Η δράση «Έλα μαζί μας»
ΓΡΑΦΕΙ Η ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΧΟΙΝΑ

«Το πρόγραμμα μου άρεσε πολύ γιατί μίλησα στο μικρόφωνο, το διασκέδασα πολύ και θα ήθελα να το ξανακάνουμε»: αυτό ήταν το αυθόρμητο σχόλιο με το οποίο συνόδευσε τη ζωγραφιά της η Χριστίνα, μαθήτρια δημοτικού, που παρακολούθησε εκδηλώσεις του προγράμματος «Έλα μαζί μας» του Συνδέσμου. Και δεν ήταν το μόνο παιδί που υποδέχθηκε με ενθουσιασμό τη δράση μας αυτήν, η οποία ξεκίνησε με απόφαση του προηγούμενου Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου, έπειτα από σχετική πρόταση της γράφουσας τo 2014.

Η βασική ιδέα της εθελοντικής αυτής δράσης είναι να προσελκύσει τα παιδιά στον χώρο της επιστήμης, της τέχνης, της δημιουργικότητας, του «ευ ζην», της ευγενούς άμιλλας και, γενικότερα, να δράσει σαν καταλύτης έμπνευσης για τους μαθητές. Το πρόγραμμα απευθύνεται κατά προτεραιότητα σε μαθητές που φοιτούν σε σχολεία μη προνομιούχων περιοχών της πρωτεύουσας.  

Μέλη του Συνδέσμου πραγματοποιούν παρουσιάσεις και εργαστήρια σε μαθητές δημόσιων σχολείων, προκειμένου αυτοί να έρθουν σε επαφή με διαφορετικά πεδία γνώσης ή να προσεγγίσουν κάποια επαγγέλματα μέσω της γνωριμίας τους με τους εθελοντές παρουσιαστές. Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στον χώρο των σχολείων (την τρέχουσα σχολική περίοδο, σε κύκλο πέντε διώρων) και καλύπτει διαφορετικά θέματα ανάλογα με την εκπαιδευτική βαθμίδα (δημοτικό, γυμνάσιο στην τρέχουσα και, επίσης, λύκειο, στην προηγούμενη σχολική περίοδο). Αυτά αφορούν, ενδεικτικά, τις τέχνες, τα γράμματα, τις επιστήμες, τη διατροφή, το περιβάλλον, την αρχαιολογία, τα μουσεία, τη συναισθηματική αγωγή, την ψυχική υγεία, τη μαθησιακή τεχνική, την ομαδικότητα, την επικοινωνία, τον σχολικό εκφοβισμό, την παρουσίαση επαγγελμάτων, τα ανθρώπινα δικαιώματα κ.λπ. 

Οι μαθητές έχουν, έτσι, την ευκαιρία να μυηθούν σε πολλά γνωστικά πεδία με έναν βιωματικό τρόπο που συνδυάζει παρουσιάσεις εμπλουτισμένες με δραστηριότητες. Κάθε παρουσίαση θέματος δεν ξεπερνά σε διάρκεια τις δύο δίωρες επισκέψεις ανά σχολείο. Το πρόγραμμα καλύπτει τις δαπάνες των παρουσιαστών για μετακινήσεις και αναλώσιμα που απαιτούνται για την υλοποίησή του.

Η δράση αυτή έχει την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, στο οποίο κάθε χρόνο κατατίθεται αναλυτικό πρόγραμμα της δράσης με τα σχολεία και τους εθελοντές που συμμετέχουν. Την προηγούμενη σχολική περίοδο (2015–2016), στη δράση συμμετείχαν δώδεκα σχολεία όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, από διάφορες περιοχές της Αθήνας (Αμπελόκηποι, Νέα Ιωνία, Πατήσια, Αγία Βαρβάρα, Ίλιον, Περιστέρι, Γαλάτσι, Νέο Φάληρο και Καλλιθέα). Αξίζει να αναφέρουμε ονομαστικά τα μέλη του Συνδέσμου που συμμετείχαν έως τώρα στο «Έλα μαζί μας», μαζί με μια σύντομη περιγραφή της παρουσίασής τους:

– Τίνα Αρχοντίκη, Διοίκηση Επιχειρήσεων και Ανθρώπινου Δυναμικού: Σεμινάριο 90 λεπτών με θέμα την ομαδικότητα και την επικοινωνία. Συμπληρωματικά, συζήτηση 30 λεπτών για θέματα επαγγελματικού προσανατολισμού.

– Μαργαρίτα Γκούντρα, ψυχολόγος με μεταπτυχιακή ειδίκευση στη Σχολική Ψυχολογία και εξειδίκευση στη Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία: Προληπτικό πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής υγείας στο πλαίσιο του σχολείου με βιωματικές δραστηριότητες στη σχολική τάξη (θεματικές ενότητες: αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων, επίλυση συγκρούσεων, σχολικός εκφοβισμός, εθισμός στο διαδίκτυο, ηλεκτρονικός εκφοβισμός).

– Ευαγγελία και Ελευθερία Γκρίμπα, Δημόσιες Σχέσεις / εκπαιδευτικός και στέλεχος τουρισμού: Βιωματικό εργαστήρι «Μικρός Τουρίστας: Τουριστικό προϊόν, Ελλάδα», παρουσίαση/προβολή αντιπροσωπευτικών φωτογραφιών και βίντεο (από το αρχείο του ΕΟΤ κ.ά.) σχετικά με τα συστατικά στοιχεία της έννοιας «τουρισμός»/«τουρίστας». Παρουσιάστηκαν εισαγωγικές έννοιες, όπως τουρισμός, γαστρονομία, φυσικό περιβάλλον, πολιτιστική κληρονομιά (μουσική, χορός, ήθη και έθιμα), δομημένο περιβάλλον. Οι μαθητές δημιούργησαν, σε ομάδες, ένα «Πρωτότυπο Τουριστικό Λεύκωμα». 

– Μανώλης Καλφάογλου, ηλεκτρολόγος μηχανικός: Παρουσίαση του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Ενέργειας του ΑΔΜΗΕ. Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ, υπεύθυνη για τη μεταφορά της Ηλεκτρικής Ενέργειας στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο Υψηλής Τάσης σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα.

– Εμμανουέλα Καποκάκη, κουκλοπαίχτρια, σκηνοθέτρια, σεναριογράφος και ιδρύτρια της ομάδας Πράσσειν Άλογα: Παράσταση θεάτρου κούκλας με ηθοποιό και κούκλες, καθώς και συζήτηση με τα παιδιά για την ιστορία και τα μηνύματα που αυτή μεταφέρει, τα διαφορετικά είδη κούκλας, τις σκηνοθετικές/σκηνογραφικές επιλογές, τις υποκριτικές τεχνικές.

– Τιτίκα Καραβία, θεωρητικός λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: «Τα μυστικά της αφήγησης. Το λογοτεχνικό κείμενο: οι τεχνικές, οι αξίες του». Σειρά διαλέξεων για την εξοικείωση των μαθητών λυκείου με όρους της αφηγηματολογικής θεωρίας.

– Ηλίας Κούτσικος, γεωφυσικός: Δίωρη ενημερωτική διάλεξη για την αντισεισμική προστασία.

– Μαρία Μούλιου, λέκτορας Μουσειολογίας: Διάλεξη με θέμα τη Μουσειολογία. Είναι τα μουσεία απαραίτητα για μια κοινωνία και γιατί; Ποιες οι αξίες και ποιες οι ιστορίες τους; Πώς καθορίζονται και πώς αλλάζουν; Πώς μπορούν να γίνουν τα μουσεία μέρος της καθημερινότητας των πολιτών και πεδία για την κατανόηση της ζωής τους; 

– Αντώνης Μουντούρης, χημικός μηχανικός: Παρουσίαση και συζήτηση με τους μαθητές σχετικά με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και τη συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή απορριμμάτων. Παρουσιάστηκαν ο σύγχρονος τρόπος πρόληψης και μείωσης της παραγωγής απορριμμάτων (eco-design, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση), καθώς και ο σύγχρονος τρόπος αξιοποίησης των τελικά παραγόμενων απορριμμάτων (παραγωγή ενέργειας, αντικατάσταση πρώτων υλών).

– Βασίλης Παπαμίκος, διατροφολόγος: Επιμορφωτικές ομιλίες για τον ρόλο της διατροφής στη διατήρηση της υγείας και την πρόληψη ή αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των λοιπών εκφυλιστικών χρόνιων νοσημάτων. 

– Σία Σουρέλου, καθηγήτρια-χορογράφος, χορεύτρια: Το κάθε μάθημα περιλάμβανε ένα ομαδικό σωματικό ζέσταμα με ασκήσεις κίνησης και έκφρασης, ασκήσεις χαλάρωσης και σιωπής, αλλά και ασκήσεις σωστής αναπνοής. Σταδιακά δημιουργήθηκαν ομάδες που πειραματίστηκαν με διάφορα είδη τέχνης, με σκοπό να παρατηρηθούν ο ρυθμός, η δυναμική και το συναίσθημα που βγάζουν ένα μουσικό κομμάτι, ένας πίνακας ζωγραφικής, ο γραπτός λόγος. Μέσα από αυτήν τη συνάντηση, η κίνηση μετατράπηκε σε γραπτό λόγο ή ένας πίνακας ζωγραφικής σε κίνηση.

– Αλεξάνδρα Σφυρόερα, αρχαιολόγος: Εκπαιδευτικό πρόγραμμα με κύριο θέμα τις σπουδές και το επάγγελμα του αρχαιολόγου, καθώς και τη διαδρομή ενός αντικειμένου από το παρελθόν στο παρόν, από το χώμα στο μουσείο, από το μουσείο στον νου και στην καρδιά των παιδιών.

– Δέσποινα Σχοινά, δικηγόρος: Παρουσίαση με αντικείμενο τη διαδικασία της εκμάθησης και τη διευκόλυνσή της μέσω της εντόπισης και της ανάλυσης κεντρικών εννοιών της θεωρητικής μαθησιακής ύλης, της ανασύνθεσής της με τρόπο εύληπτο (που διευκολύνει την κατανόηση και την εκμάθηση), αλλά και της επανάληψης με τη δημιουργία καρτελών.

– Νίκος Τσαβέας, οικονομολόγος, Διεθνή Οικονομικά: Παρουσίαση του επαγγέλματος και των δεξιοτήτων των οικονομολόγων. Παρουσίαση βασικών οικονομικών εννοιών και θεμάτων.

– Φώτης Τσόπελας, χημικός: Διάλεξη για το περιβάλλον και τη ρύπανση, την υγιεινή τροφίμων, τη διαδικασία ανακάλυψης νέων φαρμάκων κ.ά. Εργαστηριακή άσκηση σε αντικείμενα παρασκευής σαπουνιών και διαφόρων άλλων καλλυντικών.

– Νικόλας Τσουκαλάς, γεωλόγος: «Ο Κόσμος των Απολιθωμάτων», παρουσίαση με προβολή αντιπροσωπευτικών βίντεο και φωτογραφιών σχετικά με τα απολιθώματα, από το αρχείο ανασκαφών του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια, οι μαθητές ενημερώθηκαν για τις μεθόδους κατασκευής εκμαγείων και αντιγράφων απολιθωμάτων. Στο τέλος της διαδικασίας, κάθε μαθητής κατασκεύασε το δικό του γύψινο αντίγραφο.

– Φλωρεντία Φραγκοπούλου, αρχαιολόγος: «Ιστορίες πίσω από την προθήκη του αρχαιολογικού μουσείου», παρουσίαση των διαδικασιών που χρειάζονται για να εκτεθεί στο κοινό η υλική κληρονομιά. Περιγραφή των επιστημονικών σταδίων εύρεσης, συντήρησης, μελέτης, επιλογής και έκθεσης των αρχαίων αντικειμένων και των επιστημονικών ειδικοτήτων των ανθρώπων που εργάζονται σε ένα μουσείο.

– Μαρία Χάλαρη, κοινωνιολόγος: Κατασκευή ημερολογίου με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα και μάθημα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Πρέπει να προσθέσουμε ότι, για την περυσινή σχολική χρονιά, είχαν υποβάλει πρόταση, εκτός από τους παραπάνω, και αρκετά άλλα μέλη του Συνδέσμου, αλλά για διαφόρους λόγους δεν στάθηκε δυνατή η συμμετοχή τους στη φάση της υλοποίησης.

Οι περυσινοί παρουσιαστές έχουν στείλει θετικά σχόλια για την εμπειρία τους από τη συμμετοχή τους στη δράση, η οποία τους έδωσε την ευκαιρία να επανασυνδεθούν με την εμπειρία των σχολικών θρανίων (από άλλη θέση) και να μεταλαμπαδεύσουν κάτι από την αγάπη τους για το γνωστικό αντικείμενο στο οποίο εμβάθυναν ή και με το οποίο ασχολούνται. Έτσι, η Τίνα Αρχοντίκη, που μίλησε σε μαθητές λυκείου για την ομαδικότητα και την επικοινωνία, αναφέρει σχετικά με την εμπειρία της αυτήν: «Στο τέλος, το δεύτερο τμήμα μάς χειροκρότησε και ήρθε και μία δασκάλα και μας έδωσε συγχαρητήρια. Ελπίζουμε να βάλαμε στα παιδιά μία σπίθα και μία ελπίδα, εκτός από συγκεκριμένες γνώσεις, καθώς, ολοκληρώνοντας την παρουσίαση, τούς λέγαμε να επιλέξουν το επάγγελμα που τους αρέσει και αγαπούν, αλλά να είναι εξαιρετικοί. Γιατί οι εξαιρετικοί πιστεύουν στον εαυτό τους και πάντα έχουν και θα έχουν δουλειά!»

Όλα τα σχολεία που έλαβαν μέρος έως τώρα συμπληρώνουν πίνακα αξιολόγησης των επιμέρους παρουσιάσεων, ώστε η δράση «Έλα μαζί μας» να γίνεται κάθε χρόνο και καλύτερη. Μέχρι σήμερα, η θετική βαθμολόγηση και τα επαινετικά σχόλια που παίρνουμε αποτελούν αδιάψευστες αποδείξεις του θερμού ενδιαφέροντος και της φροντίδας με την οποία όλοι οι εθελοντές αγκάλιασαν έως τώρα τη δράση. 

«Ήταν όλοι τους εξαιρετικοί! Δημιουργικοί, καλοσυνάτοι, διαθέσιμοι, υπομονετικοί, δυναμικοί, επαγγελματίες και άριστοι γνώστες των αντικειμένων τους», ανέφερε για τους παρουσιαστές, μετά το τέλος του προγράμματος, η εκπαιδευτικός Κατερίνα Αθανασιάδου από το Έκτο Δημοτικό Σχολείο Ζωγράφου.

Βεβαίως, η δράση δεν θα είχε προχωρήσει με τόση επιτυχία χωρίς την αμέριστη συμπαράσταση και το οργανωτικό πνεύμα της Χαράς Σύρου και της Χριστίνας Παναγιωτάκου από το Ίδρυμα Ωνάση, της Μυρτώς Λάβδα από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, καθώς και άλλων στελεχών των δύο αυτών οργανισμών.

Η δράση «Έλα μαζί μας» συνεχίζεται και τη νέα σχολική χρονιά (2016–2017) με τη συμμετοχή των παρακάτω μελών: της Μαργαρίτας Γκούντρα (Ψυχολογία), της Ευαγγελίας Γκρίμπα (Τουρισμός), της Ρέας Δελβερούδη (Γλωσσολογία), της Αγγελικής Καθαρίου (Μουσική), της Εμμανουέλας Καποκάκη (Κουκλοθέατρο), της Τιτίκας Καραβία (Λογοτεχνία), του Ευάγγελου Μαργαρίτη (Νομική), του Πέτρου Μπούρα-Βαλλιανάτου (Ιστορία της Ιατρικής), του Βασίλη Παπαμίκου (Διατροφή), της Ηώς Πάσχου (Φωτογραφία), της Αλεξάνδρας Σφυρόερα (Αρχαιολογία), του Φώτη Τσόπελα (Περιβαλλοντική Αγωγή), του Νικόλα Τσουκαλά (Γεωλογία), της Αναστασίας Φιλιππουπολίτη (Μουσειολογία), της Φλωρεντίας Φραγκοπούλου (Μουσειολογία), της Μαρίας Χάλαρη (Εκπαίδευση), του Νικόλα Χλη (Βιολογία).

Εύχομαι και ελπίζω το καραβάκι του «Έλα μαζί μας» να συνεχίσει την πορεία του και τις επόμενες σχολικές χρονιές, εμπνέοντας τα νέα παιδιά και ανοίγοντάς τους παράθυρα στη γνώση και στην αυτογνωσία. 


(Η Δέσποινα Σχοινά είναι δικηγόρος, ΔΝ.)

 


..