Μια μελέτη για τη σύγχρονη φωτογραφία
ΓΡΑΦΕΙ Η ΗΩ ΠΑΣΧΟΥ

Panos Kokkinias, Here we are, With text by Regis Durand, Susan Kismaric and Alexandra Moschovi, Brooklyn, NY: powerHouse Books, 2012, 128 σελ. ISBN 978-1576875742


Ο Πάνος Κοκκινιάς σπούδασε φωτογραφία στην Αθήνα, στις HΠA και στη Μεγάλη Βρετανία με υποτροφίες του ΙKΥ, του Ιδρύματος Ωνάση και του Yale School of Art. Έργα του έχουν δημοσιευθεί σε πολλές ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις, μεταξύ των οποίων και στο Vitamin Ph: New Perspectives in Photography των εκδόσεων Phaidon. Έχει εκθέσει τη δουλειά του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έργα του υπάρχουν σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Το λεύκωμα / φωτογραφικό άλμπουμ του γνωστού Έλληνα φωτογράφου και ενεργού υποτρόφου στις δράσεις του Συνδέσμου, Πάνου Κοκκινιά, μαζί με τα σημαντικά κείμενα του Regis Durand και της Susan Kismaric, καθώς και τη συνέντευξη του καλλιτέχνη στην Αλεξάνδρα Μόσχοβη, αποτελούν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μελέτη γύρω από τη σύγχρονη φωτογραφία.

Από τις πρώτες σελίδες, με τους διαδοχικούς τίτλους («Home», «Interiors», «Landscapes»), το βιβλίο μας «εισάγει» στο φωτογραφικό σύμπαν του Κοκκινιά, με κύρια χαρακτηριστικά το χρώμα, τη σκηνοθεσία και τις ασυνήθιστες καταστάσεις: στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του '90, με σαφείς επιρροές από τον αμερικανικό ανεξάρτητο κινηματογράφο και τον Wim Wenders, αλλά και από τη ζωγραφική του Edward Hopper.

O ίδιος ο φωτογράφος περιγράφει την κάτασταση, την ανάγκη για τη δημιουργία αυτών των πρωταρχικών εικόνων που θα καθορίσουν και τη μετέπειτα φωτογραφική του πορεία: 

Ξεκίνησα με street photography, ασπρόμαυρη φωτογραφία, την οποία γνώρισα χάρις στον δάσκαλό μου, τον Πλάτωνα Ριβέλλη. Τη δουλειά αυτήν τη συνέχισα στην Αμερική για κάμποσο καιρό, και όταν πήγα στο Γέιλ άλλαξα τεχνική. Τότε πάθαινα διάφορες κρίσεις πανικού, δεν μπορούσα να φάω κι έμενα πολύ στο σπίτι, όπου μπορούσα να φωτογραφίσω δύο πράγματα: εμένα και το σπίτι ή εμένα στο σπίτι. Το αυτοπορτραίτο είναι μια σκηνοθετημένη δουλειά.   

Ήταν γύρω στο ’94–’95. Είχα κλειστεί στο σπίτι μου και σκηνοθετούσα τον εαυτό μου ή, μάλλον, προσπαθούσα να σκηνοθετήσω την κατάστασή μου. Στην αρχή ήμουνα εγώ μέσα στις εικόνες, αλλά στη συνέχεια υποκατέστησα τον εαυτό μου με πράγματα του σπιτιού, όπως μια άδεια κατάψυξη ψυγείου. 

Ο θεατής-αναγνώστης ανακαλύπτει σταδιακά σε κάποιες από αυτές τις φωτογραφίες («Home») τη διακριτική, επιμελώς τοποθετημένη στο κάδρο, ανδρική φιγούρα∙ τον ίδιον τον δημιουργό, που προσκαλεί εμάς να αγνοήσουμε τη διαδικασία της φωτογράφισης και να «διαβάσουμε» τα πολλαπλά επίπεδα της εικόνας∙ τις λεπτομέρειες του χώρου, τη χρήση του φυσικού και του τεχνητού φωτισμού.

Πρόκειται για στοιχεία που θα τα συναντήσουμε και στις υπόλοιπες ενότητες του βιβλίου («Interiors»), με πρωταγωνιστές αυτήν τη φορά ανθρώπινες φιγούρες σε απόλυτα σκηνοθετημένες αλλά και βιωματικές συνθήκες ενός κατοίκου μιας μεγαλούπολης: μοναχικές στιγμές λίγο πριν ή ύστερα από την επιστροφή στο διαμέρισμα, διάδρομοι πολυκατοικιών, σκάλες, τρυφερές στιγμές σε ανοίκειους τόπους. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, ο φωτογράφος σχολιάζει σχετικά με την ανθρώπινη φιγούρα στις φωτογραφίες των ενοτήτων «Landscape» και «Here we are»:

Οι άνθρωποι που φωτογραφίζω βρίσκονται πάντα σε αυτά τα διάκενα χρόνου, σε μια στιγμή που δεν υπάρχει ακριβώς χρόνος. Εκεί μπορείς να φυτέψεις το υπαρξιακό ερώτημα. Ίσως να έχει να κάνει με το ότι αυτό που ζητάω δηλαδή το ερώτημα του τι γίνεται τώρα, τι κάνω, πού πάω σε πιάνει σε στιγμές-παύσεις, σε στιγμές που αφαιρείσαι λίγο. 

Οι άνθρωποι είναι παρόντες και κάνουν κάτι που... μοιάζει φυσιολογικό σε ένα τοπίο μεταφυσικά απόκοσμο. Στην περίπτωση όμως της τελευταίας ενότητας, το φυσικό ελλαδικό τοπίο το οποίο «συνδιαλέγεται» κάποιες φορές με ενδιάμεσους χώρους, στοές, μετρό, χώρους αναμονής, βενζινάδικα ή ξενοδοχεία μετατρέπεται σε ένα σχόλιο με διπλή σημασία. Aπό τη μία πλευρά, τονίζει τη σχέση του ατόμου με το τοπίο, αστικό ή φυσικό, και, από την άλλη, «σκηνοθετεί» επιμελώς τη σχέση μας με τους άλλους ή, καλύτερα, τις ζωές των άλλων, που είναι σχεδόν πάντα και δικές μας.


(Η Ηώ Πάσχου είναι φωτογράφος, επιστημονική συνεργάτιδα του Τμήματος Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΤΕΙ Αθηνών.)

Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση
Theoni
Urania
Goalkeeper
Spaghetti
Twenty past nine
Megla

Κορυφή της σελίδας