Γιάννης Ρούσσος: Πολύπλευρη προσφορά στο έργο του Συνδέσμου Υποτρόφων
ΓΡΑΦΕΙ Η ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΚΟΝΔΥΛΗ

Ο αρχιτέκτων μουσειολόγος Γιάννης Ρούσσος υπήρξε λαμπρό μέλος του Συνδέσμου Υποτρόφων του Ιδρύματος Ωνάση. Σπουδαίος επιστήμων, με σταθερή παρουσία και πολύπλευρη προσφορά στα εικαστικά δρώμενα, ειλικρινής φίλος, ακούραστος εθελοντής, υπήρξε κόσμημα του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου μας.

Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης όπου και μετεκπαιδεύτηκε στην Σχολή Εξειδίκευσης για την Μελέτη και Αναστήλωση των Μνημείων, με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση (1980-1982). Φοίτησε, επίσης, στο μεταπτυχιακό τμήμα σπουδών Μουσειολογίας στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Jan Evangelista Purkyně της Τσεχίας και στο Iccrom, στο Τμήμα Προστασίας Μνημείων. Για πολλά χρόνια, διετέλεσε διευθυντής της Δημοτικής Πινακοθήκης του Πειραιά. Οι εκθέσεις που επιμελήθηκε χαρακτηρίζονται από την πρωτοποριακή σύλληψη, την δημιουργική σύνθεση και την αψεγάδιαστη οργάνωση. 

Με τον Σύνδεσμο Υποτρόφων ασχολήθηκε από τα πρώτα χρόνια της συστάσεώς του ως σωματείου. Τον Μάρτιο του 1997, εκλέχθηκε για πρώτη φορά μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου και επανεξελέγη άλλες πέντε φορές έως το 2009. Η παρουσία του ήταν αδιάλειπτη και πολύτιμη. Κατέθετε στιβαρές θέσεις, υποστήριζε καινοτόμες προτάσεις και πρωτοβουλίες, συνέβαλλε στον διάλογο για δημιουργική σύνθεση διαφορετικών απόψεων. Ιδιαίτερη ήταν η εθελοντική προσφορά του στην επεξεργασία των δεδομένων, στον σχεδιασμό και την έκδοση του πρώτου Λευκώματος με βιογραφικά των υποτρόφων του Ιδρύματος Ωνάση το 1996. 

Στο τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο ΑΩ που εκδίδει ο Σύνδεσμος, σε αγαστή συνεργασία με όλα τα μέλη της συντακτικής επιτροπής, είχε την επιμέλεια του εξωφύλλου, την στήλη των εικαστικών, και συμμετείχε στον συνδυασμό και την τελική εποπτεία κάθε τεύχους. Παρακολουθούσε συστηματικά την καλλιτεχνική πορεία ζωγράφων, γλυπτών και χαρακτών, επισκεπτόταν τις εκθέσεις και τα εργαστήριά τους, αναδείκνυε το καλλιτεχνικό υπόβαθρο και το προσωπικό ύφος κάθε καλλιτέχνη. 

Κατά την συμμετοχή του στο Δ.Σ. του Συνδέσμου, επιμελήθηκε τριών εικαστικών εκθέσεων με έργα καλλιτεχνών-υποτρόφων του Ιδρύματος και μελών του Συνδέσμου. Η πρώτη, με τίτλο «Δεσμοί τέχνης», έλαβε χώρα στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων στις 3-18 Φεβρουαρίου 1999, με την συμμετοχή 21 καλλιτεχνών-μελών του Συνδέσμου. Επρόκειτο για μια «εικαστική συγκομιδή» της προσφοράς του Ιδρύματος Ωνάση, όπως ο ίδιος δήλωνε στο ΑΩ.

Οι άλλες δύο εκθέσεις, με τίτλο «Τέχνης Παλμοί Ι & ΙΙ» πραγματοποιήθηκαν στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, όπου για πρώτη φορά συνδύασε τον ευαίσθητο χώρο της υγείας με την γόνιμη αναζήτηση της τέχνης, προσφέροντας σε ασθενείς, εργαζόμενους και επισκέπτες την πρωτόγνωρη διάσταση της ευεργετικής ποιότητας και της υποστηρικτικής αισιοδοξίας. Η πρόταση για έκθεση μέσα σε χώρο ελληνικού δημόσιου νοσοκομείου είχε διατυπωθεί από το 1988. «Η παρουσία έργων τέχνης σε έναν χώρο που δεν είναι μουσειακός-εκθεσιακός, αλλά ταυτίζεται με δοκιμασίες πόνου και αγωνίας, μπορεί», υποστήριζε ο Γιάννης Ρούσσος, «να παίξει ιαματικό ρόλο, στηρίζοντας έτσι τη λειτουργία του νοσοκομείου ως χώρου ζωής και πολιτισμού, όπου μπορούν να συνυπάρχουν τα δύο πολύτιμα αγαθά: η Υγεία και η Τέχνη». Ωστόσο, δυσκολίες και επιφυλάξεις ως προς την χρησιμότητα και την λειτουργία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας δεν επέτρεψαν να πραγματοποιηθεί, μέχρι το 2001, οπότε και το ΩΚΚ δέχθηκε να την φιλοξενήσει, και το Ίδρυμα Ωνάση να την στηρίξει ηθικά και υλικά εξ ολοκλήρου.

Η πρώτη έκθεση στο ΩΚΚ, με την συμμετοχή 17 καλλιτεχνών-μελών του Συνδέσμου, διήρκεσε από τις 7 Μαρτίου 2001 έως τις 22 Απριλίου 2001 και γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία. Κατόπιν αυτού, το παράδειγμα του ΩΚΚ ακολούθησαν και άλλα δημόσια νοσοκομεία στην Ελλάδα. Η δεύτερη, με τίτλο «Τέχνης Παλμοί  ΙΙ», εγκαινιάστηκε στις 2 Απριλίου 2008 από τον τότε υπουργό Υγείας. Σε αυτήν, φιλοξενήθηκαν τα έργα 37 καθιερωμένων και νεότερων καλλιτεχνών-μελών του Συνδέσμου: πίνακες ζωγραφικής, σχέδια, γλυπτά, χαρακτικά και φωτογραφίες. Σύνολο έργων με ποικίλα θέματα και τεχνοτροπίες, χαρακτηρίστηκε από τον Γιάννη Ρούσσο «καλλιτεχνικό εργαστήρι», που δίνει την δυνατότητα στον επισκέπτη να παρακολουθήσει τάσεις της Σύγχρονης Τέχνης, προσεγγίζοντας τις αναζητήσεις των δημιουργών και ανιχνεύοντας τις προσπάθειες τους. 

Η παρούσα έκθεση στο ΩΚΚ, με την πάντα γενναιόδωρη στήριξη του Ιδρύματος Ωνάση, αφιερώνεται ως αντίδωρο στην μνήμη του Γιάννη Ρούσσου από τους καλλιτέχνες –παλιά και νέα μέλη του Συνδέσμου– που εκείνος με τόση προσήλωση παρουσίασε την καλλιτεχνική τους δημιουργία. Θερμά συγχαρητήρια και ειλικρινείς ευχαριστίες σε όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας. Θερμές ευχαριστίες και προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Ωνάση που αγκάλιασε και αυτή την προσπάθεια του Συνδέσμου μας.

(Η Ιωάννα Ν. Κονδύλη είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Αστικού Δικαίου στην Νομική Σχολή ΕΚΠΑ, Επίτιμη Πρόεδρος του Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρύματος Ωνάση.)


 


..