Μουσική
Τίτος Γουβέλης, Ειρήνη Καράγιαννη, Μάιρα Μηλολιδάκη, Μίνα Πολυχρόνου
 

 

Το Λονδίνο είναι γεμάτο ομίχλη και σοβαρούς ανθρώπους. Τώρα, το αν η ομίχλη παράγει τους σοβαρούς ανθρώπους ή αν οι σοβαροί άνθρωποι παράγουν την ομίχλη, αυτό δεν το γνωρίζω...

Oscar Wilde, Η Βεντάλια της Λαίδης Γουίντερμιρ

 

Στη ζωή του ιδιοφυούς Άγγλου συγγραφέα ήταν βασισμένη η μουσική παράσταση με τίτλο Όσκαρ Ουάιλντ: Ρήσεις και Αντιρρήσεις, στην οποία συνέπραξαν τέσσερις υπότροφοι, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2014, στο Θέατρο Πορεία.

Ο Oscar Wilde σίγουρα δεν είναι γνωστός για τις τραγωδίες του. Κι όμως, η προσωπική του ζωή σημαδεύτηκε από δημόσιο διασυρμό με την κατηγορία της ομοφυλοφιλίας. Ρήτορας προκλητικός με πνεύμα ασυμβίβαστο και λόγο ηλεκτρισμένο, ένα πραγματικό «κοινωνικό φαινόμενο», ο δημιουργός του Πορτραίτου του Ντόριαν Γκρέι και κύριος εκπρόσωπος του ρεύματος του αισθητισμού ήλθε σε ρήξη με τη μικροαστική ηθική της εποχής του και το πλήρωσε μπαίνοντας φυλακή έπειτα από μια σκανδαλώδη δίκη που προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον γύρω από το πρόσωπό του.

Αυτόν τον Oscar Wilde αποκάλυψαν στο κοινό, μέσα από τα λόγια και τις σκέψεις του, τους ρόλους που έγραψε για το θέατρο και ένα ευρύ φάσμα μουσικών επιλογών, η ηθοποιός Μάγδα Μαυρογιάννη, οι λυρικές τραγουδίστριες Ειρήνη Καράγιαννη, Μάιρα Μηλολιδάκη, Μίνα Πολυχρόνου και ο πιανίστας Τίτος Γουβέλης, σε ένα παιχνίδι αλλαγής ρόλων και μεταμορφώσεων για τέσσερις παραστάσεις, στη σκηνή του Θεάτρου Πορεία.

Συνασπισμός υπότροφων μουσικών, λοιπόν, σε μια σπονδυλωτή παράσταση βασισμένη στο De Profundis: από το σκοτάδι των φυλακών της βικτοριανής εποχής ο Wilde γράφει την εκ βαθέων εξομολόγησή του και ανασύρει μνήμες από τη λαμπερή ζωή του στα κοσμικά σαλόνια του Λονδίνου με οικοδέσποινες τις αγαπημένες του ντίβες της όπερας. Σε ένα περιβάλλον που αποθεώνει την υπερβολή ως μέτρο της κομψότητας και της ευφυΐας, οι τρεις τραγουδίστριες ερμήνευσαν άριες του Rossini, του Verdi, του Bizet, του Offenbach, ενώ τα στιγμιότυπα της ζωής του Wilde ζωντάνεψαν μέσα από τραγούδια, μεταξύ άλλων, του Τσαϊκόφσκι, του Reger, του Satie, του Ρίμσκι-Κόρσακοφ και του Ravel. Τη σκηνική ατμόσφαιρα, που οικοδομήθηκε πάνω στα στοιχεία ενός γκροτέσκ μινιμαλισμού, συμπλήρωσε ένα έργο video art βασισμένο στα μοτίβα των προραφαηλιτών ζωγράφων.

Όσον αφορά τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης, ο Νικόλας Χατζηβασιλειάδης συμμετείχε ως χορευτής και ερμηνευτής, ενώ είχε και την επιμέλεια της κίνησης· ο Μιχάλης Κλουκίνας και ο Αντώνης Κατρακάζης επιμελήθηκαν το καλλιτεχνικό βίντεο· ο Παύλος Κυριακίδης τα κοστούμια· ο Νίκος Γιώργος Παπουτσίδης τη διαμόρφωση του σκηνικού χώρου και ο Γιώργος Σχιτζάκος τη φωτογραφική κάλυψη. Και η σύμπραξη αυτή δεν τελειώνει εδώ, αφού οι συνεργαζόμενοι υπότροφοι υπόσχονται πως θα υπάρξει συνέχεια!

Η Μάιρα Μηλολιδάκη και η Ειρήνη Καράγιαννη
Εντυπωσιακό στιγμιότυπο από την παράσταση στο θέατρο Πορεία
Η Μίνα Πολυχρόνου

Κωνσταντίνος Βαλιανάτος
 

Σειρά εμφανίσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησε πρόσφατα ο πιανίστας Κωνσταντίνος Βαλιανάτος. Στις 18 Ιανουαρίου 2014, συμμετείχε στη μεγάλη ετήσια διοργάνωση μουσικής δωματίου Chamberfest της Σχολής Juilliard της Νέας Υόρκης, στο Θέατρο Peter Jay Sharp, όπου μαζί με τη βιολονίστα Ravenna Lipchik και τον τσελίστα Richard Narroway ερμήνευσαν το Τρίο για πιάνο σε λα ελάσσονα, έργο 50 του Τσαϊκόφσκι, κλείνοντας τον κύκλο συναυλιών της διοργάνωσης (βλ. το σχετικό πρόγραμμα).

Τον Απρίλιο του 2013, ο Έλληνας πιανίστας εμφανίστηκε στον Λευκό Οίκο, παρουσία του Προέδρου των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα και του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Δημήτριου, συμπράττοντας με την Ελληνική Μητροπολιτική Χορωδία Νέων της Αρχιεπισκοπής, επ’ αφορμή του εορτασμού της Ελληνικής Επανάστασης. Ακολούθησαν εμφανίσεις με τη χορωδία στην Aίθουσα Zankel του Κάρνεγκι Χολ. Τον Μάιο του 2013, εμφανίστηκε ως σολίστ με τη συμφωνική ορχήστρα Las Colinas, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Juan-Carlos Lomonaco στο Ντάλας του Tέξας. Όσον αφορά τις πιο πρόσφατες εμφανίσεις του στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2013 κλήθηκε από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών για να ερμηνεύσει το 3ο Κονσέρτο του Béla Bartók υπό τη διεύθυνση του Βλαδίμηρου Συμεωνίδη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όπου και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές.   

Ο Κωνσταντίνος Βαλιανάτος έχει προσελκύσει την προσοχή ως ξεχωριστό νέο μουσικό ταλέντο τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη. Έχει αποσπάσει μέχρι σήμερα πολυάριθμες διακρίσεις, μεταξύ των οποίων ένδεκα πρώτα βραβεία: έξι από αυτά σε διεθνείς διοργανώσεις, όπως στον Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου Seiler, τον Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου της Ίμπιζα, τον Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου της Σενιγκάλια και τον Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου του Σαν Τζεμίνι, καθώς και στον Διαγωνισμό του Μουσικού Φεστιβάλ του Άσπεν του Κολοράντο. Το 2004, βραβεύθηκε για το καλλιτεχνικό του ταλέντο από τον τότε Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, ο οποίος και του απένειμε την ανώτατη διάκριση της Ακαδημίας Αθηνών.  

Ξεκίνησε τις σπουδές πιάνου σε ηλικία επτά ετών στο Εθνικό Ωδείο. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, υπό τη διδασκαλία της Αγάθης Λεϊμονή, απέκτησε το Δίπλωμα με την υψηλότερη διάκριση, «Άριστα Παμψηφεί και Πρώτο Βραβείο». Συνέχισε τις σπουδές του υπό την καθοδήγηση της Germaine Mounier στην École Normale στο Παρίσι, όπου έλαβε το «Diplôme Supérieur d’Exécution» και το «Diplôme Supérieur d’Enseignement» (σε ηλικία 14 ετών), συγκεντρώνοντας την υψηλότερη βαθμολογία και κερδίζοντας την πρώτη θέση ανάμεσα σε 80 συμμετέχοντες, καθώς και το «Diplôme de Concertiste» από τη Schola Cantorum στο Παρίσι. Ως φοιτητής της Σχολής Juilliard, με υποτροφία του Ιδρύματος Γεωργίου και Μαρίας Βεργωτή, απέσπασε τον τίτλο Bachelor of Music τον Μάιο του 2012, για να κατακτήσει, δύο χρόνια αργότερα, τον τίτλο Master of Music, υπό την καθοδήγηση των Yoheved Kaplinsky και Julian Martin, με γενικό βαθμό «Άριστα». Κατόπιν συνέντευξης από πενταμελή επιτροπή της ίδιας σχολής, διδάσκει από το 2012 στην τάξη του υποχρεωτικού πιάνου, ως υπότροφος του προγράμματος Piano Minor.

Ο Κωνσταντίνος Βαλιανάτος είναι ιδρυτικό μέλος του πιανιστικού τρίο Olympus, μιας ομάδας αφιερωμένης στη μουσική δωματίου, με προσήλωση στο ελληνικό πνεύμα. Συμμετέχει ως σολίστ σε πολλά καλοκαιρινά φεστιβάλ, αλλά και σε ποικίλα γκρουπ μουσικής δωματίου, όπως το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ του Άσπεν, το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ του Banff στον Καναδά, το Φεστιβάλ Mozaic στο Σαν Λούις Ομπίσπο των ΗΠΑ, την Ακαδημία του Πόρου, καθώς και το φεστιβάλ για τον Διονύσιο Λαυράγκα στην Κεφαλλονιά. Έχει εμφανιστεί ως σολίστ με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, την Ορχήστρα του Φεστιβάλ του Άσπεν και τη Φιλαρμονική του Μοντεβιδέο. Επίσης έχει δώσει παραστάσεις σε σημαντικές μουσικές σκηνές, όπως είναι η Salle Cortot στο Παρίσι, η Αίθουσα Weill του Κάρνεγκι Χωλ, το Ίδρυμα Kosciuszko της Νέας Υόρκης, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, το Μέγαρο της Βέροιας, καθώς και στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός. Έχει συμμετάσχει στον μουσικό κύκλο Νέοι Καλλιτέχνες του WQXR McGraw-Hill, στο Φεστιβάλ Chopin στο Δάσος της Βουλώνης, αλλά και στο Φεστιβάλ Chopin στο World Trade Center με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου συνθέτη. 


Άννα Παγκάλου, Εσθήρ Λέμη
 

Το έργο Around Lostre της Εσθήρ Λέμη, το οποίο η μουσικός έγραψε και αφιέρωσε στη μεσόφωνο Άννα Παγκάλου, παρουσιάστηκε στις 5 Μαρτίου 2014 στο Solus Festival στην Αθήνα, ένα φεστιβάλ με θέμα τη δυναμική της solo performance.

Με αφετηρία κείμενα από το λογοτεχνικό βιβλίο Λοστρέ του Λένου Χρηστίδη (εκδ. Καστανιώτη, 2003), η Εσθήρ Λέμη συνέθεσε ένα έργο για mezzo-soprano, τσουκάλι και μουσικό φόρεμα. To έργο σκηνοθέτησε ο Διονύσης Σιδηροκαστρίτης, ενώ τη βίντεο-προβολή δημιούργησε η Comoddor Ve. 

H ιδέα για τη συνεργασία των δύο υποτρόφων γεννήθηκε στην Μπιενάλε της Μυκόνου, τον Ιούνιο του 2013, όπου συναντήθηκαν για να παρουσιάσουν έργα τους, έπειτα από πρόσκληση του επίσης υποτρόφου εικαστικού Αντώνη Βολανάκη, ο οποίος, εκτός από την εικαστική του παρουσία, συμμετείχε στη διοργάνωση της Μπιενάλε ως συνεπιμελητής, μαζί με τη Λυδία Βενιέρη. Η Εσθήρ Λέμη παρουσίασε τότε το ηχητικό γλυπτό Stamina (2013), ενώ η Άννα Παγκάλου τραγούδησε την Aria του John Cage και ερμήνευσε ντανταϊστική ποίηση του Kurt Schwitters σε ένα δρώμενο ποίησης (poetry performance) με τον Din Heagney και τον Αντώνη Βολανάκη. 

Η Άννα Παγκάλου συμμετέχει από το 2012 στο πρόγραμμα «Οpen Days» –ολοήμερες παρουσιάσεις συνθετών της avant-garde μουσικής σκηνής (Aφιέρωμα στον John Cage | Musicircus 2012, Αφιέρωμα στον Luciano Berio 2013, Αφιέρωμα στον Maurizio Kagel 2014) που παρουσιάζονται στη Στέγη Γραμμάτων και Tεχνών–, ερμηνεύοντας, μεταξύ άλλων, εμβληματικά έργα του σχετικού ρεπερτορίου, όπως την Aria του John Cage, το Sequenza III for solo voice του Luciano Berio και το Εin Βrief του Maurizio Kagel.

Ως performer σύγχρονης μουσικής έχει συμμετάσχει σε νεωτεριστικές συνεργασίες για τη δημιουργία εικαστικών έργων και performances, μεταφέροντας τη μουσική δημιουργία σε εικαστικούς χώρους. Στο Μουσείο Μπενάκη, τον Δεκέμβριο του 2013, διοργάνωσε και επιμελήθηκε το μουσικό μέρος διήμερης χριστουγεννιάτικης εκδήλωσης με τη συμμετοχή 97 μουσικών. Τις ημέρες εκείνες, οι μουσικοί πλημμύρισαν τους εκθεσιακούς χώρους του Μουσείου, παρουσιάζοντας έργα από όλο το φάσμα της κλασικής μουσικής, ταιριάζοντας τα μελωδικά ηχοχρώματα με τις εκθέσεις. 

Η συνεργασία της με το Μουσείο Μπενάκη συνεχίστηκε με την επιμέλεια, διοργάνωση και παρουσίαση Μουσικών Ξεναγήσεων στην Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου-Γκίκα για τη Διεθνή Ημέρα των Μουσείων στις 18 Μαΐου 2014: τέσσερις μουσικοί από διαφορετικά μουσικά πεδία, μαζί με την ίδια και την επίσης υπότροφο εικαστικό Χριστίνα Κατσάρη, παρουσίασαν στο κοινό τις δικές τους μουσικές ξεναγήσεις, συνομιλώντας με επιλεγμένα έργα του μουσείου.