Με αφορμή τους Παραολυμπιακούς Αγώνες: Σημειώσεις σε προσχέδιο για ένα ερωτικό διήγημα, με άσχημο τέλος
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΙΧΟΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ - ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

…Αυτή έκανε την πρώτη κίνηση, το χέρι της με τύλιξε και με πήρε στην αγκαλιά της, ήταν η μεγαλύτερη και πιο απαλή σοκολατένια αγκαλιά που είχα βυθιστεί, το πρόσωπό μου χώθηκε μέσα στην μία μασχάλη της, έχωσα τα δάχτυλά μου στην γυμνασμένη από τις τόσες ώρες σπρωξίματος του καροτσιού πλάτη της, το χέρι μου κυλούσε στο βαθύ ατέλειωτο δέρμα της, αγκαλιάζοντας το πόδι της κατέβηκε έως το τελευταίο σημείο του κορμιού της, εκεί όπου αυτό ολοκληρωνόταν, σε έναν απαλό κύκλο, στο γόνατό της. 


σημ.: Εδώ, με αυτή την φράση θα τελειώσω, με αυτή την ξαφνική αποκάλυψη της αναπηρίας, όλοι οι αναγνώστες θα σοκαριστούν καθώς οι κοινοτοπίες των δικών μας ανάλογων στιγμών που έχω βάλει στο στόμα των πρωταγωνιστών θα πρέπει να συνταιριάξουν με ένα σώμα λειψό, τρομερό.

Πίσω στην αρχή. Θα αρχίζω σε πρώτο πρόσωπο με εσωτερικό μονόλογο:


…Είμαι στο Λονδίνο, βράδυ, τελευταία ημέρα των Παραολυμπιακών, μόνος, το μπαρ στο Soho ήταν γεμάτο όμορφες γυναίκες, πρώτη φορά είδα τόσο όμορφους ανθρώπους μαζεμένους σε ένα μπαρ, πώς όμορφους; υπάρχει η ομορφιά που σου υπενθυμίζει τα όριά σου και σε μικραίνει αλλά υπάρχει και η ομορφιά που σε ενθαρρύνει και αισθάνεσαι ότι όλα είναι δυνατά στην ζωή.


σημ.: Μετά, θα συνεχίσω:


Δεν μπορώ να πάρω τα μάτια μου από μια μαύρη αθλήτρια, καθώς ξεκλειδώνει τους μεταλλικούς κηδεμόνες της και με ένα χοπ κάθεται σε ένα φουτουριστικό καροτσάκι, μου θυμίζει τις μεταλλικές καμπύλες αγάλματος του Boccioni, δυνατή σαν τον Ρόμποκοπ.

Επιτρέπεται να πίνουν οι άγγελοι; χρησιμοποιώ σαν πρώτη ατάκα μου για να της πιάσω κουβέντα την στιγμή που κυλάει δίπλα μου στην μπάρα.


σημ.: Να βρω τρόπο να αναφερθώ στην έναρξη των Παραολυμπιακών. Βασισμένη στην Τρικυμία του Σαίξπηρ, με ιπτάμενα ξωτικά σε καροτσάκια, ανήκε περισσότερο στον χώρο της υψηλής τέχνης παρά των εμπορευματικών θεαμάτων. 


Εγώ ήμουν κακό ξωτικό, μού απαντά, κλείνοντας το μάτι σε μένα και ταυτόχρονα στην Ιστορία της Χριστιανικής Δύσης, η οποία αντιμετώπιζε την αναπηρία σαν αποτέλεσμα ένοχων πράξεων των γονιών.

Μα πώς μαζεύτηκε τόση ομορφιά στο Λονδίνο; Κοιτάζω γύρω μου δήθεν τυχαία και καταλήγοντας στα μάτια της. Αναρωτιέμαι αν η τελική επιλογή συμμετοχής έγινε βάσει ομορφιάς, προσπαθώ να την κολακέψω. Οι σκηνοθέτες της τηλεόρασης όλο τα πρόσωπά σας έδειχναν. Ή μήπως τα πρόσωπα λάμπουν πάντα;


 σημ.: Καρφί για να εκθέσω τον τρόπο της τηλεοπτικής κάλυψης των Παραολυμπιακών, όταν οι κάμερες σε αντίθεση με την ηδονοβλεπτική ματιά στους «κανονικούς» Ολυμπιακούς, απέφευγαν να δείξουν το σώμα των αθλητών ολόκληρο.


Δεν είναι απόλυτο, μου λέει σαν να διάβασε πίσω από τις λέξεις μου, θυμήσου την περίπτωση εκείνου του αθλητή στίβου με τα ελάσματα στα πόδια που πήρε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Εκεί, αντίθετα, επέμεναν το πλάνο να είναι ολόκληρο διότι η περίπτωσή του αντιπροσωπεύει το μελλοντολογικό πρότυπο του ανθρώπου-μηχανής που τις ατέλειές του τις υπερκαλύπτει η εφαρμογή σύγχρονης τεχνολογίας στο ίδιο του το σώμα.

Αλλά έχεις ένα δίκιο. Άξιοι τηλεοπτικής προβολής ανάπηροι θεωρούνται μόνο αυτοί που εμφανισιακά ή με τις επιδόσεις τους προσεγγίζουν την εικόνα του «κανονικού» ανθρώπου.

Αλήθεια, εσύ πήγες και στους αγώνες Special Olympics; Εκεί βρήκες το ίδιο όμορφους ανθρώπους; Με καρφώνει και εγώ σκύβω τα μάτια.

Αποφασίζω να γυρίσω την κουβέντα σε μένα: ως συνάδελφος εκτίμησα πραγματικά το θάρρος του Άγγλου σκηνοθέτη να κάνει έναρξη με έναν τετραπληγικό εκφωνητή, τον φυσικό Stephen Hawking, να οδηγεί την αφήγηση η παραπληγική ηθοποιός Nicola Miles-Wildin και να παίζει κρουστά η Evelyn Glennie χωρίς ακοή. Και ως Έλληνας ζήλεψα, με αυτή την ουσιαστική διαφορά μας από τους Άγγλους, στις πιο λεπτές αποχρώσεις της κοινωνικής κουλτούρας, που όσα χρήματα και αν σπαταλήσαμε δεν μπορέσαμε να τις καλύψουμε, ενθυμούμενος την ευκαιρία που χάσαμε στην αντίστοιχη τελετή της Αθήνας να εμφανίσουμε ανάπηρους αθλητές στο καλλιτεχνικό μέρος της έναρξης και με αυτόν τον τρόπο να χρησιμοποιήσουμε την νομιμοποιητική δύναμη των Ολυμπιακών Αγώνων.

Δεν την εντυπωσιάζω, συμφωνεί ότι η έναρξη ήταν απίστευτης ομορφιάς αλλά, αναρωτιέται, άνθρωποι σαν τον Hawking  δεν προβάλλονται γιατί εκπροσωπούν περίτρανα το στερεότυπο του ανάπηρου ο οποίος είναι υπερ-μυαλό, που κατάφερε να ξεπεράσει τα (ως φαντάζουν) ανυπέρβλητα εμπόδια της αναπηρίας; Θα βάζανε στην τελετή έναρξης τετραπληγικό με νοητική υστέρηση;;; 


σημ.1: Αυτό, σε συνάρτηση με τον μύθο ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιεί ακόμα μικρό μέρος του εγκεφάλου, φέρνει πάντα τα άτομα με κινητική αναπηρία σε θέση πνευματικά ανώτερη από τον μέσο όρο. Ωσάν να γίνεται μάχη μεταξύ πνεύματος και σώματος, όπου το πνεύμα να υπερτερεί. 

σημ. 2:  Μήπως έχω κάνει την συνομιλήτριά μου πολύ διανοούμενη; Υποτίθεται ότι είναι μόνο αθλήτρια, το διήγημα περιγράφει την συνάντηση ενός λευκού δυτικού αστού διανοούμενου με την αλήθεια της καθαρώς σωματικής ομορφιάς.


…Παρακολουθώ σχεδόν με ζήλια την γραμμή του βλέμματός της όταν αυτό στρέφεται σε έναν Ιρακινό κολυμβητή με αργυρό μετάλλιο στο στήθος του, που της χαμογελάει, εεεεε! νόμιζα ότι η κολύμβηση ήταν το άθλημα των Αμερικάνων.


σημ.: Αυτό θα το βάλω για να υπονοήσω ότι τα ανθρώπινα συναισθήματα και συμπεριφορές δεν κοιτάνε σωματικές διαφορές αλλά συγχρόνως και να υπενθυμίσω ότι στους Παραολυμπιακούς έχουν δυνατότητα να κερδίσουν και αθλητές από μικρά κράτη. Καλό, ...δυο τρυγόνια. 

σημ.: Κάθε ερωτικό διήγημα είναι και πολιτικό, ποιος το έχει πει αυτό; Σε αυτή την βιοπολιτική του θανάτου των περιττών σωμάτων που ζούμε καθημερινά, δεν μπορεί να μην υπάρχει μια αναφορά σε όλα τα υπό εξαίρεση σώματα:

 

…Πάλι γεμάτο ήταν σήμερα! της λέω αναφερόμενος σε όλον αυτόν τον κόσμο που γέμισε τα στάδια του Λονδίνου.

Είσαι σίγουρος γιατί ήρθαν; Εγώ δεν είμαι. Αν κάποιος οργάνωνε μια Ολυμπιάδα της κρίσης; εκατό μέτρα άνεργων πτυχιούχων; άρση βαρών απολυμένων χαλυβουργών; σκυταλοδρομία οροθετικών; μαραθώνιο ορθοστασίας συνταξιούχων γερόντων; ειρωνεύεται και μετά σοβαρεύοντας: θα μπορούσαν άραγε οι Παραολυμπιακοί να συγχωνευτούν με τους Ολυμπιακούς;;; όλοι αυτοί οι θεσμοί δημιουργούν πεδίο αναγνώρισης και προβολής ή πεδίο που συντηρεί την διάκριση;

Ωχ! Με τι έμπλεξα; σκέφτομαι. Και ανάπηρη και σπαστικιά πολιτικοποιημένη φεμινίστρια; Και γιατί τότε συμμετείχες και κάνεις πρωταθλητισμό; την προκαλώ.

Αν δεν έκανα, πώς θα με συναντούσες; μου επέστρεψε χαμογελώντας πικρά, οι αθλητικοί σύλλογοι των ατόμων με αναπηρία ενδιαφέρονται μόνο για τους αθλητές που θα φέρουν διακρίσεις. 


σημ.: Ενώ παράλληλα το κυνήγι της πρώτης θέσης έχει γίνει αυτοσκοπός για τους αθλητές!!! Ζωντανό παράδειγμα ένας Έλληνας αθλητής κολύμβησης που αρκούνταν μόνο στην πρώτη θέση και δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με την ιδέα της δεύτερης θέσης με επακόλουθο να μην θέλει να κατεβαίνει στους αγώνες όταν έχασε την πρωτοκαθεδρία!!!

 σημ.: Θα πρέπει να βρω τρόπο να χρησιμοποιώ την λέξη ανάπηρος. Να φτιάξω έναν διάλογο που αυτή να μου προτείνει.


…Αν επισκεφτούμε την μητέρα σου, δεν θα σου φωνάξει: τι θέλεις με αυτή την «νέγρα»; Πρέπει να αλλάξουμε την χρήση και το νόημα των λέξεων, όχι τις λέξεις. Πρέπει να τις χρησιμοποιούμε μέχρι να χάσουν κάθε αρνητικό νόημα και μην νομίσεις ότι αν η μητέρα σου ήταν ανάπηρη δεν θα σου φώναζε την ίδια φράση.


σημ.: Δύο φράσεις που πρέπει να μπουν κάπου στην μέση του διηγήματος:


 …Το πρόσωπό της, αναρωτιόμουν, πώς θα ήταν αν είχε κερδίσει το χρυσό μετάλλιο; αλλά θυμάμαι όλα τα πρόσωπα των νικητών, ήταν έκπληκτα, έμπειρα από πόνο, αποκλεισμό και προσήλωση, αγιασμένα. 

 

σημ.: Θα κορυφώσω με:


 

…Καθώς διασχίζαμε την αίθουσα έπιασα τον εαυτό μου να αισθάνεται περήφανος δίπλα της, περισσότερο και από το αν περπατούσα δίπλα στον Usain Bolt. Οι θεατές καταλαβαίνουν την υλική διαφορά των δευτερολέπτων όταν βλέπουν οποιονδήποτε, οποιοδήποτε σώμα να αγωνίζεται; ή εκτιμούν την ψυχική αυταπάρνηση που εκδηλώνεται με μέσο το σώμα και μέτρο την σχέση του με τις δικές του δυνατότητες;

 

σημ.: Ένα αστείο της:


…Σκέφτηκα αν θα με συλλάβουν που ποτέ δεν σηκώθηκα από το καροτσάκι μου, όποτε οι εκφωνητές έλεγαν σε κάθε απονομή Please stand for the national anthem...

 

σημ.: Θα κάνω ξαφνική αντιστροφή με μονόλογο απευθυνόμενο στον αναγνώστη:


…Έχετε δει καλύτερη εικόνα του τι είναι πατρίδα, βλέποντας την μαύρη αθλήτρια να τραγουδάει τον εθνικό ύμνο του Καναδά; Πατρίδα είναι αυτό το σύνολο που διατρέχει τον χρόνο, στο οποίο συμμετέχεις εθελοντικά και, ενώ αυτόματα προσφέρεις τις δύσκολες στιγμές σου, ταυτόχρονα μοιράζεσαι το καλύτερο της ύπαρξής σου. Πατρίδα είναι η μόνη λαϊκή συμμετοχική τράπεζα που μας επιστρέφουμε με τόκο. 

 

σημ.: Φυσικά δεν γίνεται να μην μπει μια πολιτική ειρωνεία:


…Την τρώω, όλοι την τρώνε, με τα μάτια, και εγώ γελάω από μέσα μου με τους αγράμματους που είναι υπερήφανοι για τον Καιάδα, ο οποίος, παρεμπιπτόντως, μάλλον ήταν δυσφημιστική κατασκευή της προπαγάνδας των αρχαίων Αθηναίων.

…Κοίταζα τα ήρεμα μπράτσα της και σκεφτόμουν πώς θα μάθαινα αν της έδιναν αναβολικά. Το κατάλαβε, γιατί να μην παίρνουν; άνθρωποι δεν είναι; φιλοδοξίες δεν έχουν; απλώς εγώ δεν έχω τέτοιες, μου είπε χαμογελώντας απολαμβάνοντας την αυτάρκειά της.


σημ.: Αυτό τώρα γιατί το έγραψα; Η δυσκολία μου να σκεφτώ ότι παίρνουν αναβολικά είναι ένα είδος αντίστροφου ρατσισμού;


…Είναι τόσο συγκινητική η προσπάθεια όλων σας, επανέλαβα για πολλοστή φορά και την ίδια στιγμή ντράπηκα, είχα καταλήξει ίδιος με τους Έλληνες τηλεοπτικούς εκφωνητές και τις επαναλαμβανόμενες εκφράσεις που δεν κρύβουν τον οίκτο. Δεν πρόλαβα να το διορθώσω και...

…καθώς αγγίζει με τα δάχτυλά της την δεξιά ρόδα και καταλαβαίνω ότι θα γυρίσει και θα φύγει, την ρωτάω ενοχικά, μα τι είπα; τι πήγε στραβά; Και αυτή σκύβοντας από πάνω μου σχεδόν μητρικά αλλά και τελεσίδικα: μην ανησυχείς δεν είπες τίποτα κακό για τους ανάπηρους, αλλά μιλάμε τόση ώρα μόνο για την αναπηρία, ξέχασες ότι πριν από αυτό είμαι μία… εργαζόμενη… μετανάστρια… γυναίκα.


σημ.: Ένα τέτοιο ερωτικό διήγημα, αν θέλουμε να είναι ρεαλιστικό, δεν μπορεί να έχει καλό τέλος, ακόμα.


Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες για μεγέθυνση

Κορυφή της σελίδας