Ειδήσεις του Συνδέσμου
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 50 - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 50 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !

ΘΕΑΤΡΟ

Alvis Hermanis
The Sound of Silence

16-19 ∆εκεµβρίου 2010 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

∆εν είναι η πρώτη φορά που ο πολυβραβευµένος Λετονός σκηνοθέτης Άλβις Χερµάνις πειραµατίζεται µε µια βωβή παράσταση, η οποία υπερβαίνει τα εκφραστικά όρια που επιβάλλει ο λόγος. Πριν από τον Ήχο της σιωπής (2007), ο σκηνοθέτης είχε δηµιουργήσει το Long Life (2003), µια παράσταση που εκτυλίσσεται σε ένα δωµάτιο, ένα κοινόβιο εξαθλιωµένων ηλικιωµένων µιας παραπαίουσας µετασοβιετικής δηµοκρατίας.

Το δωµάτιο είναι η βασική αφηγηµατική µονάδα και της δεύτερης παράστασης: η ενότητα του χώρου είναι το µόνο στοιχείο που συνδέει τα κατακερµατισµένα στοιχεία δράσεων και µια εντελώς ανοιχτή ιδέα για τον χρόνο. Για τον σκηνοθέτη, οι ήρωες των δύο παραστάσεων είναι τα ίδια άτοµα µε απόσταση σαράντα χρόνων. Αν η παρακµή ήταν το βασικό θέµα της πρώτης παράστασης, η ουτοπία είναι το θέµα της δεύτερης. Πρόκειται ουσιαστικά για µια σπουδή πάνω στο annus mirabilis 1968, την στιγµή κορύφωσης των δυτικών ουτοπιών, ιδωµένη µέσα από το πρίσµα µιας από τις χώρες του «Ανατολικού Μπλοκ», στοιχείο που υποδηλώνεται και στον ειρωνικό υπότιτλο της παράστασης: «Η συναυλία των Simon & Garfunkel το 1968 στην Ρίγα που δεν έγινε ποτέ».

Η σκηνοθεσία είναι του Alvis Hermanis, η µουσική των Simon and Garfunkel, τα σκηνικά και τα κοστούµια της Monika Pormale και οι φωτογραφίες της Māra Brašmane. Ερµηνεύουν οι Guna Zariņa, Sandra Zvīgule, Inga Alsiņa, Liena Šmukste, Iveta Pole, Regīna Razuma, Jana Čivžele, Gatis Gāga, Kaspars Znotiņš, Edgars Samītis, Ivars Krasts, Varis Piņkis, Andris Keišs και Girts Krūmiņš. Πρόκειται για µια συµπαραγωγή των spieltzeit’ Europa/Berliner Festspiele και New Riga Theatre. Θα προβληθούν αποσπάσµατα από την ταινία Self-Portrait, που γυρίστηκε στην Ρίγα το 1972 από τον Andris Grinbergs.

ΧΟΡΟΣ

YELP Dance Company
Lebenswelt

18-20 ∆εκεµβρίου 2010 / 21:00 Μικρή Σκηνή

Το έργο Lebenswelt της YELP Dance Company, σε χορογραφία Μαριέλας Νέστορα, παρακολουθεί την ιστορία ενός ντουέτου µέσα σε έναν χώρο όπου παντρεύονται οι ζωντανές µορφές µε τις βίντεο προβολές. Αποτελεί το τελευταίο µέρος της τριλογίας «S» που εµπνέεται από την φιλοσοφία και δανείζεται τον τίτλο του από τον Έντµουντ Χούσσερλ, ιδρυτή της φαινοµενολογίας, ο οποίος µε τον όρο Lebenswelt ορίζει τον κόσµο που ο καθένας αντιλαµβάνεται γύρω του. Έτσι, στο έργο αυτό συνυπάρχουν οι κόσµοι των δύο χορευτών µε έναν τρίτο κόσµο, αυτόν του κοινού.

Αυτό προοιωνίζει την µελλοντική εξέλιξη του έργου, το οποίο οι YELP σκοπεύουν να αναπτύξουν σε µορφή εγκατάστασης. Στο εγχείρηµα αυτό, σηµαντικό ρόλο παίζει η συνεργασία της Νέστορα µε τους υπόλοιπους συντελεστές, τόσο τους σχεδιαστές κοστουµιών, ήχου, σκηνικού χώρου και βίντεο, όσο και τους χορευτές. Γι’ αυτό και στόχος σε ολόκληρη την τριλογία «S» είναι το πλάσιµο και η ανάπτυξη µιας κεντρικής ιδέας  µέσα από τον διάλογο διαφορετικών µέσων µε την πολύπλοκη σωµατικότητα που καλούνται να διερευνήσουν οι χορευτές.

H µουσική της παράστασης είναι των ILIOS, τα σκηνικά των where_house (Μαριλένα Συνοδινού, Ζωή Λάγγη) και τα κοστούµια του Αντώνη Βολανάκη. Υπεύθυνος για τον σχεδιασµό των φωτισµών είναι ο Σάκης Μπιρµπίλης, για τα βίντεο ο Λουίζος Ασλανίδης, για την φωτογραφία η Μυρτώ Αποστολίδου και για την βιντεοσκόπηση η EKSO productions. Art Director, η Μαρία-Έλενα Μύρκα.

Ερµηνεύουν η Ιωάννα Τουµπακάρη, ο Κοσµάς Κοσµόπουλος, η Νικολέττα Καρµίρη, ο Χρήστος Παπαδόπουλος, ο Νίκος Καµόντος, η Ίρις Καραγιάν, η Ράνια Γλυµίτσα, ο Πάρις Ερωτοκρίτου, ο Κυριάκος Χατζηιωάννου και ο Νίκος Σπανάτης.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Ταξιδεύοντας µε τον Παναΐτ Ιστράτι
Κύκλος Ελληνικό Τραγούδι | Ο Άγνωστος Ελληνισµός

22 ∆εκεµβρίου 2010 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο Κύκλος για το Ελληνικό Τραγούδι, την επιµέλεια του οποίου έχει ο ∆ηµήτρης Παπαδηµητρίου, έχει ως κινητήρια δύναµη την Οµάδα Φίλων του Ελληνικού Τραγουδιού, µια συστράτευση Ελλήνων δηµιουργών και διανοητών, που αποσκοπούν στον επαναπροσδιορισµό του χαµένου Κέντρου και των όρων του (έντεχνο, λαϊκό, ποιοτικό).

Η µουσική ως τέχνη είναι αυτοτελής, εφόσον µπορεί να µας συγκινεί απλώς και µόνον ως ένα ακουστικό, συµφωνικό γεγονός. Στο τραγούδι, όµως, που συνδυάζεται µε τον λόγο, ο βαθµός αυτής της συγκίνησης ρυθµίζεται πλέον όχι τόσο από την ποιότητα του µουσικού µέρους καθαυτό, όσο από την καίρια συνάρτησή του µε τους στίχους· µε τον λογικό καµβά δηλαδή των στίχων, που θέτει όρους και κριτήρια της σκέψης.

Η σχέση της µουσικής µε τον λόγο µάς δίνει την δυνατότητα να δούµε και να ακούσουµε διαφορετικά ένα κείµενο, µε σκοπό µια πλήρωση συγκίνησης µέσα από την ανάδειξη και άλλων πτυχών ενός λογοτεχνικού κειµένου. Η διαλεκτική και αµφίδροµη αυτή σχέση µεταξύ µουσικής και λόγου γίνεται µάλιστα ακόµη πιο ενδιαφέρουσα στην περίπτωση ενός κειµένου όπως αυτό του Παναΐτ Ιστράτι (1884-1935) από την Μπραΐλα, φίλου του Νίκου Καζαντζάκη, τον οποίο ο Ροµαίν Ρολάν αποκάλεσε «Μαξίµ Γκόρκι των Βαλκανίων».

Η εναρκτήρια εκδήλωση του Κύκλου, µε κεντρική θεµατική τον Άγνωστο Ελληνισµό, είναι αφιερωµένη στο σπουδαίο Ελληνορουµάνο συγγραφέα. Σε αυτή την ξεχωριστή βραδιά το κοινό θα έχει την σπάνια ευκαιρία να απολαύσει τον ∆ήµο Αβδελιώδη όχι µόνο να σκηνοθετεί, αλλά και να ερµηνεύει.

Την µουσική επιµέλεια έχει ο Γιώργος Ευσταθίου, την σκηνική επιµέλεια η Μαρία Πασαλή, ενώ µεταφράστρια, λογοτεχνικός σύµβουλος και συνεργάτης δραµατουργικής ανάλυσης είναι η Μπουµπουλίνα Νικάκη.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα των Χρωµάτων
Τρεις Λαϊκές Σουίτες: Holst / Bartοk / Shostakovich

23 ∆εκεµβρίου 2010 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Με την Σουίτα του Αγ. Παύλου ανακαλύπτουµε µιαν άλλη όψη του Άγγλου συνθέτη Γκούσταβ Χολστ (1874-1934) από αυτήν που του έχουν προσδώσει οι πολυπαιγµένοι του Πλανήτες. Η σουίτα είναι αφιερωµένη στην ορχήστρα εγχόρδων του Σχολείου Θηλέων Άγιος Παύλος, όπου δίδασκε ο Χολστ. Τα τέσσερα µέρη του έργου, πίσω από τον ζωηρό, ανάλαφρο χαρακτήρα τους και τα έντονα ρυθµικά τους στοιχεία, δείχνουν την αγάπη του συνθέτη για την εκφραστική απλότητα της παραδοσιακής αγγλικής µουσικής, το κοινωνικό του ιδεώδες για µια τέχνη που να απευθύνεται σε όλους και την ελπίδα του για την απάλειψη της πολιτικής έντασης ανάµεσα στην Αγγλία και την Ιρλανδία· στο φινάλε εµφανίζονται ταυτόχρονα και αριστοτεχνικά η ιρλανδική παραδοσιακή µελωδία The Dargason µαζί µε την αγγλική Greensleeves.

Η Χορευτική σουίτα του Μπέλα Μπάρτοκ (1881-1945) γράφτηκε κατόπιν παραγγελίας, µε την ευκαιρία των εορτασµών για τα 50 χρόνια από την συνένωση της Βούδας, της Πέστης και της Οµπούντα, και πρωτοπαίχτηκε στις 23 Νοεµβρίου 1923.
Η Σουίτα για ορχήστρα βαριετέ του Σοστακόβιτς (1906-1975) είναι ένα έργο-έκπληξη από τον µεγάλο συµφωνιστή του 20ού αιώνα. Μέχρι πρόσφατα συγχεόταν µε την Σουίτα Τζαζ αρ. 2, µέχρι που αποδείχτηκε ότι επρόκειτο για δύο διαφορετικά έργα. Το εµβατήριο, τα τρία βαλς και οι δύο χοροί που την αποτελούν θυµίζουν άλλοτε οπερέτα και άλλοτε υπαίθρια γιορτή µε σαξόφωνο, ακορντεόν και ευφάνταστα κρουστά. Πρόκειται για συλλογή κοµµατιών κινηµατογραφικής µουσικής που συνεχίζει να χρησιµοποιείται για τον ίδιο σκοπό: ένα από τα βαλς έγινε υπόκρουση στην ταινία του Στάνλεϋ Κιούµπρικ Μάτια ερµητικά κλειστά.

Την ορχήστρα θα διευθύνει ο µόνιµος µαέστρος της, Μίλτος Λογιάδης.

ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Victoria Chaplin & Jean-Baptiste Thierree
Το αόρατο τσίρκο

28-30 ∆εκεµβρίου 2010 & 1-2 Ιανουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Το Αόρατο τσίρκο, ένα τσίρκο φαντασµαγορικό και συνάµα ποιητικό, περιοδεύει στον κόσµο και τις καρδιές των ανθρώπων εδώ και σαράντα χρόνια. Γέννηµα-θρέµµα της σκηνικής συνεύρεσης δύο µοναδικών και γνήσιων καλλιτεχνών, του Ζαν-Μπατίστ Τιερρέ και της Βικτόρια Τσάπλιν, το Αόρατο τσίρκο δεν σταµατά να διεκδικεί το ασυµβίβαστο, να διανθίζει την καθηµερινότητά µας µε την µαγεία. Όλα µπορούν να συµβούν, όλα επιτρέπονται ανάµεσα στο γέλιο και την συγκίνηση όταν κάτι αναπάντεχα µαγικό συµβαίνει µπροστά στα µάτια µας.

Ο Ζαν-Μπατίστ Τιερρέ δεν διαθέτει µονάχα την δεξιοτεχνία ενός ταχυδακτυλουργού· η σκηνική παρουσία του είναι απογυµνωµένη από την φτιασίδικη αίγλη των ειδικών εφέ. Φέρνει στον νου τους σαλτιµπάγκους, που µε τα πιο απλά µέσα διασκέδαζαν αδιακρίτως µικρούς και µεγάλους. Η Βικτόρια Τσάπλιν, από την άλλη, ακροβάτισσα και βασίλισσα της καρδιάς του, µεταµορφώνεται επί σκηνής στα πιο αλλόκοτα πλάσµατα χρησιµοποιώντας απλά και χρηστικά αντικείµενα: από οµπρέλες και κουζινικά µέχρι υφάσµατα και ρόδες ποδηλάτων. Εξωτικό πουλί ή «γυναίκα-ορχήστρα», όλα είναι φτιαγµένα διά χειρός Τσάπλιν, καθώς πραγµατικότητα και φαντασία γίνονται ένα. Μαζί τους µια ξεχωριστή οµάδα ερµηνευτών: ένα κουνέλι που αλλάζει µέγεθος υπό την «καθοδήγηση» του Τιερρέ και µερικές ατίθασες, φιλοπερίεργες πάπιες που στο τέλος της παράστασης συστήνονται στο κοινό...

Υπεύθυνοι για τους φωτισµούς της παράστασης είναι ο Nasser Hammadi, για τον ήχο ο Christian Leemans, για τα κοστούµια η Judith Coloni Seither και η Roxane Grallien, για τα σκηνικά ο Georges Garcia. Η παραγωγή είναι της Karavane.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα των Χρωµάτων
Σε έργα: Κούκου / Gershwin

4 Ιανουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο Πωλ Ουάιτµαν, µαέστρος που ενδιαφερόταν να δώσει στην τζαζ µια συµφωνική διάσταση, παρήγγειλε στον Τζωρτζ Γκέρσουιν ένα νέο έργο για την συναυλία του µε τίτλο « Ένα πείραµα στην µοντέρνα µουσική». Ο συνθέτης εργάστηκε µε πυρετώδεις ρυθµούς για την πρεµιέρα που δόθηκε στην Νέα Υόρκη στις 12 Φεβρουαρίου 1924, όπου έπαιξε και το σολιστικό µέρος του πιάνου. Φαντάστηκε την Ραψωδία του σαν ένα «µουσικό καλειδοσκόπιο της Αµερικής, του τεράστιου αυτού χωνευτηριού, της µοναδικής µας ενέργειας, των µπλουζ µας, της τρέλας της µητρόπολης». Η κριτική επαίνεσε οµόφωνα το έργο µε την «τροµακτική ρυθµική δυσκολία». Το αρχικό γκλισάντο του κλαρινέτου είναι από τις χαρακτηριστικότερες εισαγωγές στην µουσική του 20ού αιώνα και η Γαλάζια ραψωδία αποτελεί πλέον ορόσηµο για την αµερικανική µουσική και για ένα νέο είδος συµφωνικής γραφής.

Η Γαλάζια σουίτα γράφτηκε κατόπιν παραγγελίας της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης στον Περικλή Κούκο, µε αφορµή την επέτειο των 45 χρόνων της. Ο συνθέτης, γνωρίζοντας πως στο πρώτο µέρος της συναυλίας θα παιζόταν η Γαλάζια ραψωδία του Γκέρσουιν, θέλησε να συµπεριλάβει στο έργο του στοιχεία της τζαζ. Το έργο χαρακτηρίζεται από πολυρρυθµία, δεξιοτεχνική ενορχήστρωση και αναφορές σε χορούς όπως το τάνγκο και το µπολερό.

Πριν από τα δύο «γαλάζια» έργα του προγράµµατος, θα παιχτούν τρία αποσπάσµατα από την σουίτα του Περικλή Κούκου Μανουέλ Σαλίνας, η οποία περιλαµβάνει εννέα κοµµάτια από την οµώνυµη όπερα του 1994 σε ορχηστρική γραφή. Σύµφωνα µε την υπόθεση της όπερας, ο κεντρικός ήρωας είναι κοινωνός µιας µυστικής γλωσσικής αλχηµείας και έχει την ικανότητα να δηµιουργεί τα πλάσµατα στα οποία αναφέρεται. Την ορχήστρα θα διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης.

ΧΟΡΟΣ

Josef Nadj
Cherry-Brandy

6-9 Ιανουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Προερχόµενος από τον χώρο των εικαστικών τεχνών και του τσίρκου, και συνδυάζοντας την εµπειρία του στην µιµική, την υποκριτική, τις πολεµικές τέχνες και τον αυτοσχεδιασµό, ο Γιόζεφ Νατζ αφορµάται για το έργο του Cherry-Brandy από ένα κείµενο του Άντον Τσέχωφ µε κύρια θεµατική τον χρόνο, το παρελθόν και την µνήµη. Πρόκειται για Το κύκνειο άσµα (1886-87), όπου πρωταγωνιστεί ένας γερασµένος κωµικός ηθοποιός, εγκαταλελειµµένος µέσα σε ένα άδειο σκοτεινό θέατρο. Η ανάγνωση του έργου από τον Νατζ στέκεται ιδιαίτερα στην βαρύτητα και την φορτισµένη από µνήµες ατµόσφαιρα του «µαύρου κουτιού», δηλαδή της άδειας θεατρικής σκηνής, που προβάλλει εδώ σαν µαύρος λάκκος, ένας απύθµενος τάφος, όπου κρύβονται φαντάσµατα µιας περασµένης ζωής. O Νατζ, πολυβραβευµένος χορογράφος και καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Χορογραφικού Κέντρου της Ορλεάνης, δεν ενδιαφέρεται να µεταφράσει την πλοκή του θεατρικού έργου σε χορογραφία, αλλά να αποδώσει µε αποσπασµατικό τρόπο τον βαθύτερο προβληµατισµό που κρύβεται µέσα στο κείµενο.
Επιστρέφει µαζί µε µια οµάδα από 12 περφόρµερ στον αρχέτυπο χώρο του θεάτρου, για να παίξει µε τα όρια µεταξύ πραγµατικότητας και ψευδαίσθησης, ακόµη και να αφουγκραστεί την µοναξιά και την «σκοτεινιά» που αυτός ο χώρος συχνά εγκυµονεί.

Πρόκειται για µια συµπαραγωγή του Εθνικού Χορογραφικού Κέντρου της Ορλεάνης, του ∆ιεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου Άντον Τσέχωφ της Ρωσίας και του Θεάτρου της Πόλης του Παρισιού, η οποία θα πραγµατοποιηθεί µε την δηµιουργική ενίσχυση του Région Centre, καθώς και µε την υποστήριξη του Γαλλικού Πολιτιστικού Κέντρου της Μόσχας, του ∆ήµου της Μόσχας, των Υπουργείων Πολιτισµού της Ρωσίας και της Γαλλίας, της Εθνικής Σκηνής της Ορλεάνης και του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.

ΘΕΑΤΡΟ

tg STAN
Οι Αντιγόνες

7-9 Ιανουαρίου 2011 / 21:00 Μικρή Σκηνή

Η οµάδα Φλαµανδών ηθοποιών Toneelspelersgezelschap [Τονήλσπελεργκεζέλσαπ] STAN στην παραγωγή της Les Antigones φέρνει σε αντιπαράθεση δύο σύγχρονες εκδοχές του µύθου της Αντιγόνης: αυτήν του Ζαν Κοκτώ (1922) και εκείνη του Ζαν Ανούιγ (1944), που αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές στάσεις απέναντι στα ερωτήµατα που ανιχνεύονται στα πρόσωπα της τραγωδίας.

Οι tg STAN αποσύρονται πλήρως από κάθε διάθεση ενσάρκωσης ή υπερβατικής ερµηνείας των ρόλων. Ορµώµενοι από την υπόθεση ότι ο θεατής του αρχαίου θεάτρου γνώριζε τους µύθους πριν τους δει επί σκηνής, αφηγούνται τους µύθους προτού τους παίξουν, τονίζοντας εξαρχής τα στοιχεία που θεωρούν σηµαντικά. Σταδιακά, ο θεατής γίνεται µάρτυρας της εκτύλιξης µιας νοητικής διαδικασίας που ξεκινά από το έργο και περνά µέσα από την στάση των ηθοποιών απέναντί του. Ανακαλύπτει εκ νέου τον πασίγνωστο µύθο. Μέσα από την άρνηση της ταύτισης, ακόµη και της ίδιας της υποκριτικής, µέσα από την χρήση των απλούστερων δυνατών µέσων, έρχεται σε αδιαµεσολάβητη επαφή µε την πρωταρχική συγκίνηση των κειµένων, των µύθων, των παρορµήσεων των ηθοποιών-δηµιουργών.

Στις Αντιγόνες τους, οι tg STAN, χωρίς καµία υποψία ρεφορµιστικής ρητορικής, επιστρέφουν στα απλούστερα µέσα θεατρικής έκφρασης, συγκροτώντας έναν πλήρη θεατρικής ουσίας λόγο στο µεταίχµιο δραµατικής και µεταδραµατικής σκηνικής γλώσσας.

Η παράσταση, η οποία αποτελεί συµπαραγωγή µε το Théâtre Garonne της Τουλούζης, το Festival d’Automne και το Théâtre de la Bastille του Παρισιού, βασίζεται σε κείµενα του Jean Cocteau και του Jean Anouilh. Ερµηνεύουν οι Natali Broods, Jolente De Keersmaeker, Tine Embrechts, Tiago Rodrigues και Frank Vercruyssen. Τα σκηνικά και οι φωτισµοί είναι του Thomas Walgrave και τα κοστούµια της An D’Huys.

ΘΕΑΤΡΟ

Bijoux de Kant
Βέρθερος

14-16, 18-23 & 25-30 Ιανουαρίου 2011 21:00
15, 22 & 29 Ιανουαρίου διπλές παραστάσεις:
18:00 & 21:00 Μικρή Σκηνή

Παράσταση βασισµένη στα Πάθη του νεαρού Βέρθερου του Γκαίτε
«Είναι ολόκληρο ένας εκρηκτικός µηχανισµός», οµολόγησε ο ώριµος πλέον Γκαίτε για το νεανικό µυθιστόρηµά του, που, εξυµνώντας τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου για την «απαγορευµένη» Λόττε, έµελλε να χαρίσει τόσο στον δηµιουργό όσο και στο δηµιούργηµά του πανευρωπαϊκή φήµη εν µία νυκτί. Όπως παραδέχτηκε ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του, Βέρθερος και Γκαίτε ήταν «δύο πρόσωπα σε ένα, που το ένα πέθανε και το άλλο έµεινε ζωντανό προκειµένου να γράψει την ιστορία του πρώτου». Η αµφιθυµία του δηµιουργού απέναντι στο δηµιούργηµα που τον ανέδειξε, οµόλογη προς την αµφιθυµία του ερωτευµένου προς το αντικείµενο του πόθου του, τοποθετείται στον πυρήνα της προβληµατικής της παράστασης που ανεβάζει η νεοσύστατη οµάδα Μπιζού ντε Καντ.

Ο σκηνοθέτης και εικαστικός Γιάννης Σκουρλέτης και ο συνθέτης Κώστας ∆αλακούρας επανέρχονται στον αγαπηµένο τους τόπο του (ροµαντικού) εγκλήµατος και στήνουν ένα «σόου» για τρεις ηθοποιούς που µεταφράζει επί σκηνής, σε όλη τους την πολυπλοκότητα, τις αντιφάσεις και τις ρωγµές, τις σχέσεις αλληλεπίδρασης ανάµεσα στα µέλη του ισοσκελούς τριγώνου Γκαίτε-Βέρθερος-Λόττε. Με την ουσιαστική συνδροµή της πρωτότυπης µουσικής σύνθεσης και της κινούµενης εικόνας (βιντεοσκοπηµένες και ζωντανές προβολές), η παράσταση συνιστά ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι αντικατοπτρισµών που καταργεί τα όρια ανάµεσα στην πραγµατικότητα και την φαντασία, στο σώµα και το φάσµα, στην ζωή και τον θάνατο. Η µετάφραση του κειµένου είναι της Στέλλας Νικολούδη, η δραµατουργία της Κατερίνας Κωνσταντινάκου και τα βίντεο του Ευθύµη Θεοδόση. Ερµηνεύουν ο ∆ηµήτρης Λιγνάδης, ο ∆ηµήτρης Πασσάς και η Κατερίνα Μισιχρόνη.

ΘΕΑΤΡΟ

Στάθης Λιβαθινός
Ο θάνατος του ∆αντόν

20-23, 26-30 Ιανουαρίου & 2-6, 9-12, 16-18 Φεβρουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο θάνατος του ∆αντόν, το πρώτο θεατρικό έργο του Γκέοργκ Μπύχνερ, το οποίο έγραψε το 1835 σε ηλικία 21 ετών και ενώ αντιµετώπιζε διώξεις για την επαναστατική του δράση, δεν βρήκε τον δρόµο του για την σκηνή παρά µόλις το 1902. Ήταν, ωστόσο, το ανέβασµα του Μαξ Ράινχαρντ το 1916 που το καθιέρωσε, έστω και µε καθυστέρηση σχεδόν ενός αιώνα, ως ένα από τα κλασικά έργα της ευρωπαϊκής δραµατουργίας. Έκτοτε, ορισµένοι από τους σηµαντικότερους σκηνοθέτες του 20ού αιώνα δοκίµασαν να αναµετρηθούν µαζί του. Στο έργο του Μπύχνερ το θέατρο γίνεται το ιδανικό µέσο για την αποτύπωση της τραγωδίας της πολιτικής. Στις σύντοµες σκηνές του έργου, ο πολιτικός στοχασµός, οι ρητορικοί αγώνες, η κυνική πολιτική δράση και, κυρίως, η ευµετάβλητη κρίση του πλήθους, συνεργούν προκειµένου να φωτίσουν τις διαφορετικές τάσεις, τα πολλαπλά κίνητρα και τις πολιτικές εκτιµήσεις που συγκροτούν το µωσαϊκό της Γαλλικής Επανάστασης κατά την περίοδο της Τροµοκρατίας. Η επαναστατική θεατρική γραφή γίνεται προνοµιακό εργαλείο πολιτικού στοχασµού, καθώς αναδεικνύει την διαλεκτική της Ιστορίας.

Ο Στάθης Λιβαθινός, που τα τελευταία χρόνια έχει προσθέσει στην λογική ενός θεάτρου της οικειότητας και παραστάσεις µεγάλων διαστάσεων, κυρίως κλασικών έργων ρεπερτορίου –πάντα, ωστόσο, στην λογική θιάσων συνόλου– θα αναµετρηθεί µε το επαναστατικό µωσαϊκό του Μπύχνερ σε µια προσπάθεια να αναδείξει από σκηνής τούς αδυσώπητους µηχανισµούς της Ιστορίας.

Ερµηνεύουν: Βασίλης Ανδρέου, Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Μελέτης Ηλίας, Στέλιος Ιακωβίδης, Νίκος Καρδώνης, Μιχάλης Μουλακάκης, ∆ηµήτρης Μπίτος, ∆ηµήτρης Μυλωνάς, Μαρία Ναυπλιώτου, Παναγιώτης Παναγόπουλος, Ευθύµης Παππάς, Χρήστος Σουγάρης και Γιωργής Τσαµπουράκης.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Σταύρος Κουγιουµτζής
Κύκλος Ελληνικό Τραγούδι Ο Άγνωστος Ελληνισµός

24 Ιανουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

∆εύτερη δράση του Κύκλου για το Ελληνικό Τραγούδι είναι το αφιέρωµα στον µεγάλο συνθέτη Σταύρο Κουγιουµτζή (1932-2005). Ξεκινώντας την δισκογραφική του καριέρα στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο συνθέτης άφησε ένα πολύ δηµιουργικό έργο, αξιοποιώντας τα καλύτερα στοιχεία του λαϊκού ελληνικού τραγουδιού. Στην συναυλία θα παρουσιαστούν έργα του σε πρώτη πανελλαδική εκτέλεση, πλαισιωµένα από µεγάλες στιγµές της καριέρας του.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Καµεράτα µε όργανα εποχής
Ο Μπαχ και τα ελληνικά του διλήµµατα

25 Ιανουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Τι κοινό έχει ο Ηρακλής µε τον Τµώλο και τον Μίδα; Και οι τρεις τους βρίσκονται µπροστά σε ένα µεγάλο δίληµµα: ο νεαρός Ηρακλής, πριν ακόµη γίνει ήρωας, πρέπει να επιλέξει ανάµεσα στο δύσβατο µονοπάτι της Αρετής ή στον απατηλά γοητευτικό δρόµο της Κακίας. Ο Τµώλος και ο Μίδας, ως κριτές στον µουσικό διαγωνισµό ανάµεσα στον Απόλλωνα (Φοίβο) και τον Πάνα, οφείλουν να αναδείξουν τον νικητή. ∆ύο υπέροχοι µύθοι της αρχαιότητας γίνονται θέατρο µε µουσική (στα ιταλικά, dramma per musica) από τον µεγαλύτερο ίσως συνθέτη όλων των εποχών: τον Γιόχαν Σεµπάστιαν Μπαχ. Η καντάτα 213 (Ο Ηρακλής στο σταυροδρόµι) αποτελείται από αριστουργηµατικά αποσπάσµατα που χρησιµοποίησε ο σύνθετης και στο περίφηµο Χριστουγεννιάτικο ορατόριο. Η καντάτα 201 (Η διαµάχη ανάµεσα στον Φοίβο και τον Πάνα) αγγίζει µε πολύ χιούµορ ένα θέµα που απασχόλησε τον Μπαχ σε όλη του την ζωή: την σχέση της «ελαφριάς» µουσικής µε την σπουδαία µουσική παραγωγή του πνεύµατος. Η µουσική του Πάνα είναι διασκεδαστική, χορευτική και διονυσιακή, ενώ του Φοίβου βαθιά συγκινητική και αισθαντική, θέτοντας την φωνή σε διάλογο µε τους µαγικούς µπαρόκ ήχους του flauto traverso και του oboe d’amore.

Η παλιά σχέση του Αλέξανδρου Μυράτ µε την Καµεράτα ανανεώνεται, καθώς για πρώτη φορά ο διακεκριµένος αρχιµουσικός θα διευθύνει την ορχήστρα σε όργανα εποχής. Μαζί του, έξι διακεκριµένοι Έλληνες σολίστ δανείζουν τις φωνές τους στους µυθολογικούς ήρωες: Χάρης Ανδριανός, Βασίλης Καβάγιας, Αντώνης Κορωναίος, Θεοδώρα Μπάκα, Μίνα Πολυχρόνου και Τάσης Χριστογιαννόπουλος.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Άνουαρ Μπράχεµ

1 Φεβρουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Γεννηµένος στην Τυνησία (Τύνιδα, 1957) και µαθητής του περίφηµου Αλί Σρίτι, ο Άνουαρ Μπράχεµ έχει κατάρτιση στην περίπλοκη γνώση των αραβικών θεωρητικών. Μετατρέποντας το ούτι σε φωνή του, ιστορεί χαµηλόφωνα, µε κινηµατογραφικό τρόπο, διαδροµές συναισθηµάτων και ταξίδια. Αφαιρετικά, λιγόλογα και αισθαντικά, µας δείχνει το πέρασµα για µιαν άλλη Σαχάρα… Η δισκογραφία του είναι ένα παράδειγµα δηµιουργικών συµπλεύσεων και οδοιποριών σε γνωστά µέρη αλλά από άγνωστα µονοπάτια: µακάµια δοκιµασµένα στους αιώνες αλλά σε νέο, ρηξικέλευθο πλαίσιο. Η µουσική και οι µουσικοί του (Γκαρµπάρεκ, Κατσέ, Γκαλλιάνο, Χόλλαντ, Σέρµαν, Ντιµπάνγκο) τον τοποθετούν σε µια world jazz, αλλά η ποικιλία των αναφορών καθιστά τον ήχο του προσωπικό και αταξινόµητο. Συνεργασίες µε µορφές όπως ο Γαβράς και ο Μπεζάρ, καθώς και δίσκοι όπως το αριστουργηµατικό , τον έχουν καταξιώσει ευρύτερα.

Η νέα του παραγωγή έχει τον αινιγµατικό τίτλο . Στηρίζεται σε µια πρωτοφανή σύµπλευση ανατολικών και δυτικών οργάνων. Εκτός από το ούτι του δασκάλου, έχουµε το µπάσο κλαρινέτο του Κλάους Γκέζινγκ µε τις τόσες (ακόµη!) άγνωστες δυνατότητες και ηχοχρώµατα, τα αραβικά κρουστά µπεντίρ και νταρµπούκα του Λιβανέζου δεξιοτέχνη Χαλίντ Γιασίν και την απαραίτητη βάση από το κοντραµπάσο του Μπγιορν Μάυερ. Η ενορχήστρωση και οι καταβολές των µουσικών παραπέµπουν στην παλιότερη δισκογραφία του ουτίστα, αλλά και σε µια έλξη προς τις πέραν της τζαζ πηγές. Ήχος θερµός, ίσως σκοτεινός, οπωσδήποτε της ψυχής, µπολιασµένος από χωρίς σύνορα απόηχους που αλληλεπιδρούν πειστικά στις µεστές σαν αποφθέγµατα φράσεις του Μπράχεµ. Ο δίσκος είναι αφιερωµένος στην µνήµη του Παλαιστίνιου ποιητή Μαχµούντ Νταρουίς.

ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Εικαστικό Θέατρο Κούκλας «Πράσσειν Άλογα»
Ο Ζαχαροζυµωµένος

2-4 Φεβρουαρίου 2011      ∆ιπλές παραστάσεις: 11:00 & 21:00   Μικρή Σκηνή

«Εικαστικό Θέατρο Κούκλας» χαρακτηρίζει την δουλειά της η δηµιουργός της οµάδας, Εµµανουέλα Καποκάκη, και απευθύνει τις παραστάσεις της τόσο σε ανήλικους όσο και σε ενήλικους θεατές. Η επί σκηνής συνάντηση ηθοποιού και κούκλας παραµένει πάντα εξαιρετικά ελκυστική. Η οµάδα «Πράσσειν Άλογα» δίνει ιδιαίτερη έµφαση στην αισθητική των παραστάσεων. Οι κούκλες που χρησιµοποιούνται είναι φτιαγµένες από τα ίδια τα µέλη της οµάδας. Οι παραστάσεις προσεγγίζουν τον θεατή µε τρόπο διαφορετικό από το θέατρο λόγου, λειτουργώντας µέσα από την γλώσσα της εικόνας, του συµβόλου, του αρχετύπου, παρουσιάζοντας ένα πρωτότυπο θέαµα, συνδυασµό δράσης ηθοποιού και κούκλας.

Η Εµµανουέλα Καποκάκη συνεχίζει στον Ζαχαροζυµωµένο την προσωπική της αναζήτηση ως προς την  σχέση ηθοποιού-κούκλας. Στο έργο, που είναι βασισµένο στο παραµύθι της Μάνης «Η Ταρώ κι ο Ζαχαροζυµωµένος», σε απόδοση της Αθηνάς Μπίνιου, η ηθοποιός ενσαρκώνει την Ταρώ που πλάθει µε διάφορα φαγώσιµα υλικά τον αγαπηµένο της, µια κούκλα σε ανθρώπινο µέγεθος, όπως αυτή τον θέλει. Η πραγµατικότητα όµως θα αποδειχθεί σκληρή για το ερωτευµένο ζευγάρι που γύρισε την πλάτη του στην συντηρητική κοινωνία του τόπου. Η Ταρώ και ο καλός της θα χωρίσουν για να ανταµώσουν ξανά µετά την περιπετειώδη περιπλάνηση αυτογνωσίας της ηρωίδας. Φιγούρες τρισδιάστατες, µηχανικά παιχνίδια και γαντόκουκλες ζωντανεύουν και συντροφεύουν την Ταρώ στην αναζήτησή της. Αδιάσπαστο κοµµάτι της δράσης αποτελεί και το σκηνικό, καθώς µετασχηµατίζεται κατά την διάρκεια της παράστασης, αντικατοπτρίζοντας τα όνειρα, τις επιθυµίες και τους φόβους της νέας γυναίκας.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Λορέντα Ράµου & Medea Electronique
Γκόγια-Μπετόβεν: ∆ρόµοι σιωπής

5-6 Φεβρουαρίου 2011           21:00 Μικρή Σκηνή

Μια συνάντηση των δύο καλλιτεχνών µέσα από µια παράσταση για σόλο πιάνο και βίντεο

Η παράσταση, µέσα από µιαν αλληλουχία εικόνων βίντεο και ζωντανής πιανιστικής ερµηνείας, σκιαγραφεί έναν παραλληλισµό ανάµεσα στην ζωή και την δηµιουργία δύο µεγάλων καλλιτεχνών, του Μπετόβεν και του Γκόγια, παρότι δεν συναντήθηκαν ποτέ και πιθανότατα αγνοούσαν ο ένας την ύπαρξη του άλλου. Οι βιογραφίες τους όµως παρουσιάζουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά.

Τρεις «γέφυρες» µας οδηγούν από την µία βιογραφία στην άλλη. Η πρώτη αφορά έργα που είναι ακόµη πιστά στους κανόνες της παράδοσης. Μετά την αρχική εισαγωγή του βίντεο και τις εικόνες από τις βασιλικές ταπισερί του Γκόγια, ακούγονται ζωντανά οι Μπαγκατέλλες, έργο 33 του Μπετόβεν. Το δεύτερο βίντεο γεφυρώνει έργα µε σαφείς πολιτικές καταβολές: τους πίνακες για την εξέγερση της 2ας και της 3ης Μαρτίου 1808 στην Μαδρίτη και τα χαρακτικά των ∆εινών του πολέµου µε την Νίκη του Ουέλλιγκτον, την Ηρωική συµφωνία και την εκτέλεση της Σονάτας για πιάνο, έργο 26. Η τρίτη γέφυρα αποτελεί και την πιο ουσιαστική προσέγγιση ανάµεσα στους δύο δηµιουργούς. Η σιωπή, που ακούσια γεµίζει την ζωή τους, οδηγεί τον Γκόγια να ζωγραφίσει τους Μαύρους πίνακες, τροµακτικά οράµατα που γεµίζουν τους τοίχους του ίδιου του σπιτιού του, και τον Μπετόβεν να συνθέσει τα τελευταία κουαρτέτα εγχόρδων, τις τελευταίες σονάτες για πιάνο (ακούγεται ζωντανά η Σονάτα, έργο 110), την 9η Συµφωνία και την Missa Solemnis.

Σύλληψη / ρεσιτάλ πιάνου: Λορέντα Ράµου
Βίντεο: Μedea Εlectronique – Κλεοπάτρα Κοραή, Michael Larsson, Μανώλης Μανουσάκης
Εικαστική σύµβουλος: Malvina Bompart

ΧΟΡΟΣ

RootlessRoot
Eyes in the Colors of the Rain

11-3 & 16-20 Φεβρουαρίου 2011       21:00 Μικρή Σκηνή

Με αφετηρία και προορισµό το σώµα, η Λίντα Καπετανέα και ο Γιόζεφ Φρούτσεκ επιθυµούν µέσα από κάθε χορογραφική τους απόπειρα να διερευνούν το προσωπικό τους στυλ στην κίνηση. ∆εν αρέσκονται στην λογική του καθαρώς «χορευτικού λεξιλογίου»· επικεντρώνονται σε αυτό που µπορεί να εκφραστεί µέσω της κίνησης, την ανάδειξη του συναισθηµατικού κόσµου, την θεατρικότητα και την ενστικτώδη επικοινωνία επί σκηνής. Οι κινησιολογικοί κώδικες της οµάδας είναι συνέπεια ανταλλαγής και συγχώνευσης υλικών διαφορετικής προέλευσης: από τις πολεµικές τέχνες και τα ακροβατικά µέχρι τον σύγχρονο χορό. Η δουλειά τους προφανώς δεν περιορίζεται στην σκηνική δράση. Αναζητώντας δραµατουργικό υπόβαθρο σε κάθε νέα τους δηµιουργία, αυτή την φορά µε την συµβολή της Χίλντεγκαρντ Ντε Βάυστ, καταπιάνονται µε την κρίση ταυτότητας µιας κοινωνίας που επιθυµεί να µείνει αναλλοίωτη, αλλά τα όρια ασφαλείας της έχουν αλλάξει. Πώς µπορεί ο άνθρωπος να ξεφύγει από την (αυτο)καταστροφική δίνη της σκέψης και να ξαναγίνει κύριος του εαυτού του; Με αφορµή αυτή την ιδεολογική τοποθέτηση, οι δηµιουργοί επιστρέφουν στην ανθρώπινη διάσταση των πραγµάτων και αφουγκράζονται το σώµα προκειµένου να επαναπροσδιορίσουν την θέση τους «σε µια στιγµή βαθύτερου αντικατοπτρισµού της πραγµατικότητας».

Η µουσική και τα σκηνικά, καθώς και οι φωτισµοί, που προέκυψαν µέσα από την συνεργασία της οµάδας µε τους Βασίλη Μαντζούκη και Γιούκκα Χουιτίλα, αντιστοίχως, δεν στέκονται απλώς περιφερειακά στο έργο – είναι ενεργά στοιχεία της παράστασης. Μεγεθύνουν την δράση, δίνουν στην κίνηση µια νέα δυναµική και αναδεικνύουν χωρίς υπερβολή το στοιχείο της δραµατικότητας του έργου.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Paolo Pandolfo Ensemble
Travel Notes

13 Φεβρουαρίου 2011         20:30 Κεντρική Σκηνή

Στην τέχνη του διάσηµου δεξιοτέχνη της βιόλα ντα γκάµπα Πάολο Παντόλφο, παρελθόν και παρόν µπορούν να συνυπάρξουν σε µια δηµιουργική και διαχρονική, για την µουσική, διαδικασία. Η διαδικασία αυτή είναι ο αυτοσχεδιασµός, µε τον οποίο καταρρίπτονται ιστορικά στεγανά, αναβιώνουν ξεχασµένες σήµερα πρακτικές εκτέλεσης παλαιάς µουσικής και συσχετίζονται µε πιο γνώριµα ακούσµατα της εποχής µας. Το υλικό στο οποίο βασίζεται ο καλλιτέχνης ποικίλλει. Μπορεί να είναι ένα αναγεννησιακό θέµα ή ένα µπάσο της τζαζ, πάνω στο οποίο χτίζει τις δικές του παραλλαγές και τους αυτοσχεδιασµούς. Η ιδέα αυτή πλαισιώνει το πρόγραµµα του, το οποίο συµπληρώνουν και δικές του συνθέσεις.

Στο κέντρο του προγράµµατος βρίσκονται συνθέσεις για βιόλα ντα γκάµπα του γαλλικού µπαρόκ, οι οποίες αποδεικνύουν την εξαιρετική άνθηση της µουσικής για το όργανο αυτό στην Γαλλία του 17ου αιώνα. Πρόκειται κυρίως για αποσπάσµατα από σουίτες του Μεσιέ ντε Σαιντ-Κολόµπ και του Μαρέν Μαραί. Οι δύο συνθέτες συνδέονταν µε µια σχέση δασκάλου και µαθητή. Έτσι, ο µαθητής Μαρέν Μαραί θα αποτίσει φόρο τιµής στον δάσκαλό του, τον κορυφαίο γκαµπίστα της εποχής, κλείνοντας µία από τις σουίτες του µε τον µελαγχολικό «Τάφο για τον Σαιντ-Κολόµπ». Μαζί µε αυτούς κλείνει και µια εποχή εξαιρετικής άνθησης του οργάνου, το οποίο θα εκτοπιστεί βαθµιαία από το βιολοντσέλο, για να επανέλθει στο προσκήνιο τον 20ό αιώνα µε καλλιτέχνες όπως ο Ζόρντι Σαβάλ και ο Πάολο Παντόλφο. Παίζουν: Paolo Pandolfo, βιόλα ντα γκάµπα· Andrea Pandolfo, σύγχρονη τροµπέτα µε σουρντίνα· Thomas Boysen, λαούτο, κιθάρα, θεόρβη. Στα φωνητικά, η Laura Polimeno.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Alina Ibragimova
& Cedric Tiberghien

19 Φεβρουαρίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Η Αλίνα Ιµπραγκιµόβα, γεννηµένη το 1985, αναγνωρίζεται διεθνώς ως µία από τις σηµαντικότερες βιολονίστριες της γενιάς της. Έχει ήδη ακολουθήσει µια εντυπωσιακή σταδιοδροµία, η οποία περιλαµβάνει εµφανίσεις σε σηµαντικές αίθουσες και φεστιβάλ, καθώς  και συνεργασίες µε διάσηµες ορχήστρες και µαέστρους. Το ιδιαίτερα εκτεταµένο ρεπερτόριό της εκτείνεται από τον Μπαχ µέχρι τον Λίγκετι και τον Χάρτµαν, ενώ σύγχρονοι συνθέτες έχουν γράψει έργα ειδικά για αυτήν.
Οι ερµηνείες της διακρίνονται για την δεξιοτεχνία τους, την εκφραστικότητά τους και µια σπάνια για την ηλικία της ωριµότητα και κατανόηση διαφορετικών υφών. Επιλέγει πολλές φορές σηµαντικά έργα, τα οποία δεν παρουσιάζονται συχνά, όπως τα έργα για βιολί και πιάνο του Συµανόφσκι, για την ηχογράφηση των οποίων βραβεύτηκε το 2009 µε το Diapason d’Or.

Μαζί µε τον Γάλλο πιανίστα Σεντρίκ Τιµπεργκέν θα παρουσιάσει έργα τα οποία κατέχουν ξεχωριστή θέση στο συνολικό έργο των συγκεκριµένων συνθετών και στο βιολιστικό ρεπερτόριο. Πρόκειται για τις µοναδικές σονάτες για βιολί και πιάνο των Ντεµπυσσύ, Ραβέλ και Λεκέ και για τους εµπνευσµένους από την αρχαία Ελλάδα Μύθους του Συµανόφσκι. Τα έργα αυτά γράφτηκαν ανάµεσα στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα και µοιάζουν περισσότερο να κλείνουν µια εποχή, παρά να προοιωνίζουν τις µετέπειτα εξελίξεις. Κοινή παραµένει και στους τέσσερεις συνθέτες η προσπάθεια ανάδειξης των τεχνικών και ηχητικών-εκφραστικών δυνατοτήτων του οργάνου, καθώς και ο προσανατολισµός σε παλαιότερα πρότυπα, είτε της γαλλικής είτε της γερµανικής παράδοσης. Ο ανεπανάληπτος γαλλικός ηχοχρωµατικός πλούτος συναντάται µε το έντονα ιδιοσυγκρασιακό ύφος ενός Πολωνού συνθέτη σε αυτό το πρόγραµµα, το οποίο αναδεικνύει τις ερµηνευτικές δυνατότητες µιας ξεχωριστής µουσικής προσωπικότητας.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Καµεράτα µε όργανα εποχής
Georg Benda: Μήδεια | Joseph Haydn

20-21 Φεβρουαρίου 2011    20:30 Κεντρική Σκηνή

«Παρακολούθησα µε την µεγαλύτερη ευχαρίστηση δυο παραστάσεις της Μήδειας του Μπέντα. Τίποτα έως τώρα δεν µε έχει εντυπωσιάσει περισσότερο! Η συνεύρεση της πρόζας και της µουσικής δίνουν το ωραιότερο αποτέλεσµα. Ο Μπέντα έχει συνθέσει άλλο ένα “µελόδραµα”, την Αριάδνη στην Νάξο· και τα δύο πραγµατικά αξιοθαύµαστα. Αγαπώ τα δύο αυτά έργα τόσο πολύ, ώστε τα έχω πάντα µαζί µου. Ο Μπέντα είναι ένας από τους πιο αγαπηµένους µου σύνθετες». Γεµάτος ενθουσιασµό, ο Βόλφγκανγκ Αµαντέους Μότσαρτ περιγράφει στον πατέρα του τι ένιωσε παρακολουθώντας την Μήδεια στο Μάνχαϊµ. Τον 18ο αιώνα, ο όρος «µελόδραµα» αναφερόταν σε ένα είδος τόσο αβάν-γκαρντ για την εποχή εκείνη, που εντυπωσίασε την µεγαλοφυΐα του νεαρού Βόλφγκανγκ: ένα θεατρικό έργο µε µουσική συνοδεία, χωρίς όµως τραγούδι αλλά µε απαγγελία. Η Καρυοφυλλιά Καραµπέτη, µία από τις σπουδαιότερες σύγχρονες θεατρικές Μήδειες, δίνει νέα πνοή στο έργο του Γκέοργκ Μπέντα, ενώ τα όργανα εποχής της Καµεράτας µάς φέρνουν πιο κοντά στον δωρικό συµφωνικό ήχο της κλασικής περιόδου.

Στο πρώτο µέρος της βραδιάς παρουσιάζεται η περίφηµη Συµφωνία αρ. 94 του Γιόζεφ Χάυντν, µε την επονοµασία Η έκπληξη. Την ορχήστρα διευθύνει ο Γιώργος Πέτρου.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Δηµήτρης Λάγιος
Κύκλος Ελληνικό Τραγούδι Ο Άγνωστος Ελληνισµός

22 Φεβρουαρίου 2011         20:30 Κεντρική Σκηνή

Στο πλαίσιο των δράσεων του Κύκλου για το Ελληνικό Τραγούδι, µε στόχο την ανάδειξη αριστουργηµατικών και παραµεληµένων έργων του ελληνικού τραγουδιού, η τρίτη συναυλία για τον Άγνωστο Ελληνισµό εστιάζεται σε έναν συνθέτη που έφυγε πολύ πρόωρα από την ζωή, µόλις σε ηλικία 38 ετών.

Ο Ζακυνθινός µουσικός και συνθέτης ∆ηµήτρης Λάγιος (1952-1990) άφησε πίσω του ένα πλούσιο και µεγάλου εύρους έργο, συνθετικό, ποιητικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικό.

Σε αυτή την συναυλία θα παρουσιαστούν έργα του σε πρώτη πανελλαδική εκτέλεση, πλαισιωµένα από µεγάλες στιγµές του  συνθετικού του corpus.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Χρήστος Σακελλαρίδης & Μπεάτα Πίντσετιτς
Exotica | Έργα για δύο πιάνα

23 Φεβρουαρίου 2011         21:00 Κεντρική Σκηνή

Έργα µε έντονη µουσική σφραγίδα από την Βόρεια και την Νότια Αµερική, µέχρι και την Εγγύς σε µας Ανατολή, περιλαµβάνονται στο «εξωτικό» αυτό πρόγραµµα.

Τέσσερα σύντοµα τάνγκο αποτελούν την Σουίτα µπαλέτου από το Μπουένος Άιρες του Άστορ Πιατσόλα. Οι τίτλοι τους θυµίζουν κλεφτές φωτογραφίες µες στην νύχτα: έναν χορό, ένα σκοτεινό δροµάκι της πόλης, ένα καµπαρέ, µια συνάντηση που ξεχάστηκε.

O Νταριούς Μιγιώ επηρεάστηκε ιδιαίτερα από την µουσική της γειτονικής του Αργεντινού συνθέτη Βραζιλίας. Το δηµοφιλέστατο Scaramouche, παιχνιδιάρικο, τρυφερό και εξωτικό, συνδυάζει προγενέστερη θεατρική µουσική του συνθέτη µε µια γοητευτική σάµπα.

Στο Ντιβερτιµέντο του πολυστυλιστικού Βρετανού συνθέτη Ρίτσαρντ Ρόντνεϋ Μπένετ, επίσης πιανίστα της τζαζ, η σάµπα συναντά µε µεγάλη φυσικότητα τα µπλουζ, το ράγκταϊµ και την ροκ του ’60.

O Αµερικανός Ουίλιαµ Μπόλκοµ µαθήτευσε κοντά στον Νταριούς Μιγιώ και τον Ολιβιέ Μεσσιάν. Ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το ράγκταϊµ και χρησιµοποιεί αυτή την καθαρώς πιανιστική φόρµα της µαύρης µουσικής στην σουίτα του Ο κήπος της Εδέµ. Το φιλί του φιδιού, τρίτο µέρος της σουίτας, θα παιχτεί σε πρώτη πανελλήνια εκτέλεση.

Οι Αναµνήσεις του Σάµιουελ Μπάρµπερ ζωντανεύουν µιαν άλλη Αµερική, την κοσµοπολίτικη και εκλεπτυσµένη φινέτσα του ξενοδοχείου Plaza στην Νέα Υόρκη γύρω στο 1914, εποχή των πρώτων τάνγκο. 

Ο Χορός αντιπροσώπευε για τον Χρίστο Παπαγεωργίου την πρόκληση να συνδυάσει διαφορετικά µουσικά είδη στην διάρκεια ενός ενιαίου έργου. Περνώντας, µεταξύ άλλων, από ένα ταξίµι και ένα ζεϊµπέκικο, για να καταλήξει σε έναν πυρρίχιο, το έργο αντιπροσωπεύει επίσης µια δεξιοτεχνική πρόκληση για τους δύο πιανίστες.

ΘΕΑΤΡΟ

Guy Cassiers
Κάτω από το ηφαίστειο

24-26 Φεβρουαρίου 2011   20:30 Κεντρική Σκηνή

H θεατρική σκηνοθεσία, στην µεταµοντέρνα της εκδοχή, ενδιαφέρεται κυρίως για µιαν αυτάρκη αναδηµιουργία του κόσµου παρά για την πιστή του απόδοση. Μάλιστα, µε την πλήρως απενοχοποιηµένη αφοµοίωση της ηλεκτρονικής εικόνας, η πρόθεση αυτή ενδυναµώνεται. Σε µια τέτοια κατεύθυνση εγγράφεται η τέχνη του Βέλγου σκηνοθέτη Γκυ Κασσίερς (γενν. 1960).

Στο Κάτω από το ηφαίστειο, από το οµώνυµο µυθιστόρηµα του Μάλκολµ Λόουρυ, το φιλτράρισµα της πραγµατικότητας και ο τρόπος αναπαράστασης βασίζονται στην µείξη των γραφιστικών µέσων µε µιαν αυθεντικά θεατρική αισθητική. Για το έργο αυτό, που αφηγείται την ιστορία της πτώσης ενός αλκοολικού προξένου την Ηµέρα των Νεκρών στο Μεξικό λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, ο Κασσίερς µε τον Γιόσσε Ντε Πάου, που υπογράφει την διασκευή ενώ κρατά και τον πρωταγωνιστικό ρόλο, ταξίδεψαν για να κινηµατογραφήσουν το πραγµατικό περιβάλλον της δράσης. Η σκηνή πληµµυρίζει από εικόνες του εξωτικού µεξικάνικου τοπίου, που προβάλλονται επεξεργασµένες ώστε να αναπαραγάγουν το παραισθησιακό νοητικό σύµπαν του προξένου. Το σκηνικό αποτέλεσµα αναπλάθει την ατµόσφαιρα της µέθης και το απεγνωσµένο ψυχικό ταξίδι του Βρετανού προξένου Τζέφρυ Φέρµιν, καθώς ισορροπεί για τελευταία φορά ανάµεσα στο «τρέµουλο της έλλειψης και στην άβυσσο της υπερβολής», ανάµεσα στον παράδεισο και στην κόλαση, ανάµεσα στην ζωτική του ανάγκη για έρωτα και στο ραγδαίο βύθισµα στην µοναξιά και στον θάνατο.

Ερµηνεύουν οι Katelijne Damen, Josse De Pauw, Bert Luppes και Marc Van Eeghem. Την δραµατουργία υπογράφει ο Erwin Jans, τα σκηνικά οι Enrico Bagnoli, Diederik De Cock και Arjen Klerkx, και τα κοστούµια η Katelijne Damen.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Σάκης Παπαδηµητρίου
Cinepoeme

24-25 Φεβρουαρίου 2011        21:00 Μικρή Σκηνή

Το Σινεποίηµα είναι µια παράσταση µε πολλαπλώς ζωντανή µουσική σε ταινίες του προπολεµικού βωβού κινηµατογράφου. Πριν από είκοσι χρόνια πρωτοπαρουσιάστηκε µε αυτόν τον τρόπο ο ιστορικός Νοσφεράτου του Φρήντριχ Μούρναου, η πρώτη ταινία βαµπιρικής θεµατολογίας. Από τότε, και µε την συµµετοχή της Γεωργίας Συλλαίου µετά το 1995, η καλλιτεχνική άποψη ήθελε τους µουσικούς να βρίσκονται επί σκηνής, στο κέντρο της δράσης, µέσα στην εικόνα εάν είναι δυνατόν! 

Η οµάδα έχει το άκρως κατατοπιστικό όνοµα «Επί Τόπου», αφού µόνον έτσι ενεργεί. Στην σηµερινή µορφή της οµάδας, η Συλλαίου έχει τα βοκαλιστικά και τραγουδιστικά µέρη, ο Χρήστος Γερµένογλου είναι στα πάσης φύσεως τύµπανα και κρουστά, στην κιθάρα και τα ηλεκτρονικά είναι ο Χρήστος Γούσιος, ενώ το πιάνο και ο συντονισµός των παραστάσεων εναπόκεινται στην έµπνευση και την εµπειρία του Σάκη Παπαδηµητρίου, ενός πολύ µεγάλου κεφαλαίου της ελληνικής αυτοσχεδιαστικής και τζαζ σκηνής. Αντιστοίχως καθοριστική στο Σινεποίηµα είναι η φωνή της Γεωργίας Συλλαίου: εντυπωσιακή έκταση, ιδιαίτερος χαρακτήρας, συν κάτι το άπιαστο, συχνά απρόσµενο και έσωθεν εκφραστικό. 

Θα προβληθούν οι ταινίες– Étude cinégraphique sur une arabesque (1929) της Germaine Dulac

– Film (1964) των Samuel Beckett & Alan Schneider
– The Immigrant (ελλ. τίτλος: Ο µετανάστης) (1917) του Charlie Chaplin (µε ελληνικούς µεσότιτλους)
– Die Mysterien eines Frisiersalons (1923) των Bertolt Brecht & Erich Engel
– The Life and Death of 9413: a Hollywood Extra (ελλ. τίτλος: Η ζωή και ο θάνατος του 9413) (1928) του Robert Florey

ΜΟΥΣΙΚΗ 

Ορχήστρα των Χρωµάτων
Αριστοφάνης x 3

27 Φεβρουαρίου 2011         20:30 Κεντρική Σκηνή

Το πρόγραµµα περιλαµβάνει την µουσική που έγραψαν τρεις σηµαντικοί σύγχρονοι Έλληνες συνθέτες για παραστάσεις κωµωδιών του Αριστοφάνη. Η διαχρονικότητα των θεατρικών αυτών έργων τα καθιστά σκηνοθετικά πιο ευπροσάρµοστα στην επικαιρότητα της κάθε εποχής. Αντίστοιχα, η µουσική τους επένδυση µπορεί επίσης να ξεφύγει από µιαν αναζήτηση ιστορικότητας. Ο «πρώτος διδάξας» προς αυτή την κατεύθυνση ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις, ο οποίος επηρέασε αποφασιστικά την αισθητική του είδους για τους µετέπειτα δηµιουργούς. Η µουσική του για την Λυσιστράτη και τον Πλούτο έδωσε τραγούδια που έγιναν στην συνέχεια µεγάλες επιτυχίες («Μύθος», «Γαρύφαλλο στ’ αυτί» κ.ά.). 

Ο Γιώργος Κουρουπός έγραψε την µουσική για την Λυσιστράτη του ΚΘΒΕ το 1983, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά. Η οργανική συνοδεία γίνεται µε λιτά µέσα και χαρακτηριστικές στίξεις κρουστών, ενώ η αβίαστη µελωδικότητα των φράσεων υπηρετεί στο έπακρο την εκφορά του λόγου.

Ο Θόδωρος Αντωνίου έγραψε την µουσική για τους Βατράχους το 1990, για το Φεστιβάλ Επιδαύρου και το Ανοιχτό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Μιχαηλίδη. Η γραφή του, πολυστυλιστική και πνευµατώδης, σε µια πολύ στέρεη ρυθµική βάση, δανείζεται χαρακτηριστικά από είδη όπως το εµβατήριο και το ζεϊµπέκικο, κρατώντας ειρωνικές πινελιές στην ενορχήστρωση και στα µουσικά θέµατα.

Οι Όρνιθες σε µουσική του ∆ηµήτρη Παπαδηµητρίου ανέβηκαν από το Εθνικό Θέατρο το 1999, σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου. Η µελοποίηση του αριστοφανικού λόγου ακολουθεί εδώ µια πιο ενιαία στυλιστική αντιµετώπιση. Τα όργανα και οι φωνές έχουν ανεπτυγµένες φράσεις µε πλούσια ηχητική υφή, συχνές αντιφωνίες και έκδηλο λυρισµό.

Την ορχήστρα διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Πολυγλωσσία

28 Φεβρουαρίου - τέλη Ιουνίου 2011             Εκθεσιακός Χώρος

Πολυγλωσσία: 1. η ύπαρξη, η χρήση ή η γνώση πολλών γλωσσών· 2. η έκφραση πολλών απόψεων συγχρόνως ή διαδοχικά. Αυτός είναι ο ορισµός που δίνουν στην λέξη τα λεξικά. Οι κοινωνιογλωσσολόγοι, από την πλευρά τους, ορίζουν την πολυγλωσσία ως µία κατάσταση όπου χρησιµοποιούνται περισσότεροι από δύο διαφορετικοί κώδικες για σαφώς διακριτούς λόγους, ή όπου µία κοινότητα χρησιµοποιεί περισσότερες από δύο γλώσσες.

Η οµώνυµη έκθεση, αφενός, αφορά εν ζωή καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι έχουν γεννηθεί ή ζουν και δηµιουργούν εκτός Ελλάδας, στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη, και αφετέρου έχει βασικό αίτηµα να καλύψει όλα τα µέσα εικαστικής έκφρασης (ζωγραφική, γλυπτική, εγκαταστάσεις, περιβάλλοντα, προβολές βίντεο, έργα πολλαπλών µέσων, φωτογραφία, κολλάζ, σχέδιο), διαµέσου ενός µεγάλου φάσµατος ηλικιών. Ο τίτλος αποδίδει το ύφος της, τόσο επειδή οι καλλιτέχνες προέρχονται από διαφορετικές χώρες και, κατά συνέπεια, µιλούν διάφορες γλώσσες και είναι φορείς διαφορετικών πολιτισµικών συνθηκών, παραστάσεων και βιωµάτων, όσο και επειδή εκφράζονται µε διαφορετικές εικαστικές γλώσσες.

Η πρόκληση της έκθεσης είναι να µπορέσει να καταδείξει τις σχέσεις και τις αποκλίσεις, αφενός, ανάµεσα σε καλλιτέχνες περίπου της ίδιας γενιάς σε σχέση µε τις αµερικανικές ή ευρωπαϊκές προσλαµβάνουσές τους, και, αφετέρου, ανάµεσα σε καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών που χρησιµοποιούν το ίδιο εκφραστικό µέσο. Μεταξύ των καλλιτεχνών που θα συµµετάσχουν στην έκθεση συγκαταλέγονται οι εξής: Νάσος ∆άφνης, Στήβεν Αντωνάκος, Στηβ Γιανάκος, Κρις Γιανάκος, Χρύσα, Λουκάς Σαµαράς, Γιάννης Κουνέλλης, Τάκις, Αθηνά Τάχα, Παύλος, Κωνσταντίνος Ξενάκης, Τζένη Μαρκέτου, Κατερίνα Θωµαδάκη / Μαρία Κλωνάρη, Γιώργος ∆ρίβας, Ευανθία Τσαντίλα, Έφη Παλαιολόγου, Μίλτος Μανέτας, Χριστίνα ∆ηµητριάδη, Βασιλεία Στυλιανίδου.

ΛΕΞΕΙΣ & ΣΚΕΨΕΙΣ

Γιατί οι τέχνες και τα γράµµατα δεν είναι πολυτέλεια σε εποχή κρίσης
Εναρκτήρια εκδήλωση | Κύκλος Α | Μεσόγειος | Μια υπόθεση σαγήνης
13 ∆εκεµβρίου 2010     17:00-21:00 Μικρή Σκηνή

Μπορεί να µη γεµίζουν άδεια στοµάχια, ενδεχοµένως όµως τονώνουν άδεια βλέµµατα. Οι τέχνες και τα γράµµατα, είτε διακωµωδούν είτε διεκτραγωδούν, είτε αναλύουν είτε συµπυκνώνουν, είτε παρηγορούν είτε εξηγούν, προσφέρουν ένα σταθερό σηµείο αναφοράς, εκεί που όλα τα άλλα µπορεί να δείχνουν ότι καταρρέουν.

Οµιλητές
Roderick Beaton: καθηγητής στην έδρα Κοραής Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο King’s College του Λονδίνου
Γιώργης Γιατροµανωλάκης: οµότιµος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, συγγραφέας
Νίκος Θέµελης: συγγραφέας
Βασίλης Καραποστόλης: καθηγητής Πολιτισµού και Επικοινωνίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, συγγραφέας
Αναστάσιος-Ιωάννης Μεταξάς: οµότιµος καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης και διευθυντής του Εργαστηρίου Πολιτικής του Πανεπιστηµίου Αθηνών 
Παναγής Παναγιωτόπουλος: λέκτορας Κοινωνιολογίας στο Τµήµα Πολιτικής Επιστήµης και ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών
Μίλτος Πεχλιβάνος: καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Freie Universität του Βερολίνου
Έρση Σωτηροπούλου: συγγραφέας
Εύα Στεφανή: επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας του Κινηµατογράφου στο Τµήµα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Αθηνών

2.500 χρόνια από την Μάχη του Μαραθώνα
Κύκλος Γ | Η Ιστορία µε τον φακό του παρόντος | Μνήµες και πάθη
17 ∆εκεµβρίου 2010     19:00-21:00 Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Αρεσκόµαστε στον εορτασµό επετείων, ωστόσο αυτό που θα άξιζε να δούµε στην Μάχη του Μαραθώνα, 2.500 έτη µετά την πραγµατοποίησή της, δεν είναι τόσο η ίδια η µάχη και η έκβασή της, πράγµατα δηλαδή τα οποία είναι λίγο έως πολύ γνωστά, όσο σε ποιο πλαίσιο έλαβε χώρα, ποια ήταν η θέση της Περσικής Αυτοκρατορίας στον τότε γνωστό κόσµο και ποιες ήταν οι ευρύτερες συνέπειες των ελληνοπερσικών πολέµων στην εξέλιξη της ελληνικής και της ευρωπαϊκής ιστορίας. Επίσης, πώς οι ίδιοι οι σηµερινοί Ιρανοί έχουν καταγράψει τους πολέµους αυτούς στην συλλογική τους συνείδηση.

Οµιλητές
Ali-Akbar Abdolrashidi: δηµοσιογράφος, ερευνητής συγγραφέας   
Daryoosh Akbarzadeh: υπεύθυνος του Τµήµατος Επιγραφών στο Εθνικό Μουσείο του Ιράν
Ευάγγελος Βενέτης: ισλαµολόγος-ιρανολόγος στο Πανεπιστήµιο του Λάιντεν της Ολλανδίας, διευθυντής της Εταιρείας Ελληνοϊρανικών Σπουδών, επίσηµος συνεργάτης ΕΛΙΑΜΕΠ
Maria Brosius: λέκτορας Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο του Νιούκασλ της Μεγάλης Βρετανίας
Robert Rollinger: καθηγητής στο Τµήµα Σπουδών Αρχαίας Ιστορίας και Αρχαίας Εγγύς Ανατολής στο Πανεπιστήµιο του Ίνσµπρουκ της Αυστρίας
Χρήστος Χρυσόπουλος: συγγραφέας, δοκιµιογράφος

Σύγχρονο αστικό τοπίο και αρχαιότητες: Μια σχέση σε ένταση
Κύκλος Γ | Η Ιστορία µε τον φακό του παρόντος | Μνήµες και πάθη
10 Ιανουαρίου 2011     19:00-21:00 Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Ζούµε σε πόλη διάστικτη από αρχαιολογικούς χώρους υψηλής αισθητικής αξίας και συµβολισµού. Αισθανόµαστε, όµως, οικεία καθώς κινούµαστε ανάµεσά τους; Είναι αυτοί οι χώροι ενταγµένοι στον αστικό ιστό και την αστική µας καθηµερινότητα; Και τι µαρτυρά για την σχέση µας µε την Ιστορία ο τρόπος µε τον οποίο συµβιώνουµε µε τα αρχαία κατάλοιπα;

Oµιλήτριες
Ντόρα Γαλάνη: αρχιτέκτων-πολεοδόµος, πρόεδρος και διευθύνουσα σύµβουλος της εταιρείας «Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων και Αναπλάσεις ΑΕ»
Ελεάνα Γιαλούρη: λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήµιο
Ελένη Μπαστέα: καθηγήτρια Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής στην Σχολή Αρχιτεκτονικής και Πολεοδοµίας στο Πανεπιστήµιο του  New Mexico, ΗΠΑ

Κοσµοπολίτικες κουλτούρες: Πραγµατικότητα ή ουτοπία;
Κύκλος Α | Μεσόγειος | Μια υπόθεση σαγήνης
12 Ιανουαρίου 2011     19:00-21:00  Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Έχουµε συχνά την τάση να εξιδανικεύουµε την συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισµών στον ίδιο τόπο και χρόνο. Τι µας λένε όµως τα συγκεκριµένα ιστορικά παραδείγµατα; Πόσο ανεπτυγµένη είναι η κουλτούρα της ανεκτικότητας; Σε ποιο βαθµό πρόκειται για αρµονική συνύπαρξη µε αµοιβαίο σεβασµό και σε ποιο για αναγκαστική συµβίωση; Άνθρωποι που έζησαν στο πετσί τους την άνοδο και την πτώση του κοσµοπολιτισµού, σε πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη και η Αλεξάνδρεια, αφηγούνται, µέσα και από τις προσωπικές τους ιστορίες, την µαγική πλευρά αλλά και τα όρια αυτής της κοινής ζωής.

Οµιλητές
André Aciman: καθηγητής Συγκριτικής Γραµµατολογίας, υπεύθυνος ∆ιδακτορικών Προγραµµάτων και διευθυντής του Writers’ Institute στο City University της Νέας Υόρκης
Πέτρος Μάρκαρης: συγγραφέας

Οι πολιτισµικές ρίζες της κρίσης
Κύκλος Β | H Πόλις και η πόλη | Η ελληνική κοινωνία σε αναστοχασµό
19 Ιανουαρίου 2011     19:00-21:00 Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

∆ιαισθανόµασταν, ενδεχοµένως, ότι η κρίση ήταν προ των πυλών, αλλά προτιµήσαµε να αγνοήσουµε τα σηµάδια της. Γιατί, αν η οικονοµική κρίση δεν µπορούσε από όλους να προβλεφθεί, η κρίση αξιών και συλλογικών στόχων ήταν παραπάνω από φανερή. Ας αναλύσουµε, εκ των υστέρων τουλάχιστον, τις διαδροµές που µας οδήγησαν εκεί.

Οµιλητές
Βάσω Κιντή: αναπληρώτρια καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών
Αντώνης Λιάκος: καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών
Γιάννης Σταυρακάκης: αναπληρωτής καθηγητής στο Τµήµα Πολιτικών Επιστηµών του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης

Ο άνθρωπος φτιάχνει ζωή
Κύκλος ∆ | Κι όµως, γυρίζει! | Επιστήµη και τεχνολογία στον 21ο αιώνα
26 Ιανουαρίου 2011     19:00-21:00 Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Ο 21ος αιώνας, λένε πολλοί, ανήκει στην βιοτεχνολογία. Χρειάζεται να είµαστε καλά πληροφορηµένοι για τα σύγχρονα επιτεύγµατά της, για το πόσο κοντά βρίσκεται ο άνθρωπος στην δηµιουργία ζωής, αλλά και ενηµερωµένοι για τις πρακτικές συνέπειες που µπορεί να έχει κάτι τέτοιο και τα ηθικά διλήµµατα που τίθενται.

Οµιλητής
Edoardo Boncinelli: καθηγητής Βιολογίας και Γενετικής στο Πανεπιστήµιο Vita-Salute του Μιλάνου

Πολίτες του κόσµου και της Μεσογείου
Κύκλος Α | Μεσόγειος | Μια υπόθεση σαγήνης
4 Φεβρουαρίου 2011     19:00-21:00  Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Επί αιώνες σταυροδρόµι ανθρώπων και ιδεών, τόπος ανοιχτός στο νέο, την αµφισβήτηση και την διαφορετικότητα, η λεκάνη της Μεσογείου γέννησε συνεργασίες, συγκρούσεις, ποικιλία πολιτισµών και τις τρεις µεγάλες µονοθεϊστικές θρησκείες. Εδώ γεννήθηκαν και άκµασαν ο ελληνικός, ο ρωµαϊκός και ο αιγυπτιακός πολιτισµός. Στην λεκάνη της Μεσογείου διαµορφώθηκαν τα ιδεώδη του σύγχρονου ∆υτικού πολιτισµού, χάρις στο πνευµατικά πρόσφορο έδαφος που παρείχαν τα µεγάλα λιµάνια και οι πόλεις της, όπου επί αιώνες διασταυρώνονταν άνθρωποι και ιδέες. Στην αυγή του 21ου αιώνα, πώς εξακολουθούµε να αντλούµε από την πλούσια αυτή κληρονοµιά µας;

Η λεκάνη της Μεσογείου υπήρξε, πάντα και αναπόφευκτα, τόπος προορισµού, καταφύγιο αλλά και πέρασµα. Το πολυπολιτισµικό µωσαϊκό που παραδοσιακά συνέθετε τους πληθυσµούς της περιοχής, είναι αδιαµφισβήτητο κοµµάτι της κληρονοµιάς µας. Πώς επιβιώνει αυτή η κληρονοµιά, ως συλλογική µνήµη, στον 21ο αιώνα και σε ποιο περιβάλλον συγκροτούµε την ταυτότητα µας ως πολίτες της Μεσογείου;

Οµιλητές
Στέλιος Βιρβιδάκης: καθηγητής Φιλοσοφίας στο Τµήµα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήµης του Πανεπιστηµίου Αθηνών
Hassan Hanafi: καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήµιο Καΐρου
Nadia Urbinati: καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης στο Πανεπιστήµιο Columbia της Νέας Υόρκης

Η χρήση της ιστορίας στην ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη
Κύκλος Γ | Η Ιστορία µε τον φακό του παρόντος | Μνήµες και πάθη
16 Φεβρουαρίου 2011     19:00-21:00 Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Ορισµένοι ανάγουν την σηµερινή µεγάλη δηµοφιλία της ποίησης του Κωνσταντίνου Καβάφη στο γεγονός ή στην υπόθεση ότι ζούµε και σήµερα µια εποχή παρακµής, από αυτές που ταιριάζουν στον ποιητικό κόσµο του Αλεξανδρινού ποιητή. Είναι έτσι; Γιατί ο Καβάφης έχει πάθος µε την ιστορία και µε ποιο στόχο την εντάσσει στην ποιητική του;

Οµιλητές
Μιχάλης Πιερής: καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήµιο Κύπρου, ποιητής
Diana Haas: καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήµιο Πατρών
Renata Lavagnini: καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήµιο του Πελέρµο

Πώς φανταζόταν τον 21ο αιώνα ο κινηµατογράφος επιστηµονικής φαντασίας και σε ποιον βαθµό επαληθεύεται;
Κύκλος ∆ | Κι όµως, γυρίζει! | Επιστήµη και τεχνολογία στον 21ο αιώνα
22 Φεβρουαρίου 2011     19:00-21:00  Αίθουσα Εκθέσεων & ∆ιαλέξεων

Το είδος της επιστηµονικής φαντασίας αποτελεί κοµβικό στοιχείο της χολιγουντιανής παραγωγής. Οι κινηµατογραφικές προβολές του µέλλοντος δεν σκιαγραφούν απλώς µια οραµατική ή εφιαλτική συνθήκη σε άγνωστο χρόνο και χώρο, αλλά ταυτόχρονα µια εικονογραφική επεξεργασία των κοινωνικών και πολιτικών συµβάσεων του παρόντος και του παρελθόντος. Γι’ αυτόν τον λόγο αποκτούν µεγάλη σηµασία τόσο για µια ιστορική όσο και για µια σύγχρονη κατανόηση των κοινωνικών, πολιτικών και πολιτισµικών σχέσεων.

Οµιλητές
Βασίλης Βαµβακάς: λέκτορας Κοινωνιολογίας της Επικοινωνίας στο ΑΠΘ, ειδικός σε θέµατα Πολιτικής Επικοινωνίας και Μαζικού Πολιτισµού

16 - 45