Επαναπροσδιορίζοντας την επιτυχία – Συζήτηση με την Arianna Huffington στη Νέα Υόρκη
ΑΠΟΔΟΣΗ: ΛΗΔΑ ΜΠΟΥΖΑΛΗ

Το ανελέητο κυνήγι της λεγόμενης επιτυχίας με βάση τα δύο παραδοσιακά κριτήρια προσδιορισμού της –δηλαδή τα χρήματα και τη δύναμη– έχει οδηγήσει σε μια επιδημία ασθενειών οι οποίες σχετίζονται με το άγχος και την εξάντληση, καθώς και στη διάβρωση της ποιότητας των ανθρώπινων σχέσεων, της οικογενειακής ζωής και, κατά τραγική ειρωνεία, της ίδιας της καριέρας. Στη διαπίστωση αυτήν κατέληξε η ελληνικής καταγωγής πρόεδρος και διευθύντρια του Ομίλου Huffington Post Media, αρθρογράφος και συγγραφέας 14 βιβλίων Arianna Huffington, το γένος Στασινοπούλου. Θύμα και η ίδια της επιδημίας αυτής, περιέλαβε τα διδάγματα της εμπειρίας της, μαζί με απλές συμβουλές για αλλαγές στην καθημερινή ζωή, στο πρόσφατο βιβλίο της με τίτλο Thrive: The Third Metric to Redefining Success and Creating a Life of Well-Being, Wisdom, and Wonder (Δες τη ζωή αλλιώς, Για να ξαναβρούμε το νόημα της επιτυχίας και της ευτυχίας εκτός από τα χρήματα και τη δύναμη), το οποίο κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2014 από τις εκδόσεις Crown και τον Νοέμβριο του 2014 στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Ωκεανίδα. 

Η Arianna Huffington βρέθηκε στις 4 Απριλίου 2014 στην αίθουσα Allen του Lincoln Centre της Νέας Υόρκης, καλεσμένη του θυγατρικού Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο του κύκλου συζητήσεων με τίτλο «Πορτραίτα» («Portraits»), την οποία διοργανώνει το Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος. Η διακεκριμένη Ελληνίδα ομογενής συνομίλησε με τον Paul Holdengräber, υπεύθυνο της σειράς συζητήσεων με τίτλο «LIVE from the New York Public Library», με αφορμή το τελευταίο της βιβλίο.

Α. Η.: Έγραψα το βιβλίο έπειτα από προσωπική παρόρμηση και έχω την αίσθηση πως ολόκληρος ο δυτικός πολιτισμός βιώνει σήμερα την αφύπνιση για την οποία μιλώ. Βίωσα την προσωπική μου αφύπνιση στις 6 Απριλίου 2007, έχοντας λιποθυμήσει από εξάντληση και έλλειψη ύπνου. Μόλις συνήλθα, μέσα σε μια λίμνη αίματος στο πάτωμα του γραφείου μου, αναρωτήθηκα: «Είναι αυτό επιτυχία;». Κι έτσι ξεκίνησε το συγκεκριμένο ταξίδι. 

Συνειδητοποίησα πως, ενώ με βάση τα συμβατικά κριτήρια επιτυχίας (τα οποία είναι δύο: το χρήμα και η δύναμη) ήμουν επιτυχημένη, εντούτοις, με βάση έναν οποιονδήποτε λογικό ορισμό της επιτυχίας, όταν κείτεσαι στη μέση του γραφείου σου μέσα σε μια λίμνη αίματος, σίγουρα δεν μπορεί να είσαι επιτυχημένος. Αντιλήφθηκα επίσης πως αυτό το ταξίδι είναι συλλογικό, πως εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εξαντληθεί εντελώς, πως ταυτίζουν τον εαυτό τους με τη δουλειά τους –ανάμεσά τους κι εγώ–, έχοντας συρρικνώσει τις τεράστιες δυνατότητες που συνδέονται με την ανθρώπινη ύπαρξη. Έτσι, άρχισα να αναλογίζομαι τα μεγάλα εκείνα ερωτήματα, που πρώτοι τα είχαν θέσει οι περίφημοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, σχετικά με το πώς ορίζεται η καλή ζωή. 

«Δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω», είχε πει ο Αρχιμήδης. «Δώσε μου τόπο να σταθώ και τη γη θα κινήσω». Ο τόπος αυτός βρίσκεται μέσα μας. Είναι ένας τόπος δύναμης, σοφίας και ηρεμίας, αλλά τον περισσότερο χρόνο δεν ζούμε εκεί. Αυτό που ανακάλυψα και περιγράφω στο Thrive είναι πως η ζωή αποτελεί μια διαδικασία συνεχούς διόρθωσης της πορείας μας.

P. Η.: Στο βιβλίο σας αναφέρεστε συχνά στον όρο «ταξίδι» ή «πορεία», στο βάδισμα και στον φιλόσοφο Διογένη. Γράφετε πως τα προβλήματα θα επιλυθούν με το βάδισμα. Γιατί πιστεύετε ότι το βάδισμα θα θεραπεύσει τα δεινά μας; 

A. Η.: Ως γνωστόν, στην αρχαιότητα υπήρχε ολόκληρη περιπατητική φιλοσοφική σχολή. Όταν περπατάμε είμαστε καθόλα παρόντες, ενώ όταν βρισκόμαστε σε συσκέψεις, σε επαγγελματικά γεύματα και δείπνα, η προσοχή μας συχνά αποσπάται από τα κινητά μας τηλέφωνα. Θεωρώ ότι η συναίσθηση της παρουσίας μας ενώ κινούμαστε είναι κάτι πολύ έντονο, κάτι όμως το οποίο έχουμε χάσει ζώντας στη Νέα Υόρκη. Εάν παρατηρήσετε, στον δρόμο όλοι μιλούν στο τηλέφωνο, στέλνουν μηνύματα ή ακούν μουσική.

Ρ. Η.: Όλοι έχουμε συγκεντρωμένη την προσοχή μας σε αυτήν τη μικρή συσκευή. Εσείς όχι;

Α. Η.: Έτσι ήμουν κι εγώ, αλλά αυτή είναι μία από τις αλλαγές που εφάρμοσα στη ζωή μου: έβαλα την τεχνολογία στη σωστή της θέση. Θεωρώ ότι πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές και απαραίτητες αλλαγές. Στο τέλος της ημέρας, πριν κοιμηθείτε, συνοδεύστε ευγενικά όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές σας έξω από το υπνοδωμάτιο. Είναι βάρβαρο να κοιμάσαι με το κινητό σου στο κομοδίνο. Το έκανα κι εγώ επί χρόνια, δεν επικρίνω κανέναν. Συνεπάγεται όμως πως, εάν ξυπνήσουμε στη μέση της νύχτας, όπως συχνά συμβαίνει, θα μπούμε στον πειρασμό να κοιτάξουμε τα εισερχόμενα «δεδομένα» μας. Πρέπει να αποσυνδεθούμε από την τεχνολογία προκειμένου να επανασυνδεθούμε με τον εαυτό μας. 

Ρ. Η.: Ένα από τα σημεία του βιβλίου σας που μου έκανε μεγάλη εντύπωση είναι η προτροπή σας να μάθουμε και πάλι να κοιμόμαστε. Με άγγιξε βαθιά, γιατί δεν κοιμάμαι καλά. Αφιερώνετε ένα σημαντικό μέρος του βιβλίου για να εξηγήσετε πόσο βλάπτουμε τον εαυτό μας με το να μην κοιμόμαστε. 

Α. Η.: Η επιστήμη πλέον έχει καταλήξει. Για πρώτη φορά έχουμε επιστημονικές μελέτες από μεγάλα πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο οι οποίες επιβεβαιώνουν όσα διδάσκουν οι πνευματικοί ηγέτες. Θυμάμαι την επίσκεψή μου στον ναό του Λούξορ στην Αίγυπτο. Το πέρασμα μέσα από τις αίθουσες ύπνου ήταν μια απίστευτη τελετουργική εμπειρία, γιατί οι αρχαίοι Αιγύπτιοι προετοιμάζονταν για τον ύπνο με έναν τρόπο ιερό, καθώς πίστευαν ότι τα όνειρα και η διαίσθηση είχαν θεϊκή προέλευση. Αυτό τους βοηθούσε να αποκτήσουν βαθύτερη εμπειρία της ζωής. Εμείς, στη σύγχρονη εποχή, αντιμετωπίζουμε τον ύπνο ως αναπόφευκτη ανάγκη: πέφτουμε ξεροί και μετά ξυπνάμε…  

Ρ. Η.: Βρίσκομαι στις ΗΠΑ τρεις δεκαετίες και, κάθε φορά που ρωτάω κάποιον «Τι κάνεις; Πώς είσαι;», μου απαντά: «Τρέχω, έχω δουλειές»!

Α. Η.: Ταυτίζουμε το «είμαι πολυάσχολος» με το «είμαι σημαντικός». Ποτέ δεν έχουμε χρόνο. Είμαστε μονίμως λαχανιασμένοι γιατί είναι τόσο πολλά αυτά που πρέπει να κάνουμε.  

Ρ. Η.: Μάλιστα, πολλά από όσα κάνουμε δεν αποτελούν δικές μας επιθυμίες. Ένα μεγάλο μέρος της ζωής και των φιλοδοξιών ιδιαίτερα των νέων δεν καθορίζεται από τους ίδιους αλλά από τους γονείς τους. Οι νέοι προσπαθούν να επιτύχουν στόχους που δεν είναι απαραίτητα δικοί τους. 

Α. Η.: Ο κόσμος αλλάζει, αλλά θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι χρειάζεται να καθορίσουμε τη δική μας πορεία, να μην αποδεχόμαστε απλώς αυτά που επιτάσσουν η κουλτούρα μας, οι γονείς μας ή ένα περιοδικό που ξεφυλλίσαμε. Χρειάζεται να ξαναβρούμε τον εαυτό μας προκειμένου να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό που θέλουμε πραγματικά. Είναι εντυπωσιακό το πόσο πολλοί άνθρωποι προβαίνουν σε αυτή την αλλαγή. Αφήνουν τη δουλειά τους, καριέρες με κύρος και επιτυχία, γιατί θέλουν να ζήσουν διαφορετικά και να επανασυνδεθούν με τον εαυτό τους κατά έναν τρόπο πιο βαθύ, πιο ουσιαστικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Erika Rottenburg, γενική νομική σύμβουλος της εταιρείας LinkedIn, η οποία παραιτήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, γιατί, όπως μου είπε, ήθελε περισσότερο «χώρο» στη ζωή της. Ανάλογα παραδείγματα υπάρχουν παντού. Παλαιότερα, οι άνθρωποι σκέφτονταν: «Έχω μια καταπληκτική δουλειά, δεν γίνεται να την παρατήσω: είμαι η δουλειά μου». Τώρα συνειδητοποιούν ότι ο εαυτός τους δεν είναι η δουλειά τους.  

Τα άτομα που θαυμάζουμε είναι συχνά άνθρωποι που δεν άφησαν τη δουλειά τους να τους καθορίσει. Εάν αφήσεις τη δουλειά και τα χρήματα να σε καθορίσουν δεν θα κάνεις τις αλλαγές που θα σε οδηγήσουν στο πεπρωμένο σου και σε αυτό που πραγματικά σε γεμίζει.

Ρ. Η.: Σε πολλά σημεία του βιβλίου σας αναφέρεστε στους στωικούς.

Α. Η.: Είναι οι αγαπημένοι μου φιλόσοφοι, αν και είναι αρκετά παρεξηγημένοι. Δεν πρεσβεύουν την αδιαφορία, την απάθεια και την εγκατάλειψη, αλλά την απόλυτη αλήθεια. Μία είναι η απόλυτη ελευθερία του ατόμου, ανεξαρτήτως συνθηκών: η ελευθερία να επιλέγει τη στάση του στη ζωή και να μοιράζεται τις σκέψεις του. 

Ρ. Η.: Το βιβλίο σας είναι αφιερωμένο στη μητέρα σας. Την εξιδανικεύετε, και αναρωτιέμαι πόσα μάθατε από εκείνη.

Α. Η.: Έμαθα τα πάντα από τη μητέρα μου. Η ίδια έζησε με βάση τον τρίτο δρόμο της ζωής που περιγράφει το βιβλίο. Ήταν η κλασική Ελληνίδα μητέρα και γιαγιά, πάντοτε στην κουζίνα. Δεν είχε αίσθηση της ιεραρχίας, γιατί πίστευε πως είμαστε όλοι απλώς άνθρωποι. Δεν την ενδιέφεραν τα υλικά αγαθά, παρά μόνον η μόρφωση των παιδιών της. Από εκείνη έμαθα να δίνω στις κόρες μου άνευ όρων αγάπη, καθώς και την πεποίθηση πως μπορούν να θέτουν τους υψηλότερους στόχους και πως, αν δεν τους επιτύχουν, θα είμαι δίπλα τους.

Ρ. Η.: Θα αναρωτιόταν κανείς γιατί χρειάστηκε να καταρρεύσετε προκειμένου να συνειδητοποιήσετε αυτά που έκανε η μητέρα σας καθημερινά.

Α. Η.: Πιστεύω πως όλοι ξέρουμε βαθιά μέσα μας τι πρέπει να κάνουμε με διαφορετικό τρόπο. Δεν αλλάζουμε όμως. Το βιβλίο μου επικεντρώνεται στις μικρές αλλαγές, οι οποίες αρχικά μας φαίνονται τεράστιες και μας προκαλούν δέος, όπως το να σταματήσουμε να κάνουμε πολλά διαφορετικά πράγματα ταυτόχρονα, λ.χ. να μιλάμε στα παιδιά μας και την ίδια στιγμή να στέλνουμε email. 

Ρ. Η.: Σε ένα προηγούμενο βιβλίο σας αναφέρεστε στον Ίκαρο και γράφετε πως «οι θεοί της Αρχαίας Ελλάδας μπορούν να μας οδηγήσουν σε ξεχασμένες διαστάσεις της ζωής και του εαυτού μας».

Α. Η.: Οι θεοί της αρχαιότητας αποτελούν μεταφορές, αρχέτυπα και διαφορετικές εκφάνσεις της ανθρώπινης υπόστασης. Ο μύθος του Ικάρου έχει πολλές ερμηνείες, όμως η δική μου ερμηνεία είναι ότι πηγαίνουμε όλο και πιο ψηλά, σαν τον Ίκαρο, ξεχνώντας τη βαθύτερη ανθρώπινη υπόστασή μας. Ο Ίκαρος κατέρρευσε. Τα φτερά του έλιωσαν. Αποτελεί σύμβολο της εξάντλησης του σύγχρονου ανθρώπου. Υπερβαίνουμε τα όριά μας και δεν το καταλαβαίνουμε παρά μόνον όταν είναι πια πολύ αργά. Ελπίζω πως το μήνυμα του βιβλίου θα επιταχύνει τις αναγκαίες αλλαγές στη νοοτροπία μας, αλλαγές οι οποίες ήδη συντελούνται.

Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση

Κορυφή της σελίδας