Μπορώ και με τα μάτια μου
ΓΡΑΦΕΙ Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΥ

Βασίλης Κουρμπέτης και Μαριάννα Χατζοπούλου, Μπορώ και με τα μάτια μου. Εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και πρακτικές για κωφούς μαθητές, Αθήνα: Καστανιώτης, 2010, 251 σελ. ISBN: 978-960-03-5135-4

Μπορώ και με τα μάτια μου: αυτός είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου που έγραψαν ο Βασίλης Κουρμπέτης και η Μαριάννα Χατζοπούλου για να προσφέρουν σε ένα ευρύ σύνολο αναγνωστών εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και πρακτικές για κωφούς μαθητές.

Ακούγεται συχνά στους κόλπους της κοινότητας των κωφών ότι «η κώφωση δεν είναι αναπηρία». Πεποίθηση βαθιά και των συγγραφέων του εξεταζόμενου βιβλίου, η θέση αυτή διαμορφώνει το ύφος και το στυλ του βιβλίου τους, που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2010. Οι συγγραφείς μιλούν απλά, αλλά όχι απλοϊκά, για όλα τα θέματα της κώφωσης, ξεκινώντας από τη στάση των ίδιων. Στάση που αντανακλάται στη φράση: «Οι κωφοί δεν είναι άνθρωποι που δεν ακούν, αλλά άνθρωποι που βλέπουν και αποτελούν μια διαφοροποιημένη γλωσσική και πολιτισμική κοινότητα». Στάση, άλλωστε, που συνοψίζεται πολύ επιτυχημένα και στον τίτλο του βιβλίου: Μπορώ και με τα μάτια μου.

Ξεκινώντας από τον τρόπο που αντιμετωπίζει η κοινωνία τους κωφούς, οι συγγραφείς μάς εξηγούν τι ακριβώς είναι η κώφωση και πώς αυτή μπορεί να γίνει πρόβλημα ή πηγή στήριξης και πληροφόρησης. Ακολουθεί η ιατρική προσέγγιση της κώφωσης, στο πλαίσιο της οποίας οι συγγραφείς παρουσιάζουν περιληπτικά, αλλά με απόλυτη ευκρίνεια, ιατρικά θέματα όπως τεχνικές διάγνωσης, σχέσεις ακοής και ομιλίας, τεχνικά βοηθήματα για τη βαρηκοΐα και την κώφωση κ.ά. Η καθημερινότητα της ζωής του κωφού παιδιού και των γονιών του σκιαγραφείται με τρόπο ζωντανό, πρακτικό, αλλά και σπάνιο στις παρουσιάσεις του συγκεκριμένου θέματος, χωρίς να αποκρύπτονται οι επιπτώσεις της κώφωσης στους κωφούς και στις οικογένειές τους, ούτε όμως και το επικοινωνιακό χάσμα που συχνά παρατηρείται ανάμεσα σε κωφούς και ακούοντες.

Εξαίρετο το κεφάλαιο για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, όπου ο αναγνώστης κατανοεί γιατί ακριβώς οι νοηματικές γλώσσες είναι πραγματικές γλώσσες και πώς αυτές διαμορφώνονται σύμφωνα με τις γλωσσικές ιδιότητες της χώρας όπου ομιλούνται. Οι συγγραφείς εξετάζουν επίσης τη σχέση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας με τα γραπτά ελληνικά, τη μεθοδολογία επικοινωνίας και εκπαίδευσης, το εκπαιδευτικό πλαίσιο, για να καταλύσουν έναν προς έναν όλους τους μύθους που κατά καιρούς διαμορφώθηκαν για τη δομή και τη χρηστικότητα της Γλώσσας της Κοινότητας των Κωφών.

Οι αναφορές συμπληρώνονται από τις εκπαιδευτικές πρακτικές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, το υπάρχον εκπαιδευτικό υλικό στη χώρα μας, καθώς και πληροφορίες για τους φορείς υποστήριξης. Όλα τα παραπάνω είναι ταξινομημένα σε 15 κεφάλαια, σύμφωνα με μιαν απλή αλλά τεκμηριωμένη δομή 61 ερωτήσεων και απαντήσεων, ώστε να απαντώνται οι απορίες των γονέων κωφών παιδιών, των ίδιων των κωφών και των επαγγελματιών που εργάζονται ή πρόκειται να εργαστούν με κωφούς.

Η πολύχρονη εκπαιδευτική και γενικότερη ακαδημαϊκή πείρα των συγγραφέων συνδυάζεται με τη διεθνή πρακτική και απευθύνεται σε ένα ευρύ σύνολο αναγνωστών που περιλαμβάνει γονείς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες του χώρου και ειδικούς επιστήμονες. Το Μπορώ και με τα μάτια μου είναι ένα καινοτόμο βιβλίο ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, στο οποίο η Μαριάννα Χατζοπούλου και ο Βασίλης Κουρμπέτης παρουσιάζουν με έμφαση την κώφωση ως διαπροσωπική σχέση, ως επικοινωνία και όχι ως δυσλειτουργία ενός οργάνου, προτρέποντας σε μια διαφορετική στάση ζωής, η οποία προϋποθέτει τόσο την υπέρβαση του φόβου απέναντι στο διαφορετικό όσο και τον περιορισμό της προσκόλλησης στο «ίδιο». Πράγματι, το βιβλίο τους ξεπερνά τον στόχο της απλής παρουσίασης μιας νέας προσέγγισης της κώφωσης, προτρέποντας σε μιαν άλλη στάση ζωής.

 

(Η Σταυρούλα Πολυχρονοπούλου είναι καθηγήτρια Ψυχολογίας και Ειδικής Αγωγής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών.)


 


..