Συγκίνηση και συναισθήματα στο πλαίσιο της διαπροσωπικής σχέσης
ΓΡΑΦΕΙ Η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΚΟΥΝΤΡΑ

Μπετίνα Ντάβου, Σύγκρουση και συγκίνηση στις διαπροσωπικές σχέσεις, Αθήνα: Παπαζήση, 2015, 235 σελ. ISBN: 978-9600231489


Το βιβλίο της Μπετίνας Ντάβου, καθηγήτριας Ψυχολογίας και διευθύντριας του Εργαστηρίου Ψυχολογικών Εφαρμογών και Επικοινωνιακού Σχεδιασμού του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, εξετάζει τη συγκίνηση και τα συναισθήματα στο πλαίσιο της διαπροσωπικής σύγκρουσης. 

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, το οποίο συνεισφέρει στην υπάρχουσα βιβλιογραφία γύρω από την επιστήμη της Ψυχολογίας και έρχεται να προσθέσει μια ενδιαφέρουσα οπτική σε ό,τι αφορά τη διαπροσωπική σύγκρουση. Συγκεκριμένα, η συγγραφέας διερευνά τις διαπροσωπικές συγκρούσεις υπό τη δράση της συγκίνησης και των συναισθημάτων, η οποία έχει μελετηθεί ελάχιστα. Για τη συγγραφή του βιβλίου αξιοποιήθηκαν σημαντικές θεωρητικές προσεγγίσεις στο πεδίο της συγκίνησης, η ελληνική και η διεθνής ερευνητική βιβλιογραφία, καθώς και τα ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν από τις πιλοτικές έρευνες των μεταπτυχιακών φοιτητών, συνδέοντας τη θεωρία με την πράξη και την έρευνα. 

Το σύγγραμμα αποτελείται από 19 κεφάλαια, τα οποία πραγματεύονται με τεκμηριωμένο και σαφή τρόπο τη σχέση της συγκίνησης με τη διαπροσωπική σύγκρουση. Πιο αναλυτικά, η συγγραφέας αρχικά επιχειρεί έναν εννοιολογικό ορισμό της σύγκρουσης και εισάγει τον αναγνώστη στη σύνδεση της σύγκρουσης με τα συναισθήματα. Στη συνέχεια, περιγράφει με ευκρίνεια τους τύπους σύγκρουσης και τους βασικούς άξονες ανάλυσης μιας σύγκρουσης. 

Στο κεφάλαιο «Η σύγκρουση ως συγκίνηση» αναδεικνύεται η συγκινησιακή φύση της σύγκρουσης και στην επόμενη ενότητα παρουσιάζονται τρεις ερευνητικές μελέτες για τη σύγκρουση και τη συγκίνηση. Αναλύεται επίσης η σημασία των συναισθημάτων για την επικοινωνία και την επιβίωση. Περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο η σκέψη και η συγκίνηση βρίσκονται σε έναν φαύλο κύκλο αλληλεπίδρασης, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τη σύγκρουση και εμποδίζοντάς το να δει εναλλακτικούς τρόπους δράσης πέρα από την προστριβή. Ακολούθως, καταδεικνύονται η σωματική διάσταση της συγκίνησης και η σχέση των έντονων συγκινήσεων με την υγεία και την ασθένεια. Περιγράφονται επίσης η λειτουργία και η δράση των μηχανισμών άμυνας του Εγώ κατά τη σύγκρουση. 

Στο κεφάλαιο «Συγκίνηση και συναισθήματα» επιχειρείται η εννοιολογική διάκριση της συγκίνησης, του συναισθήματος και της διάθεσης και μελετάται η σχέση τους με τις διάφορες φάσεις της σύγκρουσης. Στη συνέχεια, η συγκίνηση τεκμηριώνεται θεωρητικά ως μια ξεχωριστή λειτουργία του εγκεφάλου και διερευνάται η επίδραση της αρνητικής αποτίμησης των σημάτων που έρχονται από το περιβάλλον στις νοητικές δυνατότητες του ατόμου να διαχειριστεί μια σύγκρουση. Στο κεφάλαιο «Νοητικά μονοπάτια της συγκίνησης» περιγράφονται οι νοητικές διεργασίες που προκαλούν συγκίνηση, για να εξεταστούν έπειτα στο πλαίσιο της σύγκρουσης.  

Η συγγραφέας καταδεικνύει, επίσης, τον τρόπο με τον οποίο η μετάδοση συναισθημάτων από το ένα άτομο στο άλλο μπορεί να οδηγήσει σε μια σύγκρουση ή να την αποτρέψει. Μελετάται η επίδραση του συναισθηματικού κλίματος της ευρύτερης κοινωνίας και της ομάδας στην οποία ανήκει το άτομο, καθώς και η σημασία του για την κατανόηση των αιτιών και τη διευθέτηση μιας διαπροσωπικής σύγκρουσης. Ακόμη, διερευνάται η σημασία του κοινωνικοπολιτισμικού πλαισίου για την κατανόηση των συναισθημάτων που γεννά η σύγκρουση. 

Στις επόμενες ενότητες του βιβλίου εξετάζονται η φύση και η δράση των συναισθημάτων που βιώνονται κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και η αλληλεπίδραση των συναισθημάτων, των σκέψεων και της συμπεριφοράς αναφορικά με τη σύγκρουση. Αναλύονται επίσης η σπουδαιότητα της διατήρησης μιας απόστασης από τη σύγκρουση και η έννοια της ικανότητας για ρύθμιση του συναισθήματος σε μια σύγκρουση. Περιγράφονται τα μοτίβα αλληλεπίδρασης που την ενθαρρύνουν ή την αποτρέπουν και μελετάται η σχέση του συναισθηματικού τύπου δεσμού με την ικανότητα για ρύθμιση των συναισθημάτων σε μια διαπροσωπική σύγκρουση. Στο κεφάλαιο «Γυναίκες και άνδρες» εξετάζονται οι διαφυλικές διαφορές στη συναισθηματική έκφραση και διευθέτηση της σύγκρουσης. Αντί επιλόγου, παρουσιάζονται συνοπτικά οι νόμοι που διέπουν τη συγκίνηση και είναι χρήσιμοι για τη διευθέτηση και αποφυγή των συγκρούσεων. 

Το πόνημα της Μπετίνας Ντάβου αποτελεί την πρώτη εμπεριστατωμένη επί του θέματος μελέτη στην ελληνική βιβλιογραφία. Αποτελεί μια ιδιαίτερα χρήσιμη και αξιόλογη μελέτη, η οποία αναδεικνύει με σαφήνεια τη σχέση της συγκίνησης με τη σύγκρουση. Παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον για τους ψυχολόγους, τους ανθρωπιστικούς και κοινωνικούς επιστήμονες, τους καθηγητές και ερευνητές συναφών επιστημών και αναδεικνύεται σε πολύτιμο βοήθημα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών/-τριών ανθρωπιστικών και κοινωνικών σπουδών. 


(Η Μαργαρίτα Γκούντρα είναι ψυχολόγος, με μεταπτυχιακή ειδίκευση στη Σχολική Ψυχολογία και εξειδίκευση στη Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία.)

 


..