Εικαστικά
Αντώνης Κιουρκτσής
 

Με το project Holy Granmats! συμμετείχε το γραφείο Jazzt Design του υπότροφου αρχιτέκτονα και designer Αντώνη Κιουρκτσή στην έκθεση «Memorabilia, designing souvenirs», η οποία διοργανώθηκε στο Μουσείο της Βαλλονικής Ζωής (Musée de la Vie Wallone), στο πλαίσιο της 6ης Διεθνούς Μπιενάλε Design της Λιέγης, κατά το διάστημα 5 έως 28 Οκτωβρίου 2012. 

Η έκθεση πραγματοποιήθηκε ύστερα από ανοικτή πρόσκληση που έγινε τον Οκτώβριο του 2011 με σκοπό να διερευνήσει τη δύναμη που ασκούν τα αντικείμενα στους ανθρώπους. Από τους designers ζητήθηκε να σχεδιάσουν χρηστικά αντικείμενα ως αναμνηστικά, τα οποία αναφέρονται, αντανακλούν και αντλούν την έμπνευσή τους από το πολιτιστικό υπόβαθρο της χώρας καταγωγής του καθενός. Εξήντα δημιουργίες επιλέχθηκαν ανάμεσα σε 400 συμμετοχές από 31 χώρες.

Ο Αντώνης Κιουρκτσής συμμετείχε με το γραφείο αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού προϊόντων Jazzt Design, το οποίο ίδρυσε ο ίδιος το 2010 μαζί με την Αντωνέλλα Νικολοπούλου. Tα Holy Granmats! είναι χειροποίητα σουπλά από χρωματιστή, μη τοξική σιλικόνη, εμπνευσμένα από την παράδοση των γιαγιάδων μας, τα οποία επαναπροσδιορίζουν το σεμέν ως χρηστικό αντικείμενο. Η σιλικόνη αποτυπώνει με λεπτομέρεια τα μοτίβα από τα κεντήματα, ενώ παράλληλα είναι ανθεκτική σε υψηλές θερμοκρασίες και παραμορφώσεις. Τα Holy Granmats! έχουν κερδίσει, επίσης, το 2ο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό «Young Balkan Designers 2011» (Mikser Regional Competition), που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι.

Ο Αντώνης Κιουρκτσής σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Ωνάση (2009-2011) για μεταπτυχιακές σπουδές στο Contextual Design στην Ακαδημία Design του Αϊντχόβεν. Μαζί με την Αντωνέλλα Νικολοπούλου συνεργάστηκαν με τους αδελφούς Campana για τον σχεδιασμό του ξενοδοχείου NEW στην οδό Φιλελλήνων στην Αθήνα. Οι Jazzt Design προσεγγίζουν το design ως συνδυασμό αρχιτεκτονικής, τέχνης και ερμηνείας των ιδεών μέσω της πράξης. Επιπλέον, με την ιδιότητα του εικαστικού καλλιτέχνη, ο Αντώνης Κιουρκτσής συμμετείχε με τη σειρά γλυπτών «Nude under the Sun» στην 1η Μπιενάλε Τέχνης της Σαντορίνης, η οποία διήρκεσε από την 1η Αυγούστου έως τις 31 Σεπτεμβρίου 2012 (http://antoniskiourktsis.com/).


Βένια Μπεχράκη
 

Η εικαστικός Βένια Μπεχράκη εκπροσώπησε την Ελλάδα στη 15η Διεθνή Έκθεση Γλυπτών και Εγκαταστάσεων OPEN στο Λίντο της Βενετίας. Η φετινή διοργάνωση, με τίτλο «Flags» [«Σημαίες»], πραγματοποιήθηκε κατά το διάστημα 30 Αυγούστου έως 30 Σεπτεμβρίου, παράλληλα με το Κινηματογραφικό Φεστιβάλ και την Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής.

Το έργο της Βένιας Μπεχράκη είχε τίτλο Floating [Επιπλέοντας]: ένα γυμνό σώμα επιπλέει –ή βυθίζεται– στο νερό, περιστοιχισμένο από χαρτονομίσματα και μια ελληνική σημαία. Παρ’ όλο που το σώμα είναι ακίνητο και η υδάτινη επιφάνεια είναι ακύμαντη, στο έργο της εικαστικού υπονοούνται η κίνηση, η ροή, καθώς και κάποιο άγνωστο σε εμάς γεγονός, που εκ των πραγμάτων προηγήθηκε, διεγείροντας έτσι τη φαντασία μας. Δεν είναι η πρώτη φορά που η υπότροφος συμμετείχε στην κορυφαία αυτή διοργάνωση. Το 2009, έλαβε μέρος στην έκθεση «OPEN XII» με φωτογραφική εγκατάσταση στο ιστορικό ξενοδοχείο Grand Hotel des Bains.

Η Βένια Μπεχράκη σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ της Αθήνας και, με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Το 2002, τιμήθηκε με το Βραβείο Jack Goodman για την Τέχνη και την Τεχνολογία. Έργα της έχουν παρουσιαστεί σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.


Λουκία Ρίτσαρντς
 

Βρίσκοντας θησαυρούς μες στα σκουπίδια: ένα εικαστικό project στο τρένο που διασχίζει τη γερμανο-ολλανδική μεθόριο

Σιδηροδρομικές ίνες συνδέουν σύνορα [Bahnfasern zu Grenzverbindungen] ήταν ο τίτλος του εικαστικού εγχειρήματος (project) της υποτρόφου Λουκίας Ρίτσαρντς, το οποίο πραγματοποιήθηκε μέσα στο τρένο που συνδέει τη γερμανική πόλη Μύνστερ με την ολλανδική Ένσχεντε.

Η εικαστικός μαζί με εθελοντές συγκέντρωναν επί έναν μήνα (4 Οκτωβρίου – 4 Νοεμβρίου) ανακυκλώσιμα υλικά που της χάριζαν οι επιβάτες του τρένου. Μετά το «σκουπιδοσαφάρι», η εικαστικός μετέτρεπε τα υλικά σε ίνες ενώπιον των –συχνά έκπληκτων– επιβατών, προσφέροντάς τους ταυτόχρονα δωρεάν μαθήματα γνεσίματος και πλεξίματος μέσα στο τρένο!

Στόχος της υποτρόφου ήταν να πλέξει –από κοινού με εθελοντές– μια «γιγαντιαία ταπισερί από σκουπίδια» και να μιλήσει με δημιουργικό τρόπο για θέματα όπως η ανακύκλωση (recycling), η αναβάθμιση ανακυκλώσιμων υλικών (upcycling), η σπανιότητα πρώτων υλών, η ενεργειακή πολιτική, η κινητικότητα εντός Ευρώπης, η διαπολιτισμική επικοινωνία, οι ίνες high-tech, αλλά και το τοπίο των δύο χωρών, καθώς τα χρώματα και τα σχήματα της ταπισερί παραπέμπουν στους αγρούς και τις εξοχές της Βεστφαλίας και του Τβέντε. Σε εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν ακολούθως σε πολιτιστικούς φορείς της μεθορίου και στο Βερολίνο, η Ρίτσαρντς δίδαξε τους συμμετέχοντες πώς να επεξεργάζονται τα σκουπίδια (χαρτί, πλαστικό, ύφασμα) και να τα μετατρέπουν σε πρώτη ύλη για τη δημιουργία έργων τέχνης.

Η υπότροφος ενθάρρυνε επίσης τους συμμετέχοντες να καταθέσουν τη δική τους προσωπική μαρτυρία σχετικά με το ύφασμα, την περιοχή τους, αλλά και τις όχι πάντα γαλήνιες γερμανο-ολλανδικές σχέσεις, ώστε να προκύπτει ένα γόνιμο βίωμα της διαπολιτισμικής συνάντησης. Σημειωτέον ότι στη συνοριακή περιοχή Γερμανίας-Ολλανδίας λειτουργούσαν μέχρι τη δεκαετία του 1960 τα σημαντικότερα υφαντουργεία της Ευρώπης.

Το finissage του εικαστικού project πραγματοποιήθηκε στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στο Βερολίνο, όπου η υπότροφος διηγήθηκε μια σύγχρονη εκδοχή του μύθου του Λαβυρίνθου σε διεθνές κοινό.

Το project Σιδηροδρομικές ίνες συνδέουν σύνορα ανήκε στην κατηγορία της «συμμετοχικής τέχνης» (participatory art) και είχε στόχο να προωθήσει την επικοινωνία στην ευρωπαϊκή περιφέρεια και να φέρει προς συζήτηση στο προσκήνιο θέματα όπως η οικολογία, η οικονομική βιωσιμότητα, η συμμετοχή και το μοίρασμα, η ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού, η προφορική ιστορία, η ζωή και η δράση μέσα σε μία κοινότητα. Το project χρηματοδοτήθηκε από τη Grenswerte/Euregio στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Interreg IV. Ήταν ταυτόχρονα ένα πείραμα επικοινωνίας, κοινωνικής δικτύωσης και κινητικότητας, ενώ το μοντέλο δράσης του μπορεί να εφαρμοστεί στους τομείς του μάρκετινγκ, της επικοινωνίας, της ενημέρωσης του κοινού για θέματα οικονομίας, πολιτικής, εκπαίδευσης, περιβάλλοντος και κοινωνικής πολιτικής, καθώς και της «εταιρικής σύσφιξης σχέσεων» («corporate bonding»).