Αναλύοντας τα περίφημα χορικά της Ζουζούς Νικολούδη
ΓΡΑΦΕΙ Η ΕΛΙΖΑΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Παρτιτούρα του Χορού, από τα Τετράδια της Ζουζούς Νικολούδη για την Πάροδο σε παράσταση των <i>Βακχών</i>
Παρτιτούρα του Χορού, από τα Τετράδια της Ζουζούς Νικολούδη για την Πάροδο σε παράσταση των Βακχών
   

Κάτια Σαβράμη, Ζουζού Νικολούδη: Χορικά, Αθήνα: DIAN, 2014, 214 σελ. ISBN 978-9607222596


H Κάτια Σαβράμη, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών και πρωτοπόρος με το συγγραφικό της έργο, καλύπτει το σημαντικό κενό που υπάρχει στην ελληνική βιβλιογραφία αναφορικά με τον τομέα της Θεωρίας του Χορού. Με το πρόσφατο βιβλίο της, Ζουζού Νικολούδη: Χορικά, επιχειρεί μια ιστορική, εκπαιδευτική και, παράλληλα, χορολογική προσέγγιση του έργου της παγκοσμίου φήμης Ελληνίδας χορογράφου. 

Η Ζουζού Νικολούδη υπήρξε μια εξέχουσα προσωπικότητα με σπουδαία συνεισφορά στο αρχαίο δράμα, στην Ελλάδα. Η μελέτη της Κάτιας Σαβράμη εστιάζεται στο έργο της Νικολούδη χωρίς να διεκδικεί την καθολικότητα μιας θεωρίας για την παραστασιμότητα του χορού του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη εποχή. Επικεντρώνεται, ειδικότερα, στις χορογραφίες των χορικών του αρχαίου δράματος με την ομάδα της Νικολούδη, Χορικά, η οποία προήγαγε και προέβαλε τον ελληνικό πολιτισμό κατά τη διάρκεια μακρών χρονικών διαστημάτων εντός της περιόδου 1966–2003. 

Η μελέτη αναπτύσσεται σε δύο κύρια μέρη. Στο πρώτο, γίνεται διεξοδική αναφορά στην παιδεία της χορογράφου, στις επιρροές που δέχθηκε, στην ιδεολογία που διαμόρφωσε, καθώς και στην εκπαιδευτική μέθοδο που ανέπτυξε για τον χορό στο αρχαίο δράμα. Στο δεύτερο μέρος, αρχικά γίνεται αναφορά στην όρχηση, στη λειτουργία του χορού στο αρχαίο δράμα, στις πηγές αλλά και στον προβληματισμό των ερευνητών για τη σύγχρονη παραστασιμότητα των χορικών. Επισημαίνεται η καλλιτεχνική και αισθητική επιλογή της Νικολούδη να παραστήσει μόνο χορικά και όχι ολόκληρα δραματικά έργα.

Η μέθοδος ανάλυσης που ακολουθείται έχει δύο άξονες. Κατά πρώτο λόγο, εντοπίζονται στα δραματικά έργα που είχε χορογραφήσει η Νικολούδη τα συγκεκριμένα τμήματα που παριστάνονται μέσω του χορού, όχι μόνο λυρικά μέρη –πρόλογοι, πάροδοι, στάσιμα– αλλά και ενίοτε τμήματα από απαγγελλόμενα μέρη – πρόλογοι ή επεισόδια. Στη συνέχεια, αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο η χορογράφος χειρίστηκε το κείμενο. Kατά δεύτερο λόγο, εφαρμόζοντας τη χορολογική μέθοδο ανάλυσης, αναδεικνύεται το γενικό χορογραφικό ύφος των χορικών και, δεδομένου ότι η αισθητική επιλογή της Νικολούδη για τα χορικά επικεντρώνεται κυρίως στην κίνηση και τη μουσική, τα δύο αυτά στοιχεία διερευνώνται αναλυτικότερα. 

Η προκείμενη μελέτη πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο η Νικολούδη συνέθεσε και ερμήνευσε τα χορικά με άξονα το «πιστεύω» της∙ συνεπώς, δεν φιλοδοξεί να καταλήξει σε γενικευμένα πορίσματα που αφορούν τη σύγχρονη σκηνική πράξη του αρχαίου θεατρικού χορού. Χρησιμοποιώντας τα λόγια της ίδιας της Νικολούδη, η «Αρχή της τραγωδίας» συνοψίζεται στο τρίπτυχο «λόγος – μουσική – όρχηση». Στα παραρτήματα παρουσιάζονται αναλυτικά, μεταξύ άλλων, οι παρτιτούρες του χορού σε σχέση με τη μουσική και τον λόγο, προσδίδοντας ιδιαίτερο αναγνωστικό ενδιαφέρον στον τρόπο σύλληψης, διδασκαλίας και εκτέλεσης των χορογραφιών. 

Εν κατακλείδι, το βιβλίο της Κάτιας Σαβράμη αποτελεί ένα εξαιρετικό εγχειρίδιο για την κατανόηση και την εμβάθυνση των αρχών που διέπουν τη σκηνική πράξη του αρχαίου θεατρικού χορού.


(Η Ελιζάνα Πολλάτου είναι επίκουρη καθηγήτρια Εκμάθησης Δεξιοτήτων στη Ρυθμική και στη Γυμναστική για Όλους στο ΤΕΦΑΑ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.) 


Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση

Κορυφή της σελίδας