Η έκθεση του «Rethink Athens» στη Στοά Αρσακείου
   

Οι οριστικές μελέτες του προγράμματος ανασυγκρότησης του κέντρου της Αθήνας με άξονα την οδό Πανεπιστημίου, του «Rethink Athens», παρουσιάστηκαν στο κοινό μέσω της έκθεσης που διοργανώθηκε στη Στοά Αρσακείου από τις 19 Φεβρουαρίου έως τις 10 Μαρτίου 2014.

Τα 19 άδεια καταστήματα της Στοάς ξαναζωντάνεψαν, διαμορφωμένα καταλλήλως ώστε να αποτελέσουν χώρους έκθεσης, μελέτης και εκδηλώσεων, με την ευγενική παραχώρηση της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Την αρχιτεκτονική επιμέλεια είχε ο Αριστείδης Αντωνάς και την επιστημονική επιμέλεια ο καθηγητής του ΕΜΠ Παναγιώτης Τουρνικιώτης. Σαράντα δύο ειδικά τεύχη, δώδεκα video walls, ενημερωτικά έντυπα, ακριβείς φωτοαπεικονίσεις και ανηρτημένα αρχιτεκτονικά σχέδια επέτρεψαν σε κάθε ενδιαφερόμενο να έχει την πληρέστερη δυνατή εικόνα για όσα πρόκειται να συμβούν στο κέντρο της πρωτεύουσας. Περισσότεροι από 60 επιστήμονες κάθε ειδικότητας εργάστηκαν με αφοσίωση για να ολοκληρώσουν τις μελέτες που απαντούν σε σημαντικά προβλήματα της πόλης, φέρνουν λύσεις αλλά και συνθήκες που θα επιτρέψουν στο κέντρο της Αθήνας να γίνει πάλι ανθρώπινο και ελκυστικό.

Οι εκθεσιακοί χώροι ήταν αφιερωμένοι στις εξής ενότητες: «Αρχιτεκτονική μελέτη», «Αρχιτεκτονική του οδικού τοπίου», «Προσβασιμότητα και οδικό τοπίο», «Αστικός εξοπλισμός», «Τεκμηρίωση και νοσταλγία», «Στρατηγική για το νερό και τα υδάτινα στοιχεία», «Στρατηγική δένδρων και πρασίνου», «Κυκλοφορία – Συγκοινωνία – Οδοποιΐα», «Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων», «Βιοκλιματική μελέτη», «Στατική μελέτη», «Ηλεκτρομηχανολογική μελέτη».

Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα εκθέματα ξεχώρισαν οι μελέτες αποκατάστασης και ανακαίνισης τριών ιστορικών ξενοδοχείων στην περιοχή της Ομόνοιας, τις οποίες χρηματοδότησε το Ίδρυμα Ωνάση ύστερα από έκκληση του Δήμου Αθηναίων, ανεξάρτητα από το έργο του «Rethink Athens». Πρόκειται για τρία κτήρια-σύμβολα της πόλης: τα ξενοδοχεία «Μέγας Αλέξανδρος», «Μπάγκειον» (και τα δύο σχεδιασμένα από τον Ziller, το 1889 το πρώτο, μεταξύ 1890 και 1894 το δεύτερο) και «Ολυμπιάς», έργο της εποχής του Μεσοπολέμου, το οποίο προτείνεται να γίνει κέντρο ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας για την ένδυση, το κόσμημα και τις παραδοσιακές τέχνες.

Επίσης, πριν από έναν χρόνο περίπου, παραδόθηκε στην Ακαδημία Αθηνών η αρχιτεκτονική μελέτη για τη δημιουργία νέου κτηρίου της Ακαδημίας, προκειμένου να καλύψει διοικητικές ανάγκες της και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εποχής.

Στην έκθεση διακρίναμε επίσης το Αστικό Παρατηρητήριο, μια πρόταση έρευνας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Παναγιώτη Τουρνικιώτη, η οποία αναφέρεται στη συγκρότηση «μιας μεγάλης τράπεζας πληροφοριών στην οποία θα στηρίζονται η προβολή και η αποτίμηση του αποτελέσματος. Η λήξη του Παρατηρητηρίου τοποθετείται συμβατικά το 2018».

Παράλληλα, στην έκθεση παρουσιάστηκαν αντίστοιχες αναπλάσεις που έχουν γίνει σε άλλες μεγάλες πόλεις, μέσα από την παρουσίαση των Ευρωπαϊκών Βραβείων Αστικού Δημόσιου Χώρου CCCB. Ειδικός χώρος παραχωρήθηκε στο «Reactivate Athens/101 Ideas», για την παρουσίαση του ερευνητικού αυτού προγράμματος, το οποίο σκοπό είχε τη συγκέντρωση των προτάσεων των ίδιων των κατοίκων της Αθήνας (βλ. ΑΩ 62). Στην αίθουσα του «Reactivate Athens» και σε άλλους δύο χώρους λειτούργησε ένα ανοιχτό εργαστήριο διαλέξεων και συζητήσεων για την πόλη, στο οποίο συμμετείχαν ακαδημαϊκοί, εμπειρογνώμονες, καθώς και μέλη του Συνδέσμου.

Ειδικότερα, την 1η Μαρτίου, η ιστορικός τέχνης και φωτογράφος Ηώ Πάσχου επιμελήθηκε την παρουσίαση και το φωτογραφικό εργαστήρι με τίτλο «Η Αθήνα στο κάδρο», μιλώντας στο κοινό για την ιστορία της φωτογραφίας μέσα από απεικονίσεις με θέμα την πρωτεύουσα. Οι αρχιτέκτονες Μυρτώ Κιούρτη και Κώστας Τσιαμπάος, οι οποίοι απέσπασαν στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό «Rethink Athens» το βραβείο Ουτοπικής Πρότασης, μίλησαν στις 25 Φεβρουαρίου με θέμα «Ουτοπία και πραγματικότητα στη σύγχρονη Αθήνα».

Στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων της έκθεσης μίλησαν επίσης ο καθηγητής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ Κώστας Μωραΐτης με θέμα «Συζητώντας το σύγχρονο αστικό τοπίο», ο καθηγητής του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχάλης Σκούλλος με θέμα «Πρωτοποριακή προσέγγιση στη διαχείριση του βρόχινου νερού στο πλαίσιο του Rethink Athens», ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης με θέμα «Το νέο κέντρο της Αθήνας», ο συγκοινωνιολόγος και πολεοδόμος καθηγητής του ΕΜΠ Θάνος Βλαστός με θέμα «Ξανασκέψου την Αθήνα με ποδήλατο», ο καθηγητής Συστημάτων Μεταφορών του Πανεπιστημίου Πειραιώς Στράτος Παπαδημητρίου με θέμα «Ρυθμίσεις για ένα κυκλοφοριακό πρότυπο για την πόλη μας», καθώς και ο συγγραφέας και καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ Πέτρος Μαρτινίδης με θέμα «Πόλη και αστυνομικό μυθιστόρημα». Επίσης, ο δημοσιογράφος της Καθημερινής Νίκος Βατόπουλος μίλησε με θέμα «Οδός Πανεπιστημίου: προς μια αρχιτεκτονική ανασύνταξη. Η σκιά της ιστορίας και το ζητούμενο στον 21ο αιώνα» με παρέμβαση από τον δημοσιογράφο Δημήτρη Ρηγόπουλο.

Η έκθεση περιλάμβανε όμως και καλλιτεχνικά δρώμενα για μικρούς και μεγάλους, όπως τη μουσική διαδραστική παρουσίαση «Drummunication» με τον διαδραστικό κύκλο κρουστών του Πέτρου Κούρτη, το Swing Party με τη χορευτική ομάδα Athens Lindy Hop, αλλά και τις παραμυθένιες αφηγήσεις του Ευγένιου Τριβιζά, ο οποίος έφτασε στη Στοά Αρσακείου «...σε ένα ιπτάμενο κρουασάν από το Νησί των Πυροτεχνημάτων».

Τέλος, λίγο πριν από το κλείσιμο της έκθεσης «Η Αθήνα στο κέντρο: Οι οριστικές μελέτες», το απόγευμα της Κυριακής 9 Μαρτίου διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Υποτρόφων η συναυλία με τίτλο «Rethink Music», που «έντυσε μουσικά το νέο πρόσωπο της Αθήνας» και ένωσε πολλούς μουσικούς υποτρόφους σε ένα θαυμάσιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Ο στόχος της έκθεσης ήταν διπλός: από τη μία πλευρά, να αναδείξει την καινοτομία και το εύρος των τεχνικών μελετών που υλοποιήθηκαν για το έργο της ανάπλασης με τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος Ωνάση∙ από την άλλη, να ενεργοποιήσει σειρά ανοίκιαστων χώρων δίνοντας το πρώτο δείγμα δυναμικών αστικών δράσεων, οι οποίες μπορούν να παρουσιάσουν την αλλαγή που επέρχεται στο κέντρο της Αθήνας.

Όπως επισήμανε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου στην ομιλία του κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της έκθεσης, σε αυτόν τον ανοιχτό σε όλους τους πολίτες χώρο, οι 33 οριστικές μελέτες δεν εξετέθησαν απλώς, αλλά αποτέλεσαν μια πρόσκληση προς το κοινό της Αθήνας «να συναντηθεί και πάλι, να συζητήσει, να μελετήσει, να συμμετάσχει σε ένα όραμα για την πόλη. Με την έννοια της αρχαίας αγοράς, με τη διαρκή συνθήκη του πολίτη που δεν εγκαταλείπει την πόλη παρά τις δύσκολες συνθήκες, αλλά επιστρέφει σε αυτήν και τη διεκδικεί. Διότι η ανασυγκρότηση του κέντρου αποτελεί μια διεκδίκηση του πολίτη: διεκδικεί την πόλη του, διεκδικεί το δικαίωμά του να ζει και να αναπτύσσεται μέσα σε αυτήν».

Το σχέδιο ανασυγκρότησης της Αθήνας με άξονα την Πανεπιστημίου δεν είναι νέο, όπως υπενθύμισε ο πρόεδρος του Ιδρύματος. Έχει τις ιστορικές και οραματικές απαρχές του στη σύλληψη του αείμνηστου Αντώνη Τρίτση το 1983. Σήμερα, με τις απαραίτητες αλλαγές που έφερε το πέρασμα των χρόνων, οι ανάγκες της νέας εποχής και βέβαια τα διεθνή πρότυπα για τη δημιουργία ανταγωνιστικών πόλεων, το «Rethink Athens» αποτελεί πλέον ένα ώριμο, μελετημένο, τεκμηριωμένο σχέδιο για την αναζωογόνηση της Αθήνας.

Τι θα αλλάξει;

– Οι οδοί Πανεπιστημίου και Πατησίων, μέχρι το Αρχαιολογικό Μουσείο, μετατρέπονται σε πράσινους δρόμους για μεικτή κυκλοφορία των πεζών, των ποδηλάτων, του τραμ, των ταξί και των οχημάτων τροφοδοσίας.

– Ανασχεδιάζεται η Πλατεία Ομονοίας.

– Επεκτείνεται το τραμ από το Σύνταγμα έως την πλατεία Αιγύπτου.

– Δημιουργείται ποδηλατόδρομος από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου έως την Πλατεία Ομονοίας.

– Κατασκευάζονται υπόγειοι ταμιευτήρες βρόχινου νερού για την ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων και τη δημιουργία επαρκούς αποθέματος για την άρδευση του πρασίνου της περιοχής και τον καθαρισμό του δημόσιου χώρου.

– Φυτεύονται 800 νέα δέντρα.

«Στόχος του “Rethink Athens” είναι μεταξύ άλλων και η επιστροφή της κατοικίας, της ζωής της επιχειρηματικότητας στο κέντρο της πόλης», ανέφερε ο Αντώνης Παπαδημητρίου. «Για τον λόγο αυτόν, το Ίδρυμα ανέθεσε στο Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας την εκπόνηση οικονομικο-πολεοδομικής έρευνας, η οποία θα καταλήξει, σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, στην επεξεργασία και πρόταση στρατηγικών θεσμικών ρυθμίσεων και μέτρων για την αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος στο κέντρο της Αθήνας. Στόχος του Ιδρύματος είναι η διαμόρφωση και η πρόταση δέσμης κινήτρων, μέτρων και μηχανισμών στην ευρύτερη περιοχή παρέμβασης του “Rethink Athens”, όπως η αποκατάσταση και η επανάχρηση του κτηριακού αποθέματος και η εκ νέου προσέλκυση κατοίκων και επιχειρήσεων, για την αναζωογόνηση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της πόλης. Δημιουργούμε έτσι τις συνθήκες για να αναχαιτιστεί η συνεχής απαξίωση των περιοχών στις οποίες συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός τέτοιων κτηρίων».

«Ταυτόχρονα», συνέχισε ο Αντώνης Παπαδημητρίου, «το Ίδρυμα χρηματοδοτεί τη δημιουργία ενός Άτλαντα, με επιμελητή τον καθηγητή Θωμά Μαλούτα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και με τη συμμετοχή δεκάδων πανεπιστημιακών και άλλων ειδικών επιστημόνων. Στον Άτλαντα αυτόν θα αποτυπώνονται βασικές πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής δομής της πόλης. Γνωρίζουμε την πόλη μας, μελετάμε το παρελθόν της, τον πλούτο της, τις δυνατότητές της, την προοπτική της, και σχεδιάζουμε το μέλλον της.

»Η επόμενη μέρα της Αθήνας ανήκει στον 21ο αιώνα και συνδέει την ιστορία της με τη ζωντάνια που απαιτεί η καθημερινότητα μας. Η παρέμβαση αυτή θα επιφέρει αλλαγές στον δημόσιο χώρο, την οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό. Η Αθήνα της μεγάλης ιστορίας κοιτάζει εμπρός και αναδεικνύει το παρελθόν της, σχεδιάζοντας το μέλλον της. Η Αθήνα σχεδιάζει ένα νέο κέντρο πόλης. Και το Ίδρυμα Ωνάση είναι αρωγός σε αυτήν της την προσπάθεια».

Βίντεο
Δείτε το Video
Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση

Κορυφή της σελίδας