«Tomorrows»: Μια έκθεση που φέρνει το μέλλον πιο κοντά από ποτέ

«Tomorrows»: η Γη σαν μια πόλη που διαρκώς εξαπλώνεται, σε μια έκθεση που μιλάει σήμερα για το αύριο. 

Η έκθεση «Tomorrows», την οποία σχεδίασε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, φιλοξενείται στη Διπλάρειο Σχολή (Πλ. Θεάτρου 3) από τις 16 Μαΐου έως τις 16 Ιουλίου και εστιάζει στις πολυδιάστατες πτυχές που παρουσιάζει το μέλλον σήμερα, μέσα από έργα καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων και designers οι οποίοι αφηγούνται ιστορίες για πιθανούς αυριανούς κόσμους, καθώς και για τις αγωνίες και προσδοκίες των κατοίκων τους. Τάσεις του παρόντος γίνονται αφορμή για υποθετικά –και συχνά υπερβολικά– σενάρια που αφορούν το αύριο. 

Η έκθεση, σε επιμέλεια της Δάφνη Δραγώνα και του Πάνου Δραγώνα, περιλαμβάνει βίντεο εγκαταστάσεις, αρχιτεκτονικές αφηγήσεις, σχέδια, μακέτες και μοντέλα υποθετικών συστημάτων, φορέσιμα και αντικείμενα τρισδιάστατης εκτύπωσης. Μέσα από την εξιστόρηση διαφορετικών ιστοριών, με σημείο αφετηρίας πάντα το μέλλον, επιδιώκεται η παρουσίαση πρακτικών, μεθόδων και εργαλείων που ενθαρρύνουν την κριτική ενασχόληση με το ίδιο το παρόν.

Η έκθεση φιλοξενεί 33 συμμετοχές με ατομικά ή ομαδικά έργα, νέες παραγωγές, αλλά και σημαντικά έργα που εκτίθενται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, και έρχεται να απαντήσει σε ερωτήματα πολιτικά, κοινωνικά, ηθικά με τον πλέον φυσικό τρόπο. Πόσο κοντά βρισκόμαστε στη μετα-ανθρώπινη κατάσταση; Πώς προσεγγίζεται το μέλλον που έρχεται ταχύτατα προς το μέρος μας; 

Η έκθεση «Tomorrows» έχει ως αφετηρία δύο σημαντικά ιστορικά έργα από τη δεκαετία του 1960: την «Ηλεκτρονική Πολεοδομία» του αρχιτέκτονα Τάκη Χ. Ζενέτου και την «Οικουμενόπολη» του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη, που συνδιαλέγονται με το σήμερα και προκαλούν θαυμασμό. Σπουδαία σύγχρονα έργα εμπλουτίζουν την εμπειρία μας για το μέλλον. Ενδεικτικά αναφέρονται: η νέα βίντεο εγκατάσταση του αρχιτέκτονα Liam Young (παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, βασισμένη σε εργαστήριο που έγινε τον Μάρτιο στην Αθήνα), αλλά και έργα καλλιτεχνών όπως της Pinar Yoldas, των !Mediengruppe Bitnik, των Morehshin Allahyari και Daniel Rourke, της Λίνας Θεοδώρου. Στην έκθεση «Tomorrows», αρχιτέκτονες όπως η ομάδα AREA (Architecture Research Athens), ο Αριστείδης Αντονάς και οι Design Earth, designers όπως οι Metahaven, ο Adam Harvey και η Behnaz Farahi, καταθέτουν τη δική τους ματιά για την προσέγγιση του μέλλοντος, ενώ πανεπιστημιακές σχολές αρχιτεκτονικής και design, όπως το Advanced Studio του Michael Young από το Πανεπιστήμιο Yale και το MΑrch Unit 24 της Πηνελόπης Χαραλαμπίδου από τη Σχολή Bartlett του Λονδίνου, επιδεικνύουν πρακτικές και μεθόδους που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι μάλλον ζούμε ήδη στο μέλλον…

Το μέλλον σήμερα μοιάζει να είναι πιο κοντά από ποτέ. Διάφορες περιβαλλοντικές, τεχνολογικές και κοινωνικές μεταβολές μεταμορφώνουν τον πλανήτη και μας καλούν να αναλογιστούμε τη θέση μας σε αυτόν. Η Γη θυμίζει μια πόλη που συνεχώς εξαπλώνεται, ενώ άλλες περιοχές εγκαταλείπονται λόγω της κλιματικής αλλαγής και ακραίων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών. Η ζωή στις πόλεις αναδιοργανώνεται, χάρις σε έξυπνα συστήματα που διαρκώς επεξεργάζονται τις κινήσεις ανθρώπων αλλά και μηχανών. Τεχνητές οικολογίες υπόσχονται απαντήσεις στις συνέπειες της ανθρωπογενούς δραστηριότητας στο φυσικό περιβάλλον, καθώς και στις ανάγκες του αυξανόμενου πληθυσμού. Τι σημαίνουν, όμως, οι αλλαγές αυτές για το μέλλον; Ποιος θα είναι ο ρόλος του ανθρώπου στους ταχείς μετασχηματισμούς του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος;

Οι αφηγήσεις της έκθεσης «Tomorrows» αναφέρονται σε τεχνο-φυσικά περιβάλλοντα, σε νέα κελύφη για τον άνθρωπο και άλλους έμβιους οργανισμούς, σε επερχόμενα τεχνολογικά δίκτυα και υποδομές, στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που βασίζεται στην καταγραφή δεδομένων, καθώς και στον επαναπροσδιορισμό του ρόλου του ανθρώπου σε σχέση με τη φύση και την τεχνολογία.

Συμμετέχουν οι: !Mediengruppe Bitnik / Morehshin Allahyari και Daniel Rourke, με τους ARTEKLAB, Darlene Farris-Labar, Antonio Esparza και Geraldine Juárez / AREA (Architecture Research Athens) / Αριστείδης Αντονάς / Erich Berger & Mari Keto / James Bridle / Emma Charles / Shu Lea Cheang / Μανώλης Δασκαλάκης-Λεμός / Κωνσταντίνος Δοξιάδης / Cathryn Dwyre και Chris Perry, με τους Hailey Beyer, Gabriela Fiorentino, Yara Kawar, Dariusz Kulinski, Skye Ruozzi, Richard Sarrach και Jacob Wigton / Design Earth / Benhaz Farahi / Κυριακή Γονή / Πηνελόπη Χαραλαμπίδου & MArch Unit 24, Bartlett UCL / Adam Harvey / Λυδία Καλλιπολίτη και Ανδρέας Θεοδωρίδης, με τους Xueping Li, Erica Vinson, Dakota Pace και Seraphim Le / Δημήτρα Κατσώτα και The Coastal Domains Option Studio, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πανεπιστημίου Πατρών / Ζήσης Κοτιώνης / Metahaven / New Affiliates & Farzin Farzin / Mαρία Πανέτα και Ava Aghakouchak / Point Supreme Architects / Tobias Revell / Ross Stevens, Simon Fraser και Samuel Munneke, με τους Nichole Hone, Evangeline Martin και Loek Ties Hendriks, Victoria University of Wellington / Στεφανία Στρούζα και the New Raw / Βασιλεία Στυλιανίδου / Λίνα Θεοδώρου / Ζηνοβία Τολούδη / Pinar Yoldas / Liam Young / Michael Young και Yale School of Architecture Advanced Studio / Τάκης Χ. Ζενέτος. 

Οι παράλληλες δράσεις που έχουν προγραμματιστεί περιλαμβάνουν συζητήσεις, καθώς και εργαστήρια για ενήλικες, παιδιά και σχολεία. Ειδικότερα, στις 17 Μαΐου το απόγευμα διοργανώνονται στο αμφιθέατρο της Διπλαρείου οι «Συζητήσεις για το Αύριο», οι οποίες περιλαμβάνουν τις ενότητες: «Τεχνο-φυσικά περιβάλλοντα στην εποχή της κλιματικής αλλαγής» με τη Στεφανία Στρούζα, τη Φωτεινή Σετάκη, τη Ζηνοβία Τολούδη και τον Michael Young· «Ρούχα για ένα μέλλον υπό παρακολούθηση» με τη Behnaz Farahi και τον Adam Harvey· «Εικόνες από την πόλη του αύριο» με την Πηνελόπη Χαραλαμπίδου και τον Liam Young. 

Στις 29 Ιουνίου, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 40 χρόνων από το θάνατο του Τάκη Χ. Ζενέτου, ο οποίος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής αρχιτεκτονικής και εκφραστής ενός οραματικού και ριζοσπαστικού μοντερνισμού, διοργανώνεται στη Μικρή Σκηνή της Στέγης η εκδήλωση «Τάκης Χ. Ζενέτος: Ηλεκτρονική πολεοδομία, 40 χρόνια μετά». Πέρα από καταξιωμένος designer με εξαιρετικές γνώσεις τεχνολογίας, ο Ζενέτος υπήρξε ένας ακούραστος ερευνητής, ο οποίος εκπόνησε οραματικές μελέτες που ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις ενός κόσμου πολύ πιο εξελιγμένου από την Ελλάδα της δεκαετίας του 1970. Μελετώντας άρθρα από επιστημονικά περιοδικά της εποχής, ο Ζενέτος προσδιόρισε με μεγάλη ακρίβεια πολλές από τις ηλεκτρονικές εφαρμογές που καθορίζουν την καθημερινότητα του 21ου αιώνα, όπως η «τηλε-διεκπεραίωση» και η «τηλε-εργασία», και σχεδίασε ένα μεγάλο εύρος εξαιρετικά ευρηματικών υποδομών σε διαφορετικές κλίμακες. Η αναλυτική παρουσίαση της μελέτης για την «Ηλεκτρονική Πολεοδομία» στην έκθεση «Tomorrows» προσφέρει την αφορμή για μια επαναπροσέγγιση του οραματικού έργου του Ζενέτου. Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις βασικές αρχές της έρευνας του Ζενέτου για την πόλη και την κατοικία του μέλλοντος, καθώς και στην επαναξιολόγηση της «Ηλεκτρονικής Πολεοδομίας», σύμφωνα με τις τρέχουσες τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις. Θα επιχειρηθεί ακόμη η ανάδειξη ορισμένων κρυμμένων πτυχών του ελληνικού μοντερνισμού, αλλά και των οραμάτων της δεκαετίας του 1960.

Το πάνελ των ομιλητών περιλαμβάνει τον Πάνο Δραγώνα, αρχιτέκτονα, καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών· τη Λυδία Καλλιπολίτη, αρχιτέκτονα, επίκουρη καθηγήτρια στο Rensselaer Polytechnic Institute· τον Μανόλη Μαρμαρά, αρχιτέκτονα, καθηγητή στο Πολυτεχνείο Κρήτης· τον Γιώργο Τζιρτζιλάκη, αρχιτέκτονα, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Τα εργαστήρια για ενήλικες θα πραγματοποιηθούν στον χώρο της Διπλαρείου και περιλαμβάνουν τις ενότητες: «Μη πιθανός τόπος ‒ Κριτικός σχεδιασμός και αστικά περιβάλλοντα» στις 27‒29 Μαΐου 2017, με τους Strange Telemetry (Tobias Revell και Georgina Voss)· «#Additivism Workshop ‒ Designing Post-Natural Futures» στις 10‒11 Ιουνίου 2017 με τον Daniel Rourke· «Biohack like your grandma ‒ fermentation practices and the future of food» στις 15‒16 Ιουλίου 2017, με την Denisa Kera και τον Matthias Fritsch.

Τέλος, το εργαστήριo για παιδιά έχει θέμα «Πεζοδρόμια: Η μικρογραφία της πόλης μας» και θα πραγματοποιηθεί από τις 14 Μαΐου έως τις 18 Ιουνίου 2017  για έξι συναντήσεις εκτός Στέγης. Συντελεστές: Βασίλης Βασιλειάδης, Φάνης Καφαντάρης, Σταύρος Μουζακίτης (αρχιτέκτονες) και Catriona Gallagher (εικαστικός). 


Περισσότερες πληροφορίες στον ιστότοπο της έκθεσης.

 

Το πρότζεκτ New Mumbai του Tobias Revell
Από την παρουσίαση του Wearable Futures της Mαρίας Πανέτα και της Ava Aghakouchak

..