Αθήνα-Βηρυτός-Παρίσι: Ασυμφωνίες
<i>Unconformities</i> (<i>Ασυμφωνίες</i>): μια εικαστική εγκατάσταση συγκροτημένη από τα χώματα και τα πετρώματα, τις ιστορίες και τα μυστικά τριών ιστορικών πόλεων, της Αθήνας, της Βηρυτού και του Παρισιού
Unconformities (Ασυμφωνίες): μια εικαστική εγκατάσταση συγκροτημένη από τα χώματα και τα πετρώματα, τις ιστορίες και τα μυστικά τριών ιστορικών πόλεων, της Αθήνας, της Βηρυτού και του Παρισιού
   

Aθήνα, Βηρυτός, Παρίσι: τρεις πόλεις «στοιχειώνουν» την ελληνικής καταγωγής Τζοάνα Χατζηθωμά και τον Χαλίλ Ζορέζ. Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προσκαλεί για τρίτη φορά το διεθνώς διακεκριμένο δίδυμο από τη Γαλλία και τον Λίβανο, αυτήν τη φορά για να παρουσιάσει στο Μουσείο της Ακρόπολης, αμέσως μετά το Centre Pompidou και τη βράβευσή του με το Βραβείο Marcel Duchamp (2017), το πρότζεκτ Unconformities (Ασυμφωνίες): μια mixed-media εικαστική εγκατάσταση συγκροτημένη από τα χώματα και τα πετρώματα, τις ιστορίες και τα μυστικά τριών ιστορικών πόλεων.

Για πρώτη φορά διοργανώνεται έκθεση σύγχρονης τέχνης στο Μουσείο της Ακρόπολης. Με το Unconformities, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του Onassis Fast Forward Festival 5 – Athens από τις 2 έως τις 16 Μαΐου, η Τζοάνα Χατζηθωμά και ο Χαλίλ Ζορέζ μάς βυθίζουν στο χωμάτινο υποσυνείδητο των τριών αυτών πόλεων, σε όσα μπορούμε να μάθουμε από το αθηναϊκό σχιστολιθικό υπέδαφος, τις προσχώσεις του Κηφισού και τα πλούσια αρχαιολογικά στρώματα στο Μοναστηράκι, τον Κεραμεικό και τον Ελαιώνα, από τα υλικά κατακρήμνισης στην πλατεία Μαρτύρων της Βηρυτού, από τις παραποτάμιες προσχώσεις του Σηκουάνα και την ευρύτερη περιοχή του Λούβρου. «Σκάβοντας το παρελθόν, ανακαλύπτουμε το παρόν», δηλώνουν οι δύο «ερευνητές και ονειροπόλοι» που, εδώ και μια τετραετία, σε συνεργασία με γεωλόγους, αρχαιολόγους και ιστορικούς, συλλέγουν, ανασυνθέτουν και εκθέτουν προϊόντα γεωτρητικών ερευνών.

«Μια αρχαιολογία της μνήμης στην καρδιά ενός διαρκώς ταραγμένου παρόντος» χαρακτηρίστηκε το Unconformities, αυτό το μουσείο γεωιστορίας της Αθήνας, της Βηρυτού και του Παρισιού, το οποίο εκτείνεται χρονικά από την προϊστορική περίοδο έως τη δική μας γεωλογική εποχή, τη λεγόμενη Ανθρωπόκαινο, κατά την οποία το είδος μας αποδεικνύεται δέκα φορές πιο καταστροφικό από όλα μαζί τα φυσικά φαινόμενα.

Μια έκθεση σύγχρονης τέχνης συγκροτημένη από φυσικά υλικά της γης, τα χώματα και τα χαλάσματα από το υπέδαφος των τριών πόλεων, τοποθετημένα στους κυλίνδρους γεωυλικών (τα λεγόμενα «καρότα», στην αργκό των γεωτρυπανιστών). Η Χατζηθωμά και ο Ζορέζ στρέφουν το βλέμμα στις τεκτονικές ασυνέχειες (discontinuities) και, κυρίως, στις στρωματογραφικές ασυμφωνίες (unconformities). Εκεί δηλαδή όπου, αίφνης, ανάμεσα στα πλούσια σε πληροφορίες στρώματα του υπεδάφους, μεσολαβεί ένα στρωματογραφικό κενό, ένα κρυφό παρελθόν που δεν άφησε πίσω του κανένα ίχνος, αλλά άπλετο χώρο για τη φαντασία. Οι δυο τους στοιχειοθετούν για αυτές τις άγνωστες χρονικές περιόδους υπερβατικές αφηγήσεις, στα όρια ντοκουμέντου και μυθοπλασίας. Οι έννοιες του άδηλου και του άρρητου, εκείνου που μπορεί να συναχθεί από τα συμφραζόμενα, βρίσκονται στο επίκεντρο της δουλειάς τους. Μια διαφορετική, μη γραμμική προσέγγιση της Ιστορίας γίνεται εφικτή: η Ιστορία ως συμβάν και δράση, ως παλίμψηστο εποχών και πολιτισμών.

Η εικαστική εγκατάσταση Unconformities συγκροτείται από τρία μέρη: τα Time Capsules (χρονοκάψουλες), γλυπτά με επικολλημένα τα ευρήματα των γεωτρήσεων σε μια διάφανη ρητίνη ειδικά διαμορφωμένη από τους καλλιτέχνες· το φιλμ Palimpsestes, το οποίο καταγράφει τις διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν σε διάφορες εκσκαφές στη Βηρυτό· και, τέλος, το εν είδει ζωφόρου Zig Ζag Over Time, που περιγράφει τους πυρήνες χρησιμοποιώντας τρία καλλιτεχνικά μέσα: φωτογραφία, σχέδιο και κείμενο.

Όπως επισημαίνει η γεωλόγος και επιστημονική συνεργάτρια στο πρότζεκτ Μάνια Μπενίση, «τα γεωυλικά που εκτίθενται στο Unconformities είναι δείγματα πυρήνων (τα λεγόμενα “καρότα”), δηλαδή προϊόντα γεωτρητικών ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, τη Βηρυτό και το Παρίσι για τον έλεγχο του υπεδάφους, με αφορμή υπόγεια έργα (τα αθηναϊκά για το Μετρό). Στην επιστήμη της γεωλογίας, αυτά τα εδαφικά και βραχώδη υλικά, προτού απορριφθούν ως άχρηστα, δίνουν πολύτιμα data για αλλοτινές εποχές. Οι γεωλόγοι και οι αρχαιολόγοι εντοπίζουν σε αυτά πληροφορίες τόσο για τα φυσικά φαινόμενα (σεισμικότητα, τεκτονισμός, πλημμύρες, διάβρωση) όσο και για την ανθρωπογενή παρέμβαση: ίχνη αρχαίων οικισμών και αρχαίων υπόγειων κατασκευών, αλλά και σύγχρονων θεμελιώσεων, κατακρήμνισης οικοδομών, ακόμη και απόπειρας συγκάλυψης αστικών αποβλήτων. Βάσει τεκμηρίωσης, οι επιστήμονες συνθέτουν τη χρονοστρωματογραφική στήλη και αρχειοθετούν το “μητρώο” κάθε δείγματος πυρήνα. Στην περίπτωση των ασυμφωνιών, όταν δηλαδή ανάμεσα στα στρώματα του υπεδάφους μεσολαβούν στρωματογραφικά κενά ενός άδηλου, κρυφού παρελθόντος που δεν άφησε πίσω του κανένα στοιχείο, η ερμηνεία “δίνεται από τα συμφραζόμενα” ή προκύπτουν ερωτηματικά».

Η συνεργασία των δύο καλλιτεχνών με τη Στέγη ξεκίνησε το 2012, όταν, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Meeting Points 6, παρουσίασαν την περφόρμανς-ομιλία «Aida, Save Me», με θέμα ένα ασυνήθιστο γεγονός που συνέβη στην πρεμιέρα του βραβευμένου φιλμ τους, Α Perfect Day.

Το 2013, η Χατζηθωμά και ο Ζορέζ ήταν ανάμεσα στους καλλιτέχνες που κλήθηκαν από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και το Αρχείο Καβάφη να αντλήσουν από τη ζωή και το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή, καταθέτοντας ένα νέο έργο για τον Κ.Π. Καβάφη. Με αφετηρία το ποίημα «Περιμένοντας τους Βαρβάρους», προέκυψε η μικρού μήκους ταινία τους, Την εμορφιά έτσι πολύ ατένισα (2013). 


Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση
Από το έργο της Τζοάνας Χατζηθωμά και του Χαλίλ Ζορέζ

Κορυφή της σελίδας