Ένα βιβλίο για τον τουρισμό που πληγώνει...
ΓΡΑΦΕΙ Η ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΚΟΝΔΥΛΗ

Περικλής Λύτρας και Αθηνά Παπαγεωργίου, Ο τουρισμός που πληγώνει… Η αθέατη και δυσφημιστική πλευρά του, Αθήνα: Παπαζήση, 2014, 208 σελ. ISBN: 978-9600229271


Κυκλοφορήθηκε πρόσφατα ένα πολύ πρωτότυπο πόνημα για τον τουρισμό, έργο δύο συγγραφέων: του μέλους του Συνδέσμου μας Περικλή Λύτρα, καθηγητή Τουριστικής Κοινωνιολογίας, Τουριστικής Ψυχολογίας και Εργασιακών Σχέσεων στο Τμήμα Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας, καθώς και αναπληρωτή προέδρου του ΤΕΙ Αθηνών, και της Αθηνάς Παπαγεωργίου, επιστημονικής συνεργάτιδας του ΤΕΙ Αθηνών.

Πρόκειται για μιαν ανατρεπτική προσέγγιση του φαινομένου του τουρισμού. Για τον αμύητο αναγνώστη ο τουρισμός είναι ένας εξόχως λαμπερός και ενδιαφέρων χώρος που ικανοποιεί πολλαπλές και ποικίλες ανάγκες: ανάπαυση, αναζήτηση, περιήγηση, γνώση, διασκέδαση, περιέργεια και εν τέλει αναψυχή. Επιπροσθέτως, ο τουρισμός προσφέρει πολλά και σημαντικά τόσο σε ένα μεμονωμένο άτομο, έναν προορισμό, μια περιοχή, μια χώρα όσο και στην υφήλιο ολόκληρη από οικονομικής, εργασιακής, κοινωνικής, πολιτιστικής και ψυχολογικής πλευράς. Τα προαναφερθέντα είναι γνωστά και έχουν αναπτυχθεί εκτενώς στην σχετική βιβλιογραφία.

Ωστόσο, υπάρχουν και αρνητικές όψεις του τουρισμού, οι οποίες είναι σχεδόν άγνωστες. Η συνεισφορά του βιβλίου του Π. Λύτρα και της Α. Παπαγεωργίου συνίσταται ακριβώς στην καταγραφή όχι των γνωστών, θετικών πλευρών του τουρισμού, αλλά των (για τους αμύητους) αθέατων, άγνωστων και δυσφημιστικών πλευρών του. Κατά σειράν, στα τρία κεφάλαια του βιβλίου κατατίθενται αρχικά οι παραβατικές, αλγογενείς και ιδιαίτερες συμπεριφορές, στην συνέχεια οι κοινωνικά και πολιτιστικά εκφυλιστικές όψεις του τουρισμού και, τέλος, οι περιβαλλοντικές αλλοιώσεις και καταστροφές που αυτός προκαλεί. 

Αναλυτικά, στο πρώτο κεφάλαιο οι συγγραφείς καταγράφουν τις ιδιαίτερες συμπεριφορές του «τουρίστα» που επιλέγει συγκεκριμένες παραβατικές μορφές του τουρισμού (ναρκοτουρισμός, σεξοτουρισμός με ειδικότερες μορφές το trafficking και την παιδοφιλία, παράνομος ιατρικός τουρισμός, τουρισμός τζόγου και αυτοκτονίας), παραθέτοντας εκφυλιστικές όψεις των μορφών αυτών σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο. Στο δεύτερο κεφάλαιο απεικονίζονται οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιστικές επιπτώσεις των ανωτέρω συμπεριφορών του τουρίστα στον τόπο προορισμού. Γίνεται αναφορά στον ελλαδικό χώρο, καθώς και στις προσπάθειες των φορέων να θωρακίσουν τις αξίες και την πολιτιστική παράδοση κάθε περιοχής. Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου γίνεται εκτενής αναφορά στις περιβαλλοντικές αλλοιώσεις και καταστροφές που προκαλούνται από την διόγκωση των νέων αυτών μορφών τουρισμού, ήτοι την εξάντληση των φυσικών πόρων, την ρύπανση και τους ρυπαντές, τις βλάβες στο οικοσύστημα, τις παράκτιες διαβρώσεις και την απώλεια της  βιοποικιλότητας. Το τρίτο κεφάλαιο δίνει επίσης απάντηση στο εύλογο ερώτημα του αναγνώστη που σχετίζεται με την κατανόηση του φαινομένου αλλά και τον προσδιορισμό εκείνου του σημείου μέχρι το οποίο είναι δυνατόν ένας τόπος να αντεπεξέλθει σε αυτές τις μη αρεστές μορφές τουρισμού.

Στόχος των συγγραφέων είναι η ανάδειξη των πλευρών του τουρισμού που... πληγώνει και δημιουργεί προβλήματα, εμφανίζοντας προς τα έξω ένα σκοτεινό, αποτρόπαιο, παραβατικό, συχνά δε αποκρουστικό και αναξιοπρεπές/ανυπόληπτο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης. Η εξάλειψη ή, τουλάχιστον, ο περιορισμός και η ελαχιστοποίησή τους θα επιτρέψουν στον παγκόσμιο τουρισμό να εξακολουθήσει την όμορφη και φωτεινή πορεία του.

Το πόνημα του Π. Λύτρα και της Α. Παπαγεωργίου είναι το πρώτο και μόνο επί του θέματος βιβλίο στην ελληνική βιβλιογραφία. Το ίδιο ισχύει, κατ’ αναλογίαν, και για την αντίστοιχη ευρωπαϊκή βιβλιογραφία λόγω του συγκεντρωμένου και ταξινομημένου υλικού του.

Επιπλέον, το βιβλίο παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον για  όλον τον τουριστικό «κόσμο», δηλαδή την επίσημη πολιτεία στον τομέα του τουρισμού, τους τουριστικούς επιχειρηματίες και το στελεχιακό δυναμικό των τουριστικών επιχειρήσεων κάθε λογής, τους επιστήμονες, καθηγητές και ερευνητές που διακονούν τον κλάδο, τους εξειδικευμένους δημοσιογράφους του έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου, και κυρίως όλους τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του τουρισμού.


(Η Ιωάννα Ν. Κονδύλη είναι επίκουρη καθηγήτρια Αστικού Δικαίου στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.) 



 


..