Εικαστικά
Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος
 

Ο υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος είναι ένας από τους εικαστικούς καλλιτέχνες που  εκπροσώπησαν την Ελλάδα στην 16η Μπιενάλε Νέων Δημιουργών της Ευρώπης και της Μεσογείου με τίτλο «Errors Allowed», η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αγκόνα της Ιταλίας από τις 6 Ιουνίου έως τις 7 Ιουλίου 2013.

To έργο που παρουσίασε, με τίτλο Failure of a Natural Event, αποκαλύπτει μια διαλεκτικού τύπου, παιγνιώδη διερώτηση σχετικά με τον παράγοντα της «αποτυχίας» μέσα από μια σειρά βιντεοσκοπημένων δράσεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 2009 στο πλαίσιο του προγράμματος φιλοξενίας καλλιτεχνών Skowhegan στην πολιτεία Μέιν των ΗΠΑ. Το διάρκειας 23 λεπτών βίντεο-ντοκιμαντέρ μετουσιώνει τη φυσική φθορά και την οικολογική συνείδηση, υιοθετώντας μεθόδους βαθμιαίας μεταμόρφωσης και κυκλικής αναδιοργάνωσης της υλικότητας.

Με αφετηρία ένα γιγάντιο πεσμένο δέντρο που ξεριζώθηκε από τυφώνα και με τη συνέργεια της κοινότητας των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, κλιμακώνεται μια σειρά πειραματικών πρακτικών που λειτουργούν ως κατασκευές γύρω από μια πλασματική κατάσταση «ευστοχίας». Υπερεκτιμημένες εντυπώσεις και χειρισμοί που, είτε από συνειδητή έλλειψη τεχνογνωσίας είτε από περιορισμένη τεχνολογική υποβοήθηση, παράγουν μια σειρά από «σκηνοθετημένες αστοχίες». Μια γραμμική σειρά διαδοχικών αποτυπώσεων, συνεντεύξεων και δοκιμασιών που κορυφώνονται σε μιαν ατελέσφορη κατάκτηση του υπερβατικού. 

Η εικαστική και ερευνητική πρακτική του Ζαφειρόπουλου τα τελευταία χρόνια στοχεύει στην ανάδειξη της «σημασίας του λάθους» ως ποιητική μεταφορά ενός μοντέλου από την επιστημολογία της Φυσικής στο πεδίο της Τέχνης. Κυρίαρχο αντικείμενο, η διερεύνηση λογικών και μεθοδολογίας από την Ιστορία μέσω της γενεαλογίας του αρχείου, από την Αρχαιολογία μέσω της έννοιας της ανασκαφής και από την Ανθρωπολογία μέσω της τελεστικής πράξης.

Το έργο στο σύνολό του μορφοποιεί μια φυσική συγκυρία σε υλική διαδικασία μέσω της ακραίας σωματικής αναμέτρησης, επιχειρώντας να αποκρυπτογραφήσει την οντολογική διάσταση της ύλης. Βασικές κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν τόσο το ατέρμονο ταξίδι της ανακάλυψης μέσα από μια σειρά εσφαλμένων προβλέψεων όσο και η παρατήρηση των ανέλπιστων συμβάντων που παρουσιάζονται σε όλο το χρονικό φάσμα της ολιστικής πορείας μετάπλασης.

Κάθε ένα από τα αποσπάσματα του project συνίσταται από εικόνες και αφηγήσεις σχεδόν μεταφυσικού χαρακτήρα, που προσκαλούν τον θεατή να αναλογιστεί περί της σύγχρονης έλλειψης υπόβαθρου τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, καθώς και να περιπλανηθεί εικονικά στο μαγευτικό δασώδες τοπίο της Βόρειας Αμερικής. Το project παρουσιάστηκε για πρώτη φορά αναλυτικά στην Ελληνοαμερικανική Ένωση το 2011 με τίτλο Intake (επιμ. Σ. Μπαχτσετζής) και συνοδεύτηκε με την έκδοση καταλόγου· το 2012, στην Gallery Elika (επιμ. Σ. Μπαχτσετζής) και, με τη μορφή βιντεοεγκατάστασης, στο πλαίσιο εκδήλωσης του Συνδέσμου Υποτρόφων στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.

Ο Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος γεννήθηκε το 1978. Αποφοίτησε από το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ (1998–2003). Συμμετείχε στο πρόγραμμα Erasmus, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης (2000–2001). Αποφοίτησε από το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Εικαστικών Τεχνών της ΑΣΚΤ (2004–2006). Αποφοίτησε και τιμήθηκε με το Paula Rhodes Memorial Award από το MFA του School of Visual Arts της Nέας Υόρκης με υποτροφίες από τα ιδρύματα Ωνάση, Fulbright και Gerondelis (2007–2009). Το καλοκαίρι του 2009, συμμετείχε στο Skowhegan School of Painting and Sculpture. Είναι υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Αρχιτεκτόνων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Έχει παρουσιάσει 4 ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές διεθνείς ομαδικές εκθέσεις, προγράμματα φιλοξενίας καλλιτεχνών και project. Έργα του βρίσκονται σε πολλές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μέχρι τον Μάιο του 2013, ήταν φιλοξενούμενος καλλιτέχνης στο Flux Factory στη Νέα Υόρκη και, μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2013, παρακολουθεί το πρόγραμμα φιλοξενίας USF στο Μπέργκεν της Νορβηγίας. Zει και εργάζεται στην Aθήνα και στη Νέα Υόρκη. 


Έλενα Λακκιώτη
 

Ατομική έκθεση ζωγραφικής πραγματοποίησε η εικαστικός Έλενα Λακκιώτη κατά το διάστημα 23 Μαΐου έως 15 Ιουνίου 2013 στην αίθουσα τέχνης «Καπλανών 5». Όπως γράφει η ιστορικός τέχνης και τεχνοκριτικός Ντόρα Ηλιοπούλου-Ρογκάν στο σημείωμά της για την έκθεση, η Έλενα Λακκιώτη «αφουγκράζεται και ιχνηλατεί την ψυχή στα ζωγραφικά της έργα και στα σχέδιά της, αξιοποιώντας στο έπακρον και πάντοτε υποβλητικά προσωπικά συναισθήματα και μνήμες, καθώς και θησαυρίσματα ανα-μοχλευμένων επιδράσεων από δημιουργούς του παρελθόντος στους χώρους της ζωγραφικής, του κινηματογράφου και της φιλοσοφίας».

«Υπερευαίσθητη», συνεχίζει η τεχνοκριτικός, «και κυρίως ενδιαφέρουσα καλλιτέχνιδα, η Λακκιώτη έχει εναρμονίσει απόλυτα την έκφραση –την εικαστική καταγραφή– του εσωτερικού της κόσμου, με την από κάθε άποψη πρωτότυπη οπτική γωνία μέσα από την οποία δεν στήνει απλώς αλλά χειρίζεται το θέμα της.

»Η πλαισίωση, το κεντράρισμα του θέματος, έτσι ώστε να υποβάλλεται όσο πιο διακριτικά γίνεται, η διάταξη σε μια σκηνή θεάτρου ή και η εγκατάσταση των πρόσφατων ζωγραφικών έργων εν είδει φρίζας στον χώρο, ενθαρρύνει την παρατηρητικότητα και την έφεση του θεατή να αποδεσμεύσει τα προσωπικά του βιώματα και να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα. Να αποπειραθεί, κοντολογίς, έναν προσωπικό διάλογο με τις εικονιζόμενες μορφές.

»Οι περισσότερες μορφές, προβλημένες προφίλ σε μεγάλες επιφάνειες καθαρού χρώματος (κόκκινου ή και μπλε) που διακόπτονται μοναχά από ηθελημένα σχηματοποιημένα και φορτισμένα συμβολικά εικαστικά στοιχεία, που υποβάλλουν την έννοια της λύτρωσης και της απελευθέρωσης από καθετί το καταναγκαστικό, ακτινοβολούν, σχεδόν στην κυριολεξία, μια μοναδικότητα.

»Η αντιπαράθεση ρεαλιστικών στοιχείων με στοιχεία δοσμένα πλακάτ ενισχύει αντί να αποδυναμώνει την ένταση που εμφωλεύει εδώ. Τα εξαντλητικά δουλεμένα ανατομικά στοιχεία: τα πρόσωπα ή και τα ανθρώπινα μέλη “οργωμένα” από τον πόνο και τις δοκιμασίες της καθημερινής διαβίωσης αλλά συνάμα τόσο μεγαλόπρεπα και αξιοπρεπή στη μοίρα που τους έλαχε, προβάλλουν με μια πρωτοφανή ζωντάνια σε αντιδιαστολή με το ηθελημένα “ελάχιστα” υπαινικτικό και σχεδόν ουδέτερο βάθος… Οπωσδήποτε, οι αινιγματικές μορφές της Λακκιώτη, φαινομενικά μόνον αμέτοχες στα τεκταινόμενα, μας γητεύουν με τη θωριά τους. Πομποί και δέκτες της ανθρώπινης ευαισθησίας, μας πείθουν για τη δεκτικότητά τους στις διαμηνύσεις του σύμπαντος».

Η Έλενα Λακκιώτη, απόφοιτη του Τμήματος Μαθηματικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ολοκλήρωσε σπουδές στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών με άριστα και με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Το 1996, συμμετείχε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Erasmus στη Σχολή Καλών Τεχνών της Ουτρέχτης. Με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο και, το 2000, απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στις Καλές Τέχνες με διάκριση από το University of East London. Συνέχισε τις σπουδές της στο ίδιο πανεπιστήμιο και, το 2007, απέκτησε το διδακτορικό δίπλωμα Professional Doctorate in Fine Art. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2001–2002, της απονεμήθηκε βραβείο στον διαγωνισμό Bosch. Από τον Οκτώβριο του 2004 έως και τον Αύγουστο του 2007, δίδαξε ως επιστημονική συνεργάτιδα, με πλήρη αυτονομία διδακτικού έργου, τα μαθήματα «Καλλιτεχνική Εκπαίδευση και Δημιουργία Εικαστικών Μορφών» και «Διδακτική της Εικαστικής Αγωγής» στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το 2007, συμμετείχε στο ερευνητικό πρόγραμμα «Μαθησιακές Δυσκολίες και Διαδίκτυο» (το οποίο διοργανώθηκε από τα πανεπιστήμια Αιγαίου, Κρήτης και Κύπρου). Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2010–2011, δίδαξε ως επιστημονική συνεργάτιδα το μάθημα «Εικαστική Αγωγή I» στο Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου της Αθήνας. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά της σε 7 ατομικές και 23 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και τη Μεγάλη Βρετανία.

Πορτραίτο, 90x120 εκ., ακρυλικό και λάδι σε ξύλο
Πορτραίτο, 80x110 εκ., ακρυλικό και λάδι σε ύφασμα
Πορτραίτο, 60x80 εκ., ακρυλικό και λάδι σε καμβά