους επικεφαλής της ανασκαφής, στρέφει το βλέμμα του στο συγκλονιστικό αυτό εύρημα, ρίχνοντας φως στη «σκοτεινή», πριν από τον Χρυσό Αιώνα, Αθήνα του 7ου αιώνα π.Χ. Η οπτικοακουστική εγκατάσταση που στήνει σε ένα κτίριο-ορόσημο της πανεπιστημιακής κοινότητας, το πρώην Χημείο και νυν Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής, περιλαμβάνει συνεντεύξεις με τους επικεφαλής της ανασκαφής –από αρχαιολόγους μέχρι οδοντιάτρους–, αλλά και την αναβίωση της εκτέλεσης και της ταφής από έναν Χορό 80 νέων Αθηναίων.

– Markus Öhrn, Αll that may bleed: Έξι σκηνές από τις τραγωδίες του Σοφοκλή (4–16 Μαΐου). Στην οδό Πανεπιστημίου, στην –άδεια πλέον από βιβλία– Εθνική Βιβλιοθήκη, έντεκα Αθηναίες, ερασιτέχνες ηθοποιοί από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια της Στέγης για ενήλικες άνω των 65 ετών, σχηματίζουν μιαν ανορθόδοξη μπάντα και βουτούν στο έργο του Σοφοκλή, δημιουργώντας μια σειρά σκοτεινών και ατμοσφαιρικών περφόρμανς, υπό την καθοδήγηση του διακεκριμένου Σουηδού σκηνοθέτη και εικαστικού.

– Sacrifice από τους Erna Omarsdóttir, Valdimar Jóhannsson, Matthew Barney, Margret Bjarnadóttir και Ragnar Kjartansson (5–6 Μαΐου). Χοροθέαμα από την Ισλανδία και, μαζί, ροκ συναυλία, βίντεο-εγκατάσταση, αλλά και αγορά ιδεών (και προϊόντων!). Μια γιορτή-τελετή των αισθήσεων και των παραισθήσεων από την Iceland Dance Company, με τη συμμετοχή διεθνούς κύρους εικαστικών, όπως του Matthew Barney και του Ragnar Kjartansson, στους χώρους της Στέγης.

– Mark Teh, Baling (910 Μαΐου). Το κομμουνιστικό παρελθόν της Μαλαισίας, που αποσιωπήθηκε μα ακόμη τη στοιχειώνει, επιστρέφει χάρις στη συνταρακτική αναβίωση των Συνομιλιών στο Baling. Ο Μαλαισιανός σκηνοθέτης Μαρκ Τεχ αξιοποιεί αυθεντικά αρχεία και συνθέτει μια φορτισμένη περφόρμανς στη Στέγη με θέμα ένα ιστορικό συμβάν-σταθμό για την ανεξαρτησία της πατρίδας του.

– Trapped, Μέντη Μέγα (1013 Μαΐου) στο Εθνικό Θέατρο, Κτίριο Τσίλερ. Με το βλέμμα του σημερινού καλλιτέχνη, που προσπαθεί να καταλάβει τον μηχανισμό της εμμονικής επιστροφής των Ελλήνων στον διχασμό, η Μέντη Μέγα μάς ταξιδεύει στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα, όπου εν μέσω αντιπαραθέσεων μεταξύ φανατισμένων Ελλήνων συναντάμε μια Αμερικανίδα, την Ισιδώρα Ντάνκαν, μια παθιασμένη πρωτοπόρο του μοντέρνου χορού, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο ιστορικών γεγονότων που σημάδεψαν την ελληνική ιστορία, με φανατικές συγκρούσεις στις οποίες χάθηκαν ανθρώπινες ζωές: στη γλωσσική διαμάχη του 1903 (τα «Ορεστειακά») και στον Εθνικό Διχασμό του 1915. Η Στέγη συνεργάζεται με το Εθνικό Θέατρο και ταξιδεύει στο Κτήριο Τσίλερ, το κτήριο που πρωταγωνιστεί στα ιστορικά γεγονότα των Ορεστειακών, στα οποία αναφέρεται η παράσταση.

– Walid Raad, Les Louvres and/or Kicking the Dead (1115 Μαΐου) στον Εκθεσιακό Χώρο της Στέγης. Δέκα δωμάτια. Δέκα συναρπαστικά επεισόδια από το Παρίσι έως το Άμπου Ντάμπι, από τη Δύση έως την Ανατολή. Μέσα σε μόλις 75 λεπτά. Ισορροπώντας μεταξύ ιστορίας και μυθοπλασίας. Ένα υβριδικό θέαμα, ανάμεσα σε έκθεση, περιπατητική περφόρμανς και διάλεξη, για την τέχνη και τον πολιτισμό ως διαχρονικά θύματα πρακτικών βίας. Μας ξεναγεί αυτοπροσώπως ο Λιβανέζος Ουαλίντ Ράαντ, ένας από τους πιο επιδραστικούς σύγχρονους καλλιτέχνες.

– Kader Attia, «Οι κληρονομιές του σώματος, Μέρος Α΄», προβολή και συζήτηση (1113 Μαΐου). Σε πανευρωπαϊκή πρεμιέρα, στην Ίριδα, το ιστορικό κινηματοθέατρο της Αθήνας, προβάλλεται το πρώτο μέρος της κινηματογραφικής τριλογίας του διεθνώς διακεκριμένου Γαλλοαλγερινού εικαστικού και κινηματογραφιστή Καντέρ Ατιά. Ο ίδιος ο καλλιτέχνης και η ανθρωπολόγος-αρχαιολόγος Ελεάνα Γιαλούρη συντονίζουν τον δημόσιο διάλογο που ακολουθεί την πρώτη ημέρα της προβολής. 

Ομιλητές:

Κωνσταντίνος Καλαντζής, κοινωνικός ανθρωπολόγος, ερευνητής (research associate) στο πρόγραμμα Citizens of Photography του Τμήματος Ανθρωπολογίας, University College London

Δημήτρης Πλάντζος, αναπληρωτής καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εσθήρ Σολομών, επίκουρη καθηγήτρια Μουσειολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Εύα Στεφανή, σκηνοθέτρια κινηματογραφικών ντοκιμαντέρ και αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας του Κινηματογράφου, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

– Ho Tzu Nyen, One or Several Tigers (1216 Μαΐου) στη Διπλάρειο Σχολή. O Σιγκαπουριανός Χο Τζου Νύεν μάς μεταφέρει στη μαγεία μιας ονειρικής πολυμεσικής εγκατάστασης, με στοιχεία από ινδονησιακό θέατρο σκιών, κινηματογράφο και 3D animation.

– Rabih Mroué, So Little Time (1516 Μαΐου) στη Μικρή Σκηνή της Στέγης. Πώς «κατασκευάζεται» ένας ήρωας; Ο διεθνώς καταξιωμένος δημιουργός από τη Βηρυτό επανέρχεται στη Στέγη με μια διαφωτιστική και χιουμοριστική περφόρμανς-διάλεξη γύρω από τους πλαστούς εθνικούς μύθους. Ή, αλλιώς, η νεότερη ιστορία του Λιβάνου μέσα σε 60 λεπτά.

– Leonardo Moreira και ομάδα Cia. Hiato, The Odyssey (1516 Μαΐου). Με το ομηρικό έπος ως πηγή έμπνευσης, η ξεχωριστή κολεκτίβα από τη Βραζιλία επανέρχεται στη Στέγη. Επτά ηθοποιοί, σαν σύγχρονοι ραψωδοί, αφηγούνται προσωπικές και συλλογικές οδύσσειες, ισορροπώντας στα όρια ρεαλισμού και φαντασίας. 


Περισσότερες πληροφορίες στον ιστότοπο της Στέγης.

Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση
Markus Öhrn, Αll that may bleed: Έξι σκηνές από τις τραγωδίες του Σοφοκλή (4–16 Μαΐου)
Leonardo Moreira και ομάδα Cia. Hiato, The Odyssey (15–16 Μαΐου)
Walid Raad, Les Louvres and/or Kicking the Dead (11–15 Μαΐου)
Ho Rui An, Solar: A Meltdown (2014), 12 Mαΐου
Robert Zhao Renhui, The Nature Museum, στις 2–16 Μαΐου
Ho Tzu Nyen, Το Κριτικό Λεξικό της Νοτιοανατολικής Ασίας, 12 Μαΐου
Kader Attia, «Οι κληρονομιές του σώματος, Μέρος Α΄»
Ho Tzu Nyen, Οne or Several Tigers (12–16 Μαΐου)
Rabih Mroué, So Little Time (15–16 Μαΐου)

Κορυφή της σελίδας