Αρχιτεκτονική
Κωνσταντίνος Μπούρας
 

Ο Κωνσταντίνος Μπούρας ήταν συνεπιμελητής της εκδήλωσης «A Shelter for Architecture», την οποία παρουσίασε το Ινστιτούτο Ελλήνων Αρχιτεκτόνων Νέας Υόρκης (GIANY) στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη. Η εκδήλωση περιλάμβανε αρχιτεκτονικές εκθέσεις και εγκαταστάσεις, ομιλίες και παρουσιάσεις, καθώς και καλλιτεχνικές παραστάσεις. Ο Κωνσταντίνος Μπούρας είχε τη συνολική σύλληψη, επιμέλεια και οργάνωση του «A Shelter for Architecture», σε συνεργασία με την Ηλέκτρα Κοντορούπη, τον Ιωάννη Οικονόμου, τον Φωτεινό Σούλο, τη Δήμητρα Τσαχρέλια και την Εβίτα Φανού.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης διερευνήθηκε η έννοια του «καταφυγίου». Το καταφύγιο αποτελεί μία από τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες που είναι συνυφασμένες με την έννοια της προστασίας: προστασίας για το ανθρώπινο σώμα, το συναίσθημα, την ταυτότητα, τον πολιτισμό, τη θρησκεία ή μια ιδέα. Πόλεις όπως η Νέα Υόρκη έχουν αποτελέσει καταφύγιο για εκατομμύρια μετανάστες. Ακόμη και σήμερα αποτελούν πόλο έλξης για σύγχρονους οικονομικούς μετανάστες που αναζητούν καταφύγιο σε μια εποχή κατά την οποία οι έννοιες της ασφάλειας και της προστασίας έχουν γίνει πιο επίκαιρες από ποτέ. 

Τη στιγμή που οι μετανάστες στη Μεσόγειο διακινούνται με λέμβους προσπαθώντας να βρουν ασφάλεια, η έννοια του καταφυγίου επανέρχεται στην επικαιρότητα. Το καταφύγιο μπορεί να έχει οποιαδήποτε αρχιτεκτονική έκφραση, καθώς εκπληρώνει κατά βάση μια πρωταρχική ανάγκη για προστασία και υποδοχή. Η αρχιτεκτονική έχει εξελιχθεί από τη βασική ανάγκη για στέγαση στη συναισθηματική προστασία της εξοχικής κατοικίας, από το ελάχιστο ίχνος στέγασης έκτακτης ανάγκης στο μουσείο ως ναό της τέχνης. Η έννοια του καταφυγίου είναι ιστορικά συνδεδεμένη με την αρχιτεκτονική και έχει υπάρξει καθοριστική στο έργο κάθε αρχιτέκτονα.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το ίδιο το Προξενείο μετατράπηκε σε καταφύγιο αρχιτεκτονικής και πλατφόρμα ανταλλαγής ιδεών μεταξύ αρχιτεκτόνων, ακαδημαϊκών διαφόρων κλάδων, καθώς και του κοινού. Τα συστατικά μέρη της εκδήλωσης ήταν τα εξής: DIALOGUES, COCOON και TECTONICS.

Ειδικότερα, η διεπιστημονική εκδήλωση DIALOGUES περιλάμβανε ομιλίες από αρχιτέκτονες, μηχανικούς, εικαστικούς, χορογράφους, επιστήμονες, ψυχολόγους και άλλους επαγγελματίες. 

Η καλλιτεχνική εγκατάσταση COCOON εξέθεσε τα αποτελέσματα ενός διαγωνισμού ιδεών που επανεξετάζουν την έννοια του καταφυγίου ως ελάχιστου ίχνους κατοίκησης. Ο διαγωνισμός φιλοδοξούσε να διαπραγματευτεί το καταφύγιο ως τον ελάχιστο τόπο, να εμπλουτίσει και να επεκτείνει την έννοια του ορίου μεταξύ του ανθρώπινου σώματος και του περιβάλλοντος. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να διερευνήσουν την τυπολογία του αρχετυπικού «περιβλήματος» και να επανεξετάσουν την κατοίκηση ως «κουκούλι», ως «δεύτερο δέρμα».

Η έκθεση TECTONICS παρουσίασε την αρχιτεκτονική παραγωγή Ελλήνων αρχιτεκτόνων που εργάζονται στη Νέα Υόρκη: αρχιτεκτονικά σχέδια και φωτογραφίες από χτισμένο έργο, κατασκευαστικές λεπτομέρειες, τρισδιάστατες απεικονίσεις, καθώς και ερευνητικά θέματα. Ο όρος «tectonics» (από τον ελληνικό όρο «τεκτονικός», που αφορά τη δόμηση) αναφέρεται στην τέχνη και την επιστήμη της κατασκευής.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης «A Shelter for Architecture» παρουσιάστηκε επίσης η εγκατάσταση COMMONPLACE, βασισμένη σε μια καλλιτεχνική παράσταση-performance. 

Ο Κωνσταντίνος Μπούρας είναι αρχιτέκτονας και πολεοδόμος. Είναι κάτοχος τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών Αρχιτεκτονικού και Αστικού Σχεδιασμού από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου σπούδασε ως υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση και του ΙΚΥ. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου και είναι υποψήφιος διδάκτωρ. Έχει εργαστεί σε αρχιτεκτονικά γραφεία στην Αθήνα, το Μιλάνο και τη Νέα Υόρκη, καθώς και ως ερευνητικός συνεργάτης στην Αρχή Δημόσιου Χώρου της Πόλης του Μεξικού. Έχει διδάξει Αρχιτεκτονικό και Αστικό Σχεδιασμό με τη Marion Weiss στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και είναι ο επιμελητής του βιβλίου Evolutionary Infrastructure (2012).

Η δουλειά του έχει εκτεθεί στην Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, καθώς και στο Μουσείο του Toyo Ito στην Ιαπωνία. Είναι συνιδρυτής και συνδιευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων στη Νέα Υόρκη (GIANY), όπου επιμελείται αρχιτεκτονικά δρώμενα (εκθέσεις, εγκαταστάσεις, διαλέξεις). Το GIANY ιδρύθηκε το 2013 και σκοπό έχει να συγκεντρώνει τους Έλληνες αρχιτέκτονες που ζουν και εργάζονται στη Νέα Υόρκη. Μέσω των δράσεών του, το GIANY διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ελληνική αρχιτεκτονική κοινότητα της Νέας Υόρκης, ως πλατφόρμα ανταλλαγής ιδεών και ως φορέας υποστήριξης και προβολής του έργου των Ελλήνων αρχιτεκτόνων τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ελλάδα.