Εικαστικά
Δημήτρης Ανδρεαδάκης
 

«Ανθρωπομετρίες» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζει ο εικαστικός δημιουργός Δημήτρης Ανδρεαδάκης στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων έως τις 10 Ιουνίου 2014 με θέμα την ανθρώπινη μορφή σε όλες τις εκδοχές της.

Ειδικότερα, η έκθεση φιλοξενεί 60 ζωγραφικά έργα, ελαιογραφίες και υδατογραφίες. Πρόκειται ουσιαστικά για μία αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση, με έργα από όλη την 25ετή καλλιτεχνική πορεία του Ανδρεαδάκη, εστιασμένη στην απόδοση του προσώπου και του σώματος (πορτραίτα, μορφές στον χώρο, γυμνά), του βλέμματος και της έκφρασης του ανθρώπου σε ποικίλες εκδοχές και με διαφορετικές στυλιστικές ματιέρες.

Όπως σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης η τεχνοκριτικός Ίρις Κρητικού –επίσης υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση– σχετικά με τις καλλιτεχνικές προθέσεις του Ανδρεαδάκη, «αναμετρούμενος στον καμβά με την καθαρή ανθρώπινη μορφή […] προέκυψε η επιθυμία μιας ενδελεχούς συνολικής κατάθεσης: ενός αλφαβηταρίου διαχρονικών και αναγνωρίσιμων συστατικών που διατρέχουν τη ζωγραφική του από τις πρώτες νεανικές απόπειρες ώς τα πιο πρόσφατα, ώριμα έργα».

Εξάλλου, σύμφωνα με τον επιμελητή της έκθεσης, δρ Θοδωρή Κουτσογιάννη, αυτή η ανα-μέτρηση του Δημήτρη Ανδρεαδάκη με το μέγα θέμα του ανθρώπου μάς προσφέρει ένα «πανόραμα βλεμμάτων και προσώπων, σωμάτων και στάσεων, χειρονομιών και εκφράσεων, που ανταποκρίνονται στην ευρηματικότητα και την εξέλιξη του καλλιτεχνικού ιδιώματος του ζωγράφου».

Η έκθεση αυτή εντάσσεται στο εκθεσιακό πρόγραμμα «Επέστρεφε» της Πινακοθήκης Χανίων, η οποία παρουσιάζει, από το 2011, το εικαστικό έργο καταξιωμένων καλλιτεχνών, με καταγωγή και βιώματα από την Κρήτη. Η έκθεση συνοδεύεται από κατάλογο, πλήρως εικονογραφημένο, με τεχνοκριτικά κείμενα του Θοδωρή Κουτσογιάννη και της Ίριδας Κρητικού.


Παναγιώτης Μπαλωμένος
 

Συμμετείχε με δέκα έργα του στην ομαδική έκθεση «Flower Power», η οποία πραγματοποιήθηκε στην γκαλερί Kallio στο Ελσίνκι, μαζί με άλλους τέσσερις καλλιτέχνες διαφορετικών εθνικοτήτων. Η έκθεση διήρκεσε από τις 20 Φεβρουαρίου έως τις 20 Μαρτίου 2014.

Τα έργα του εικαστικού έχουν τον συνολικό τίτλο We are all made of stars και απεικονίζουν διάσημες, διεθνώς αναγνωρίσιμες προσωπικότητες σε αναπάντεχες συναντήσεις με άλλους γνωστούς  ή  ανώνυμους ανθρώπους, σε λιγότερο ή περισσότερο παράξενους χώρους. Η Cesaria Evora δίνει μια ιδιωτική συναυλία στο σπίτι του Jouni και της Riitta στο Espoo της Φινλανδίας· ο Kim Jong-un ευλογεί τον μικρό Kaiko στην Πιονγιάνγκ της Βόρειας Κορέας· η κυρία Βούλα απολαμβάνει ένα θαυμάσιο απόγευμα καπνίζοντας μαριχουάνα σε μια συνάντηση μεταξύ ενός αίγαγρου από την Κρήτη και του Aki Kaurismäki στην Αθήνα. «Ο Μπαλωμένος σερβίρει ένα βασιλικό πρόγευμα στους σταρς ανάμεσά μας», σχολιάζει ο επιμελητής της έκθεσης.

Στο σημείωμά του, ο Παναγιώτης Μπαλωμένος παρατηρεί: «Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1990 και του 2000, ο πολιτισμένος μας κόσμος γνώρισε μια αξιοσημείωτη οικονομική ανάπτυξη, την οποία ακολούθησε δυστυχώς μια συστηματική απομυθοποίηση των ανθρώπινων αξιών χωρίς προηγούμενο. Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000 σηματοδοτεί την κορύφωση της διαδικασίας αυτής, το τέλος της και, κατά συνέπεια, τη σταδιακή κάθοδό της. 

»Είναι απαραίτητο να θυμόμαστε ότι, τόσο κατά τις περιόδους ανάπτυξης όσο και κατά τις περιόδους πτώσης, ορισμένες ομάδες ανθρώπων προορίζονται να παραμείνουν κοινωνικά απομονωμένες, και αυτό οφείλεται στην πλήρη απουσία εκπροσώπων τους στον κόσμο των μέσων ενημέρωσης. Είναι μοναχικοί άνθρωποι χωρίς συγγενείς, φτωχοί και άνεργοι, ψυχικά ή/και σωματικά ανάπηροι. Είναι μικρά παιδιά που εξαρτώνται από ενήλικες, ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί και τρανσεξουαλικοί, πόρνες, ηλικιωμένοι, άσχημοι (για ό,τι αυτό σημαίνει, όταν χρησιμοποιείται αυτή η λέξη) και υπέρβαροι, μετανάστες, αλλοδαποί και ξένοι με όλες τις πιθανές σημασίες. Εμείς τους ξέρουμε, τους βλέπουμε, συνεχίζουμε να τους συναντούμε στους δρόμους μέσω των καθημερινών κοινωνικών δραστηριοτήτων μας, αλλά τους αγνοούμε. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να είμαστε μέρος τους, αλλά προσποιούμαστε το αντίθετο. Θα μπορούσαμε όλοι να είμαστε μέλη των αναρίθμητων ομάδων μειονοτήτων, αλλά συνεχίζουμε έναν αγώνα να χωρέσουμε σε μια μεγάλη και αποδεκτή ομάδα: την ομάδα των “κανονικών ανθρώπων”».

«Τώρα τουλάχιστον», καταλήγει ο καλλιτέχνης, «μπορούμε να ελπίζουμε σε μια προσπάθεια επαναμυθοποίησης της ανθρωπότητας μέσα από όλα τα διαφορετικά πεδία των κοινωνιών μας. Η ζωή θα συνεχιστεί και οι άνθρωποι θα δώσουν μια ευκαιρία στον εαυτό τους να κατανοήσει το νόημα της διέλευσής τους μέσα από αυτόν τον υλικό και άυλο κόσμο· δηλαδή να βρει την ισορροπία μεταξύ του υλικού και του πνευματικού κόσμου».


Χριστίνα Παπαγεωργίου
 

oμφαλός είναι ο τίτλος του τελευταίου έργου της υποτρόφου Χριστίνας Παπαγεωργίου, που βρίσκεται μόνιμα εγκατεστημένο στο γλυπτικό πάρκο του Μουσείου Λαζιένκι στη Βαρσοβία. Κατά τα αποκαλυπτήρια, που πραγματοποιήθηκαν τον προηγούμενο Μάιο στη Βαρσοβία, παρουσία της συζύγου του Προέδρου της χώρας και άλλων σημαντικών προσωπικοτήτων, ο διευθυντής του Μουσείου Λαζιένκι βράβευσε τη δημιουργό με τιμητικό μετάλλιο.

Πρόκειται για μια επαναπροσέγγιση του ομφαλού της γης, που βρίσκεται στους Δελφούς. Η υπότροφος μελέτησε τις γλυπτικές φόρμες των δύο ομφαλών που βρίσκονται στον εξωτερικό αρχαιολογικό χώρο και μέσα στο Μουσείο των Δελφών και προέρχονται από διαφορετικές χρονολογικές περιόδους, καθώς και τα ευρήματα που αναφέρονται στις ανακοινώσεις της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής.

Με βάση τις μελέτες η γλύπτρια προχώρησε στη δημιουργία ενός έργου λαξευμένου σε άριστο λευκό μάρμαρο Διονύσου και διακοσμημένου με εγχάρακτες επιγραφές. Τα κείμενα των επιγραφών είναι τα 147 δελφικά γνωμικά, όπως αυτά παρουσιάζονται μέσα από μελέτες. Η επιλογή της γραφής και του αλφαβήτου που χρησιμοποιήθηκαν προέκυψε ύστερα από έρευνα και σπουδή στο Επιγραφικό Μουσείο της Αθήνας σε συνεργασία με τους υπεύθυνους αρχαιολόγους. Η γραφή είναι ελληνική με χρήση του αλφαβήτου όπως αυτό εμφανίζεται στη στήλη της Β΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας (378–7 π.Χ.) που εκτίθεται στο Επιγραφικό Μουσείο (ΕΜ 10397). Το κείμενο λάξευσε με το χέρι η γλύπτρια καλύπτοντας ολόκληρο το έργο ως ένα άλλο αγρηνόν (το διακοσμητικό δικτυωτό πλέγμα που καλύπτει την ελληνιστική εκδοχή του ομφαλού στους Δελφούς).

Εκτός από το έργο, η γλύπτρια παρουσίασε με ιδιαίτερη επιτυχία όλη την έρευνα και τη δημιουργική διαδικασία της λάξευσης σε ανακοίνωσή της (με τίτλο «Redesigning/Readdressing history in terms of institutional conceptualism. The Delphic “omphalos” at Lazenki Museum in Warsaw, Poland») στο 19ο Παγκόσμιο Συνέδριο Αισθητικής και Φιλοσοφίας της Τέχνης που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2013 στην Κρακοβία της Πολωνίας.

Η Χριστίνα Παπαγεωργίου σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και Γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Το 1993–1994, με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση, πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (King’s College και Royal Academy of Dramatic Arts). Η μεταπτυχιακή της διατριβή είχε θέμα τις Δελφικές Γιορτές και την αναβίωση του αρχαίου δράματος στις αρχές του 20ού αι. Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές και μουσεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.