Ειδήσεις του Συνδέσμου
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 49 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 49 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Καινοτοµίες και προοπτικές
των ∆ιαλόγων των Αθηνών
Γράφει η δρ Νίκη Τσιρώνη,
βυζαντινολόγος, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών,
υπεύθυνη επιστημονικού συντονισμού του συνεδρίου Οι Διάλογοι των Αθηνών

Οι βασικοί προβληµατισµοί του συνεδρίου Οι ∆ιάλογοι των Αθηνών, το οποίο θα αποτελέσει την εναρκτήρια εκδήλωση της Στέγης Γραµµάτων και Τεχνών του Ιδρύµατος Ωνάση, έχουν ήδη παρουσιαστεί από το βήµα του ΑΩ: στο τεύχος 47, τον Μάρτιο του 2010, και στο τεύχος 48, τον Ιούνιο του 2010. Στα τεύχη αυτά αναφερθήκαµε στην ανάλυση των στόχων, στους συνδιοργανωτές φορείς –πανεπιστήµια και ερευνητικά ιδρύµατα της Ευρώπης και της Αµερικής– σε συνεργασία µε τους οποίους θα πραγµατοποιηθεί το συνέδριο, στις συναντήσεις διάχυσης που πραγµατοποιήθηκαν στην Βιέννη, την Οξφόρδη, την Νέα Υόρκη και αλλού, στις θεµατικές ενότητες, στο πρόγραµµα, στην συµµετοχή όλων των γενεών στις εργασίες του συνεδρίου, αλλά και στο αναπτυσσόµενο δίκτυο των ∆ιαλόγων των Αθηνών.

Το µέλλον του παρελθόντος ή «έχει το παρελθόν µέλλον;»
Η τελετή έναρξης των ∆ιαλόγων των Αθηνών, την οποία θα τιµήσει µε την παρουσία του η ΑΕ ο Πρόεδρος της Ελληνικής ∆ηµοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, θα φιλοξενήσει τρεις σηµαίνουσες προσωπικότητες των γραµµάτων, οι οποίες θα προσεγγίσουν το θέµα «Έχει το παρελθόν µέλλον;» από διάφορες οπτικές. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, πρώην µέλος του ∆Σ του Ιδρύµατος Ωνάση, πρόεδρος του ∆Σ του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου ∆ελφών, πρύτανης και πρόεδρος του Πανεπιστηµίου της Ευρώπης, θα θέσει µε την πείρα της το θεωρητικό πλαίσιο του θέµατος του µέλλοντος του παρελθόντος. Ο σερβικής καταγωγής καθηγητής Dusan Sidjanski, επίτιµος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου, οµότιµος καθηγητής του Πανεπιστηµίου της Γενεύης και ειδικός σύµβουλος του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα προσεγγίσει το θέµα από την σκοπιά της σύγχρονης ευρωπαϊκής ταυτότητας και της σχέσης της µε το υπόβαθρο των ανθρωπιστικών επιστηµών. Τέλος, ο Simon Critchley, πρωτοπόρος Βρετανός φιλόσοφος της νέας εποχής, πρόεδρος και καθηγητής του Τµήµατος Φιλοσοφίας στο New School for Social Research της Νέας Υόρκης, θα εστιάσει την προσοχή του στην σχέση του αρχαίου δράµατος µε τον σύγχρονο κόσµο.

Το θέµα που θα προσεγγίσουν οι τρεις κεντρικοί οµιλητές της τελετής έναρξης απηχεί την προβληµατική των ∆ιαλόγων των Αθηνών, οι οποίοι επικεντρώνονται στην δυνητική σχέση της ελληνικής σκέψης µε προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος. Επιπλέον, το θέµα που επέλεξαν οι τρεις οµιλητές εξετάζει την δυναµική σχέση του παρελθόντος µε το παρόν και το µέλλον, διερευνώντας το κατά πόσον η ίδια η ιστορία αλλά και τα πνευµατικά της επιτεύγµατα µπορούν να συµβάλουν στην εξεύρεση λύσεων σε κρίσιµες περιόδους, όπως αυτή που διανύουµε σήµερα σε εθνικό αλλά και παγκόσµιο επίπεδο.

Επάνω: Simon Critchley
Κέντρο: Dusan Sidjanski
Κάτω: Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Κριτήριο για την επιλογή των τριών οµιλητών της τελετής έναρξης υπήρξε αναµφισβήτητα το επιστηµονικό κύρος. Επιπλέον, η οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου θέλησε να ανοίξει, κατά την τελετή έναρξης του συνεδρίου, έναν διάλογο µεταξύ των γενεών, µε την συµµετοχή εκπροσώπων τόσο της παλαιότερης όσο και της νεότερης γενιάς µελετητών και διανοητών. Οι τρεις διακεκριµένοι οµιλητές καλύπτουν ένα ευρύ φάσµα, γεγονός το οποίο ενδιαφέρει άµεσα τους ∆ιαλόγους, µιας και κατά την διάρκεια των τελευταίων πενήντα χρόνων έχουν σηµειωθεί σηµαντικές αλλαγές στην πρόσληψη της ελληνικής σκέψης αλλά και στην στάση της κοινωνίας απέναντί της. Ιδιαίτερα σήµερα, εποχή κρίσης και συγκρούσεων σε πολλά επίπεδα (ταυτότητας, οικονοµίας, κοινωνίας κ.λπ.), ο διάλογος ιστορίας, φιλοσοφίας και κοινωνικών επιστηµών περιµένουµε να φέρει στο φως ενδιαφέρουσες παραµέτρους προβληµατισµού.

Στην τελετή έναρξης θα προβληθεί επίσης απόσπασµα από τον εξαιρετικά ενδιαφέροντα διάλογο µεταξύ δύο προσωπικοτήτων διεθνώς αναγνωρισµένων στον χώρο τους. Ο Gregory Nagy, καθηγητής Κλασικής Ελληνικής Φιλολογίας και Συγκριτικής Γραµµατολογίας στο Πανεπιστήµιο Χάρβαρντ και επικεφαλής του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του ίδιου πανεπιστηµίου –παράρτηµα του οποίου λειτουργεί και στην Ελλάδα–, συνοµιλεί µε τον Γερµανό σκηνοθέτη Peter Stein. Ο διάλογός τους µαγνητοσκοπήθηκε στο Ζάλτσµπουργκ, όπου ο τελευταίος ανέβασε µε µεγάλη επιτυχία την παράσταση Oιδίπους επί Κολωνώ µε την θεατρική οµάδα του Berliner Ensemble, στο πλαίσιο του φηµισµένου θερινού φεστιβάλ της πόλης, το οποίο συγκεντρώνει καλλιτέχνες και φιλότεχνους από ολόκληρο τον κόσµο. Στο επίκεντρο του διαλόγου τους βρέθηκαν, µεταξύ άλλων, θέµατα όπως η σηµασία του κειµένου αλλά και της απόδοσής του στην σκηνή, η ερµηνεία και η πρόσληψη του αρχαιοελληνικού δράµατος, η σχέση της δηµοκρατίας µε αυτή την εξαίρετη και διαχρονική µορφή τέχνης, που εξακολουθεί να συγκινεί µέχρι σήµερα το ευρύ κοινό, αποδεικνύοντας µε τον τρόπο αυτόν την βαθιά της αξία. Ολόκληρο το υλικό της ζωντανής και δυναµικής αυτής συζήτησης θα χρησιµοποιηθεί σε προγράµµατα διδασκαλίας πτυχιακών και µεταπτυχιακών φοιτητών του Kέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Χάρβαρντ, καθώς και συνεργαζόµενων ερευνητικών φορέων και ιδρυµάτων. Θα αναρτηθεί επίσης στην ιστοσελίδα των ∆ιαλόγων των Αθηνών και θα προβληθεί σε ειδικές εκδηλώσεις από τους συνδιοργανωτές του συνεδρίου, στο πλαίσιο µιας προσπάθειας διάδοσης της γνώσης αλλά και του βιωµατικού προβληµατισµού των πρωταγωνιστών του διαλόγου σχετικά µε τα κείµενα, την ερµηνεία και το πλαίσιο αξιοποίησης αυτού του πνευµατικού θησαυρού σήµερα.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα ξεκινήσουν στις 24 Νοεµβρίου και την τελετή έναρξης θα ακολουθήσει η θεµατική ενότητα µε τίτλο: Ταυτότητα και Ετερότητα. Το πρόγραµµα, αναπόφευκτα πυκνό, θα διαρκέσει ώς τις 27 Νοεµβρίου. Οι εργασίες θα κλείσουν µε µια ενότητα διαθεµατικού διαλόγου, κατά την διάρκεια του οποίου η οργανωτική επιτροπή προσβλέπει στην συνθετική προσέγγιση των θεµατικών ενοτήτων µε βάση τον κεντρικό άξονα της προβληµατικής των ∆ιαλόγων των Αθηνών. Όλες οι ενότητες ακολουθούν το ίδιο οργανωτικό σχήµα: είναι χωρισµένες σε δύο µέρη, όπου οι κύριοι οµιλητές παρουσιάζουν συνοπτικά τα κύρια σηµεία των εισηγήσεών τους, οι οποίες έχουν εν τω µεταξύ αναρτηθεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό (e-journal) του συνεδρίου. Απέναντι στους κύριους οµιλητές, οι συνοµιλητές παρεµβαίνουν µε δεκάλεπτες εισηγήσεις, στις οποίες επισηµαίνονται θέµατα που έχουν ή δεν έχουν θιγεί επαρκώς στις κύριες εισηγήσεις, ενώ παράλληλα καλούνται να καταθέσουν τις δικές τους απόψεις (που ποικίλλουν ως προς την οπτική και την προσέγγιση της θεµατικής). Οι παρεµβάσεις δεν έχουν σκοπό να αναφερθούν λεπτοµερώς σε ζητήµατα επιστηµονικά (µε την έννοια της βιβλιογραφίας ή των επιµέρους στοιχείων τεκµηρίωσης), αλλά να πυροδοτήσουν έναν γόνιµο διάλογο, ανοικτό στο ευρύ ενηµερωµένο κοινό. Μετά την λήξη του συνεδρίου, οι εισηγήσεις των συνοµιλητών, ενηµερωµένες και ενδεχοµένως εµπλουτισµένες, θα αναρτηθούν και αυτές στο διαδικτυακό ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ο διάλογος
Ο διάλογος αποτελεί ζητούµενο και κοινό παρονοµαστή όλων των επιπέδων της διοργάνωσης. Στην κάθε θεµατική ενότητα, οµιλητές προερχόµενοι από διαφορετικά ερευνητικά πεδία προσεγγίζουν το εκάστοτε θέµα από την δική τους οπτική γωνία. Το αποτέλεσµα είναι ότι η έµφαση κάθε θεµατικής διαµορφώνεται από πληθώρα παραγόντων, όπως το κεντρικό θέµα, το οποίο σε κάποιο βαθµό επιβάλλει την σύνθεση των οµιλητών, τους βασικούς άξονες της διαχρονικότητας και της διεπιστηµονικότητας, αλλά και τα φλέγοντα ζητήµατα που προσεγγίζονται στην κάθε ενότητα.

Η σύνθεση –από πλευράς οµιλητών– κάθε θεµατικής ενότητας παρουσιάζει την δική της ιδιοµορφία. Σε ορισµένες ενότητες παρατηρείται ιδιαίτερη έµφαση στην διεπιστηµονικότητα, µε συµµετοχή οµιλητών από διάφορους επιστηµονικούς χώρους, όπως λ.χ. στην ενότητα Ταυτότητα και Ετερότητα, όπου περιλαµβάνονται εκπρόσωποι ερευνητικών χώρων όπως είναι η κοινωνιολογία, οι πολιτικές επιστήµες, η ιστορία και η αρχαιολογία, αλλά και η θεολογία και ο τοµέας της δηµοσιογραφίας. Στις εργασίες τους οι οµιλητές θίγουν µια σειρά από ζητήµατα που αφορούν το θέµα της Ταυτότητας και της Ετερότητας και του διαλόγου των πολιτισµών σε διαφορετικές εποχές και περιστάσεις, αλλά και στην σύγχρονη εποχή. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η εργασία του Martyn Barrett, καθηγητή Ψυχολογίας και ακαδηµαϊκού διευθυντή του Κέντρου CRONEM (Κέντρο Ερευνών για τον Εθνικισµό, την Εθνοτική Ταυτότητα και την Πολυπολιτισµικότητα) του Πανεπιστηµίου του Σάρεϊ, ο οποίος επιχειρεί µια ψυχολογική προσέγγιση στο θέµα των εθνικών και εθνοτικών ταυτοτήτων στις µέρες µας. ∆εν θα µπορούσαµε να παραλείψουµε να αναφερθούµε στην συµµετοχή του διάσηµου Γάλλου νοµικού, πρώην υπουργού ∆ικαιοσύνης της Γαλλίας και νυν γερουσιαστή Robert Badinter, ο οποίος θα αναφερθεί στους κινδύνους που απειλούν την οικουµενικότητα των ανθρωπίνων δικαιωµάτων.

Ως συνοµιλητές για την ενότητα αυτήν επιλέχθηκαν άτοµα από τους χώρους της ιστορίας, της αρχαιολογίας αλλά και της δηµοσιογραφίας, ώστε να τεθούν νέα ζητήµατα µε άξονα την διαχρονία και µε έµφαση στο σήµερα. Χαρακτηριστικά αναφέρονται ο δρ Johannes Saltzwedel, διευθυντής σύνταξης του γερµανικού περιοδικού Der Spiegel, καθώς και ο Νίκος Μπακουνάκης, καθηγητής του Παντείου Πανεπιστηµίου και αρχισυντάκτης του ενθέτου «Βιβλία» της εφηµερίδας Το Βήµα.
Η ενότητα Ιστορία και Ιστορίες εστιάζει εν πολλοίς στην αφήγηση, ιδωµένη µέσα από µια διαχρονική οπτική, όπως διαµορφώνεται στις διαφορετικές εθνικές και τοπικές παραδόσεις που επιβάλλουν και υποβάλλουν διαφορετικούς τρόπους έκφρασης. Ενδεικτικά αναφέρουµε τον καθηγητή Edhem Eldem, επικεφαλής του Τµήµατος Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο του Βοσπόρου, ο οποίος εξετάζει τον µύθο και την πραγµατικότητα της βιογραφίας ενός από τους πιο συναρπαστικούς πολιτικούς παράγοντες της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας τον 19ο αιώνα, του Ιµπραήµ Εντέµ Πασά, του οποίου η (ατεκµηρίωτη µέχρι σήµερα) ελληνική καταγωγή συζητήθηκε εκτενώς κατά την διάρκεια της ζωής του και έχει γενικώς καταλήξει να θεωρείται αυθεντική. Στους συνοµιλητές της ενότητας περιλαµβάνονται προσωπικότητες του χώρου των Κλασικών Σπουδών από διαφορετικές χώρες, όπως ο δρ Hyun Jin Kim,  µεταδιδακτορικός ερευνητής του Τµήµατος Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας του Πανεπιστηµίου του Σίδνεϊ, αλλά και διανοούµενοι δηµοσιογράφοι, όπως ο σερ Peter Stothard, διευθυντής σύνταξης του Times Literary Supplement (TLS) αλλά και, παλαιότερα, της εφηµερίδας The Times.

Η διαχρονικότητα και η διάδραση µεταξύ των διαφόρων µορφών έκφρασης είναι τα θέµατα που απασχολούν τους συµµετέχοντες στην ενότητα Λόγος και Τέχνη. Οι οµιλητές, οι οποίοι, όπως είναι φυσικό, προέρχονται κυρίως από τον ευρύτερο χώρο των Κλασικών Σπουδών και των Καλών Τεχνών, εξετάζουν θέµατα σχετικά µε την καλλιτεχνική έκφραση ανά τους αιώνες αλλά και τις διαδράσεις µεταξύ έργων. Για παράδειγµα, η Edith Hall, καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών και Θεάτρου στο Κολέγιο Royal Holloway του Πανεπιστηµίου του Λονδίνου, διερευνά τους λόγους για τους οποίους το αρχαίο ελληνικό δράµα εξακολουθεί να ασκεί επίδραση στο θέατρο παγκοσµίως. Μεταξύ των συνοµιλητών, ο Νίκος Γ. Ξυδάκης, αρχισυντάκτης της εφηµερίδας Καθηµερινή, αλλά και η Maria Del Pilar Fernandez Deaugustini, καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήµιο La Plata της Αργεντινής, µε ιδιαίτερη ειδίκευση στην αρχαία ελληνική ποίηση.
Το θέµα της δηµοκρατίας και της διακυβέρνησης από την αρχαιότητα µέχρι την σύγχρονη εποχή διερευνούν οι συµµετέχοντες στην ενότητα ∆ηµοκρατία και Πολιτεία, µε έµφαση στην σχέση πνεύµατος και πολιτεύµατος. Μεταξύ των οµιλητών, ο Άγγελος Χανιώτης, καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στην Σχολή Ιστορικών Σπουδών του  Ινστιτούτου Προχωρηµένων Σπουδών (IAS) των ΗΠΑ, ο οποίος θα διερευνήσει τις ψευδαισθήσεις δηµοκρατίας στον αρχαίο κόσµο. Συνοµιλητής στην ενότητα, µεταξύ άλλων, ο Στάθης Καλύβας, καθηγητής Πολιτικών Επιστηµών και διευθυντής του Προγράµµατος για την ∆ηµόσια Τάξη, την Σύγκρουση και την Βία, στο Πανεπιστήµιο Γέηλ των ΗΠΑ.

Επάνω: Peter Stein
Κέντρο: Gregory Nagy
Κάτω: καθηγητής Gregory Nagy συνομιλεί με τον σκηνοθέτη Peter Stein

Στην ενότητα Επιστήµη και Ηθική δίνεται έµφαση στην ολιστική προσέγγιση της ζωής στις συγκυρίες της νέας εποχής. Οι οµιλητές, εδώ, προέρχονται κατά κύριο λόγο από τον χώρο των επιστηµών αλλά και της Ιστορίας και της Φιλοσοφίας της Επιστήµης. H βαρόνη Susan Greenfield, Βρετανίδα επιστήµονας από το Πανεπιστήµιο της Οξφόρδης, εξειδικευµένη στην φυσιολογία του εγκεφάλου, θα διερευνήσει στην παρουσίασή της πώς κάποιες αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων για τον εγκέφαλο βρίσκουν αντιστοιχίες στην σύγχρονη νευροεπιστήµη. Ο John D. Barrow, από την πλευρά του, καθηγητής Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών στο Πανεπιστήµιο του Καίµπριτζ, θα εξετάσει την απλότητα και την πολυπλοκότητα του κόσµου, ένα καίριο θέµα στην ιστορία της επιστήµης, το οποίο έχει τις ρίζες του στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη. Μεταξύ των οµιλητών που θα προσεγγίσουν το θέµα από φιλοσοφική πλευρά είναι ο Θεοδόσιος Τάσιος, οµότιµος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου της Αθήνας, ο οποίος θα ασχοληθεί µε το θέµα «Ηθικά ζητήµατα και τεχνολογία», επιχειρώντας να εντοπίσει πιθανά µαθήµατα από την αρχαία Ελλάδα, ενώ ο µητροπολίτης Περγάµου Ιωάννης (Ζηζιούλας) θα διερευνήσει την διαφορά µεταξύ γνώσης και σοφίας. Οι συνοµιλητές επιλέχθηκαν µε το ίδιο σκεπτικό και προέρχονται και αυτοί από τον ευρύτερο χώρο των επιστηµών και της Φιλοσοφίας της Επιστήµης.

Τέλος, η θεµατική ενότητα Ποιότητα Ζωής προσεγγίζεται µε έµφαση στην διεπιστηµονικότητα. Οι συµµετέχοντες προέρχονται από τους χώρους των επιστηµών, της Οικονοµίας, της Αρχιτεκτονικής αλλά και της Τέχνης. Ο καθηγητής Michael Mehaffy, πολεοδόµος και διανοητής, θα αναπτύξει το θέµα αναφέροντας ότι ερωτήµατα σχετικά µε την ποιότητα ζωής που ετέθησαν από την ελληνική φιλοσοφία παραµένουν και σήµερα επίκαιρα. Η Sarah Rubidge, καθηγήτρια Χορογραφίας και Νέων Μέσων στο Πανεπιστήµιο του Τσίτσεστερ, επιχειρεί µέσα από την παρουσίασή της να καταδείξει την σηµασία της τέχνης για την βελτίωση της ποιότητας ζωής, την καλλιέργεια και την ενδυνάµωση του ανθρώπου.

Η κάθε θεµατική ενότητα ολοκληρώνεται µε τον διάλογο µεταξύ κοινού, συνοµιλητών και οµιλητών. Οι συντονιστές του διαλόγου είναι επιφορτισµένοι µε την συγκέντρωση και την σύνθεση των ερωτήσεων που το κοινό έχει την δυνατότητα να υποβάλλει είτε µέσω του διαδικτυακού τόπου συζήτησης του ηλεκτρονικού περιοδικού είτε µέσα στην αίθουσα. Λόγω του µεγάλου αριθµού συµµετεχόντων οι ερωτήσεις θα οµαδοποιηθούν και έπειτα θα παραληφθούν από τους προεδρεύοντες στις θεµατικές ενότητες, οι οποίοι και θα τις διαχειριστούν κατά το δοκούν. Η οµάδα των συντονιστών του διαλόγου περιλαµβάνει επιστήµονες τους οποίους έχουν προτείνει οι εκπρόσωποι των συνδιοργανωτών φορέων, καθώς και εκπροσώπους της νεότερης γενιάς: πρόκειται για τους νικητές του ∆ιαγωνισµού Νέων «Πολιτισµός: παρελθόν, παρόν, µέλλον» (που διοργανώθηκε σε συνεργασία µε το δίκτυο EUNIC/Ένωση Μορφωτικών Ινστιτούτων της ΕΕ), στους οποίους θα αναφερθούµε αµέσως µετά.

Την ευθύνη και την επίβλεψη κάθε οµάδας συντονιστών έχουν, εκτός από την γράφουσα, ο καθηγητής του ∆ηµοκρίτειου Πανεπιστηµίου Θράκης Γιάννης Πετρόπουλος και η Ιωάννα Παπαδοπούλου, ερευνήτρια του Κέντρου Αρχαίας Φιλοσοφίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήµιο των Βρυξελλών και συνεργάτιδα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Χάρβαρντ. Ευθύνη τους είναι ο άρτιος συντονισµός και η κατά το δυνατόν πιο ικανοποιητική εκπροσώπηση όλων των συµµετεχόντων στον διάλογο. Επιπλέον, η ίδια αυτή οµάδα έχει την ευθύνη του επιστηµονικού συντονισµού των διαδικτυακών τόπων διαλόγου.

Επάνω: Αντώνης Παπαδημητρίου
Κέντρο: Γιώργος Μπαμπινιώτης
Κάτω: Νίκη Τσιρώνη

∆ιαδικτυακοί τόποι διαλόγου
Στο σηµείο αυτό αξίζει να σηµειωθεί ότι η ιστοσελίδα των ∆ιαλόγων των Αθηνών φιλοξενεί δύο ξεχωριστούς τόπους συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων. Ο πρώτος αφορά στο όλο πρόγραµµα των ∆ιαλόγων και συνδέεται µε το ∆ίκτυο των ∆ιαλόγων των Αθηνών, στο οποίο θα αναφερθούµε λεπτοµερέστερα παρακάτω. Στο φόρουµ αυτό εκφράζονται απόψεις για το γενικό πλαίσιο προβληµατικής των ∆ιαλόγων, καθώς και για θέµατα που απασχολούν όσους ενδιαφέρονται και εργάζονται στο ερευνητικό αντικείµενο του ελληνικού πολιτισµού. Το φόρουµ του ηλεκτρονικού περιοδικού είναι πιο εξειδικευµένο και οι συζητήσεις που φιλοξενούνται υπό µορφή άµεσου διαλόγου ή σχολίων είναι περισσότερο στοχευµένες σε εισηγήσεις κύριων οµιλητών ή παρεµβάσεις συνοµιλητών. Στο φόρουµ του ηλεκτρονικού περιοδικού ελπίζουµε ότι θα µπορέσουµε, µετά την λήξη του συνεδρίου, να καταχωρίσουµε και όλες (ή σχεδόν όλες) τις ερωτήσεις του κοινού, ελπίζοντας ότι εκείνες που δεν απαντήθηκαν κατά την διάρκεια του συνεδρίου θα δώσουν το έναυσµα για νέες συζητήσεις και προβληµατισµούς.

Σε ό,τι αφορά στον Ευρωπαϊκό ∆ιαγωνισµό Νέων «Πολιτισµός: παρελθόν, παρόν, µέλλον», ας σηµειωθεί ότι στόχος του ήταν να εντάξει τους νέους στους ∆ιαλόγους των Αθηνών. Ο διαγωνισµός ολοκληρώθηκε µε επιτυχία στις 15 Ιουνίου 2010. ∆ηµοσιοποιήθηκε ευρέως µέσω του δικτύου του Βρετανικού Συµβουλίου και των διαφόρων παραρτηµάτων του ανά την Ευρώπη, µέσω των Ινστιτούτων που συµµετέχουν στο ελληνικό δίκτυο EUNIC (Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, Ινστιτούτο Goethe Αθηνών, Ινστιτούτο Cervantes της Αθήνας, Ινστιτούτο της ∆ανίας στην Αθήνα, Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών, το Σπίτι της Κύπρου), καθώς και µέσω του ευρύτερου δικτύου EUNIC και των συνδιοργανωτών φορέων του συνεδρίου Οι ∆ιάλογοι των Αθηνών. Οι 61 νέοι που απέστειλαν εργασίες για συµµετοχή στον διαγωνισµό προέρχονταν από τις εξής 18 χώρες: Αζερµπαϊτζάν, Αλβανία, Αρµενία, Αυστρία, Γερµανία, Ελβετία, Ελλάδα, Ηνωµένο Βασίλειο, Ιταλία, Κύπρο, Λετονία, Πολωνία, Ρουµανία, Ρωσία, Ουκρανία, Σλοβενία, Σουηδία και Τουρκία. Οι νέοι που συµµετείχαν κατέθεσαν εργασίες και δοκίµια σχετικά µε µία από τις έξι θεµατικές ενότητες του συνεδρίου. Οι επιτροπές αξιολόγησης του διαγωνισµού αποτελούνταν από εκπροσώπους εκπαιδευτικών ιδρυµάτων, ακαδηµαϊκούς, επιστήµονες και ανθρώπους του πνεύµατος, οι οποίοι προτάθηκαν και επιλέχθηκαν από την EUNIC Ελλάδας, καθώς και την επιτροπή του διεθνούς συνεδρίου Οι ∆ιάλογοι των Αθηνών. Οι συµµετοχές αξιολογήθηκαν συνολικά από δεκαοκτώ ειδικούς, προερχόµενους από την Ισπανία, την ∆ανία, την Σουηδία, την Γερµανία, την Κύπρο και την Ελλάδα. Κάθε συµµετοχή εξετάστηκε ξεχωριστά από δύο αξιολογητές και η τελική απόφαση ελήφθη σε ειδικό συµβούλιο, µε επικεφαλής τον καθηγητή Γεώργιο Μπαµπινιώτη, πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής των ∆ιαλόγων των Αθηνών, και την δρα Νίκη Τσιρώνη, υπεύθυνη επιστηµονικού συντονισµού του συνεδρίου. 

Τα κριτήρια επιλογής ήταν η γενική ποιότητα της εργασίας και η χρήση του λόγου, η πρωτοτυπία και η αυθεντικότητα, αλλά και η σχέση της προτεινόµενης εργασίας µε τον γενικό στόχο του συνεδρίου και τις επιµέρους θεµατικές του ενότητες. Από τον διαγωνισµό τελικά αναδείχθηκαν 19 νικητές, οι οποίοι χωρίζονται ανά ενότητα ως εξής: Ταυτότητα και Ετερότητα, 4 (και 1 ειδικό βραβείο)· Ιστορία και Ιστορίες, 1· Λόγος και Τέχνη, 3· ∆ηµοκρατία και Πολιτεία, 4 (και 1 ειδικό βραβείο)· Επιστήµη και Ηθική, 2· Ποιότητα Ζωής, 3. Οι νικητές προέρχονται από την Αυστρία, την Αρµενία, την Γερµανία, την Ελβετία, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Κύπρο, την Ουκρανία, την Πολωνία και την Ρουµανία. Οι εργασίες που διακρίθηκαν αγγίζουν ευρύ φάσµα θεµάτων, από τα οποία ενδεικτικά αναφέρουµε τα εξής: η Eva Marie Noller από την Γερµανία έγραψε µια εργασία µε τίτλο «Γιατί η Μήδεια ζει στις παραγκουπόλεις», η οποία πραγµατεύεται την Μήδεια του Ευριπίδη, εξετάζοντας τις έννοιες της Ταυτότητας και της Ετερότητας και παρουσιάζοντας τους λόγους για τους οποίους αυτή η ελληνική τραγωδία βρήκε απήχηση στην Νότια Αφρική του απαρτχάιντ. Ο Anton Pasisnychenko από την Ουκρανία εκπόνησε µια ενδιαφέρουσα µελέτη µε τίτλο «Σε αναζήτηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας: Επιστροφή στην αρχαία ελληνική παράδοση», στην οποία αναφέρεται στην προσπάθεια δηµιουργίας της ευρωπαϊκής ταυτότητας επισηµαίνοντας τα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισµού που σχετίζονται µε αυτήν και τονίζοντας ιδιαίτερα το στοιχείο της ποικιλοµορφίας και της διαφορετικότητας. Ο Cédric Scheidegger Lämmle, από την Ελβετία, στην ιστορικού περιεχοµένου εργασία του µε τίτλο «Η διαπραγµάτευση της ελληνικής ταυτότητας: Ο ∆ιονύσιος Αλικαρνασσεύς και η ‘‘ετερότητα’’ των Ρωµαίων» πραγµατεύεται το ιστοριογραφικό έργο του ∆ιονυσίου Αλικαρνασσέως, ο οποίος, γράφοντας στις απαρχές της εποχής του Καίσαρα Αυγούστου, προσφέρει µια µαρτυρία για την επανεφεύρεση της ελληνικής ταυτότητας απέναντι στην ανερχόµενη ρωµαϊκή ισχύ.

Αξίζει να σηµειωθούν τρεις ακόµη εργασίες: η εργασία της Αντιγόνης Κατσαδήµα µε τίτλο «Η ‘‘Αντιγόνη’’ είναι ακόµη παρούσα: Αναθεωρώντας τον µύθο της Αντιγόνης µέσα από υποδειγµατικές σύγχρονες παραστάσεις», όπου παρουσιάζεται µια καινοτόµος ερµηνεία του µύθου της Αντιγόνης, η οποία σχετίζεται στενά µε την καλλιτεχνική έκφραση της σύγχρονης εποχής. Ο µύθος τοποθετείται σε παγκόσµιο πολιτισµικό πλαίσιο, ώστε να διασαφηνίσει την ισχυρή σχέση µεταξύ της κουλτούρας του παρελθόντος και της κουλτούρας του παρόντος. Αξιοσηµείωτη είναι επίσης η πρωτότυπη εργασία της Irina Vadunescu, «It’s all Greek: Material Culture, Craftsmanship and Souvenir Art opposite the British Μuseum». Η εργασία αυτή, µε αφετηρία ένα κατάστηµα αναµνηστικών δώρων απέναντι από το Βρετανικό Μουσείο, αναλύει τον τρόπο κατά τον οποίο η αρχαία ελληνική κληρονοµιά µπορεί να σχετίζεται µε διεργασίες και προβληµατισµούς του σύγχρονου κόσµου. Τέλος, ας αναφερθεί η εργασία του Ανδρέα Γαβριελάτου από την Ελλάδα, ο οποίος πραγµατεύεται τον τρόπο κατά τον οποίο η αρχαία ελληνική λογοτεχνία µπορεί να βοηθήσει στις µέρες µας για την βελτίωση της ποιότητας ζωής. O συγγραφέας ισχυρίζεται ότι οι βασικές αρχές της ελληνικής σκέψης θα µπορούσαν να βοηθήσουν στην ανατροπή του υλισµού που διέπει τον σύγχρονο κόσµο και τον έχει οδηγήσει στην απώλεια της ποιότητας ζωής.

Παρακολούθηση των εργασιών του συνεδρίου
∆εδοµένου του ενδιαφέροντος µε το οποίο το κοινό έχει ανταποκριθεί στους ∆ιαλόγους των Αθηνών, η οργανωτική επιτροπή έχει µεριµνήσει για την ζωντανή αναµετάδοση των εργασιών του συνεδρίου µέσω διαδικτύου και, συγκεκριµένα, µέσω προσωπικών υπολογιστών. Οι ενδιαφερόµενοι –ειδικά εκείνοι που δεν θα βρίσκονται στην Αθήνα τον Νοέµβριο του 2010– θα έχουν την δυνατότητα να παρακολουθήσουν τις εργασίες του συνεδρίου σε πραγµατικό χρόνο. Για εκείνους που βρίσκονται σε άλλες ηπείρους και η διαφορά ώρας δεν τους επιτρέπει την απευθείας παρακολούθηση, θα υπάρχει η δυνατότητα αναπαραγωγής των εργασιών της κάθε θεµατικής από µαγνητοσκοπηµένα αρχεία. Ωστόσο, πιστεύοντας στην σηµασία της συνεύρεσης και στην συλλογική φύση µιας τέτοιας εµπειρίας, βρισκόµαστε σε επαφή µε πανεπιστήµια του ελληνικού και του διεθνούς χώρου (Ευρώπη, Αµερική), σε σύµπραξη µε τα οποία οι εργασίες του συνεδρίου θα προβάλλονται σε ειδικά διαµορφωµένες αίθουσες παρουσία καθηγητών, φοιτητών και ενδιαφερόµενου κοινού.

Αποτελεί πεποίθησή µας ότι ένα τέτοιο συνέδριο δεν έχει σκοπό να «κοµίσει γλαύκα εις Αθήνας» ή, αλλιώς, να «κηρύξει στους πιστούς», αλλά, αντίθετα, στοχεύει σε εκείνους οι οποίοι αµφισβητούν την σχέση της ελληνικής σκέψης µε την σύγχρονη κοινωνία· στοχεύει στους θετικούς επιστήµονες περισσότερο από ό,τι στους επιστήµονες των ανθρωπιστικών σπουδών, και στους νέους περισσότερο από εκείνους που γαλουχήθηκαν, λόγω εποχής, µε την ελληνική παιδεία.

Επιπλέον, το υλικό αυτό θα αξιοποιηθεί σε επίπεδο σεµιναριακών συναντήσεων και ηµερίδων σε πανεπιστηµιακό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο πολιτιστικών δράσεων που στοχεύουν στην διάδοση και στον ευρύτερο προβληµατισµό γύρω από τον ελληνικό πολιτισµό. Φορείς αυτών των δράσεων θα είναι, βεβαίως, τα συνεργαζόµενα πανεπιστήµια και ερευνητικά ιδρύµατα, αλλά και πολιτιστικοί φορείς που ασχολούνται µε τον ελληνικό πολιτισµό στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στο εξωτερικό.

Ηλεκτρονικό περιοδικό
Ένα από τα πλέον καινοτόµα και πρωτοποριακά στοιχεία των ∆ιαλόγων των Αθηνών αποτελεί το ηλεκτρονικό περιοδικό που φιλοξενεί τις εισηγήσεις των κύριων οµιλητών του συνεδρίου. Η προδηµοσίευση των εισηγήσεων συµβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη του διαλόγου που επιζητείται, αλλά και στην ουσιαστική διαδραστική σχέση οµιλητών και κοινού. Το ηλεκτρονικό περιοδικό δηµιουργήθηκε και τελεί υπό την επιστηµονική επιµέλεια του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Χάρβαρντ, συνδιοργανωτή φορέα του συνεδρίου. Η ουσιώδης διαφορά του επιστηµονικού αυτού περιοδικού από άλλα όµοια και παρόµοια ηλεκτρονικά περιοδικά έγκειται στο γεγονός ότι εγγυάται την διάδραση µεταξύ κοινού και οµιλητών και προωθεί µιαν αντίληψη σύµφωνα µε την οποία ένα κείµενο που εκφωνείται κατά την διάρκεια ενός συνεδρίου δεν είναι απλώς κείµενο. Τα πολλαπλά επίπεδα δεδοµένων και µεταδεδοµένων οπτικοποιούνται σε αυτό το πρωτοποριακό, πειραµατικό εγχείρηµα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Χάρβαρντ, το οποίο υπόσχεται την παρουσίαση των κειµένων υπό µορφή πρωτοφανούς πληρότητας, πλούτου και πολυµέρειας.

Το περιοδικό αποτελεί κοµβικό σηµείο της διοργάνωσης τόσο πριν όσο και ύστερα από το συνέδριο, αφού είναι ειδικά σχεδιασµένο για να αποτυπώσει αλλά και να παρουσιάσει ευρέως τον πολυεπίπεδο διάλογο που θα προκύψει από αυτή την πρωτοβουλία. Αποτελεί επίσης το στοιχείο εκείνο που, µέσω της ανοικτής, ελεύθερης πρόσβασης και της διάδρασης, απευθύνεται και προσκαλεί σε διάλογο ένα παγκόσµιο κοινό, µεγαλύτερο σε αριθµό και ευρύτερα διασκορπισµένο γεωγραφικά από το κοινό που θα παρακολουθήσει το συνέδριο διά της φυσικής του παρουσίας τον Νοέµβριο του 2010. Συνιστά, µε άλλα λόγια, έναν εικονικό χώρο διαλόγου πριν και ύστερα από το συνέδριο, καθώς και πέρα από τον φυσικό χώρο της Στέγης Γραµµάτων και Τεχνών.

Σε πρώτη φάση, το περιοδικό θα συµβάλει ώστε ο διάλογος να ξεκινήσει διαδικτυακά πριν από την έναρξη του συνεδρίου. Οι εργασίες των οµιλητών, που έχουν ήδη παραληφθεί σε απλή µορφή κειµένου, έχουν αρχίσει –µετά την απαραίτητη επεξεργασία– να προδηµοσιεύονται στο περιοδικό από τον Σεπτέµβριο του 2010. Οι εργασίες αυτές αποτελούνται κυρίως από κείµενο, αλλά σε πολλές περιπτώσεις ενσωµατώνουν γραφικά, φωτογραφίες, βίντεο και ακουστικό υλικό, χρησιµοποιώντας τις σύγχρονες τεχνολογίες και εµπλουτίζοντας το ακαδηµαϊκό κείµενο µε συµπληρωµατικά στοιχεία.

Η πρακτική της προδηµοσίευσης δίνει, αφενός, την δυνατότητα στους συνοµιλητές να προετοιµάσουν τον σχολιασµό τους, συµβάλλοντας έτσι στην διαφορετική προσέγγιση που επιδιώκεται σε αυτό το συνέδριο και η οποία δίνει έµφαση στον διάλογο µεταξύ οµιλητών και όχι στην απλή παρουσίαση ανακοινώσεων· αφετέρου, χάρις στην προδηµοσίευση, το περιοδικό καθαυτό λειτουργεί ως το σύγχρονο και διαδικτυακό περιβάλλον από όπου θα ξεκινήσει ο διάλογος γύρω από τα ζητήµατα που θίγονται στις εργασίες. Οµιλητές και συνοµιλητές θα µπορούν να δηµοσιεύσουν παρατηρήσεις, σηµειώσεις και απόψεις, οι οποίες θα έχουν την µορφή θεµατικών σχολίων (threads) και θα συνδέονται µε το σώµα του κειµένου. Επιπροσθέτως, το περιοδικό δίνει τον λόγο και σε ένα ευρύτερο αλλά ενηµερωµένο κοινό: ο κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να γίνει χρήστης και να συµµετάσχει στις διαδικτυακές συζητήσεις δηµοσιεύοντας σχόλια και παρατηρήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα δηµιουργήσει ένα προφίλ χρήστη και θα ακολουθεί τους κανόνες που θα τεθούν από την διαδικασία της εποπτείας (moderation). Η διαδικασία της εποπτείας διασφαλίζει το υψηλό επίπεδο του διαλόγου, φιλτράροντας τα σχόλια κατά περίπτωση.

Μέχρι την στιγµή που θα ξεκινήσει το συνέδριο, οι αρχικές εργασίες των ερευνητών θα έχουν µετατραπεί σε «διαλόγους» και δεν θα αποτελούν πλέον «ανακοινώσεις» προς παρουσίαση. Ο καθένας από τους οµιλητές θα έχει στην διάθεσή του 15 λεπτά για να παρουσιάσει τις βασικές ιδέες της αρχικής του εργασίας  λαµβάνοντας υπόψιν τα σηµαντικότερα σχόλια και τις παρατηρήσεις που θα έχουν αναρτηθεί από το κοινό. Οι φυσικές παρουσιάσεις που θα δοθούν κατά την διάρκεια του συνεδρίου αλλά και ο διάλογος που θα προκύψει µε το παριστάµενο κοινό θα βιντεοσκοπηθούν και θα φιλοξενηθούν οµοίως στο ηλεκτρονικό περιοδικό. Οι βιντεοσκοπηµένες παρουσιάσεις θα εµπλουτίζονται και αυτές από συµπληρωµατικά στοιχεία τα οποία θα τις καθιστούν σύνθετα αναζητήσιµες. Θα διαθέτουν λ.χ. υπότιτλους, χρονικές κλίµακες, µεταδεδοµένα, µεταγραφές κ.ο.κ. Επιπλέον, προσβάσιµο τόσο µέσω των κειµένων όσο και µέσω των παρουσιάσεων θα είναι πληροφοριακό υλικό για τον συγγραφέα/οµιλητή (βιογραφία, εργογραφία, συνέντευξη κ.ά.). Με τον τρόπο αυτόν, το περιοδικό θα αποτελέσει µια εξελιγµένη και υπερσύγχρονη µορφή συνεδριακών πρακτικών, όπου ο διαδικτυακός διάλογος που έχει προηγηθεί σε µορφή κειµένου θα πλαισιώνεται από την επιτελεστική [performative] εκδοχή του. Και οι δύο εκδοχές, η πρώτη βασισµένη στο κείµενο και τους διαδικτυακούς διαλόγους και η δεύτερη στην φυσική παρουσίαση και τον ζωντανό διάλογο µε το κοινό κατά την διάρκεια του συνεδρίου, θα αποτελέσουν τα συµπληρωµατικά στοιχεία των ιδεών που εκφράζουν. Έτσι, οι ιδέες και οι συζητήσεις γύρω από αυτές τις ιδέες θα συνεχίσουν να υπάρχουν στο διαδίκτυο επί πολύ καιρό και θα εµπλουτίζονται µε νέα δεδοµένα, καθώς και µε τα σχόλια και τις παρατηρήσεις ενός όλο και µεγαλύτερου κοινού.

Οι επισκέπτες µπορούν να διαδράσουν ποικιλοτρόπως, αφού έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν τόσο το µέσο που προτιµούν, δηλαδή κείµενο ή βιντεοσκοπηµένη παρουσίαση, αλλά και το επίπεδο της πληροφόρησης που τους αφορά – π.χ. λιγότερες ή περισσότερες πληροφορίες ανάλογα µε τα ενδιαφέροντά τους, περίληψη κειµένου ή εµπλουτισµένη µορφή µε εικόνα και ήχο, ή και την ίδια την παρουσίαση σε βίντεο, πλήρες κείµενο, κείµενο εµπλουτισµένο µε µεταδεδοµένα, υποσηµειώσεις κ.ο.κ.

Φυσικά, το αποτέλεσµα αυτής της διαδικτυακής διάδρασης είναι πολύ πιο φιλόδοξο από την απλή ανταλλαγή απόψεων και σχολίων, αφού δηµιουργούνται πολλαπλές διαδράσεις, όπως διάδραση του ακαδηµαϊκού και µη κοινού µε τους οµιλητές και τους συνοµιλητές του συνεδρίου, διάδραση µεταξύ των µελών του κοινού, διάδραση του κοινού µε τα ίδια τα κείµενα. Τελικά, όλοι οι συµµετέχοντες στις συζητήσεις του ηλεκτρονικού περιοδικού γίνονται συνδηµιουργοί του κειµένου και συµβάλλουν στην εξέλιξη της βασικής ιδέας. 

Κατά την διάρκεια της ανάπτυξης του έργου, η οµάδα του Χάρβαρντ συνειδητοποίησε ότι οι περισσότεροι από τους όρους που χρησιµοποιούνται για τις ακαδηµαϊκές δηµοσιεύσεις, περιλαµβανοµένης της λέξης «συζήτηση», αδυνατούν να εκφράσουν την διαδραστική και δυναµική φύση αυτών των πολυµεσικών ψηφιακών προϊόντων. Έτσι, για το ηλεκτρονικό περιοδικό έχει υιοθετηθεί ο όρος «διάλογος», προκειµένου να περιγράψει το καθένα από αυτά τα υπο- ή παρα-προϊόντα, τα οποία θα αντιπροσωπεύουν τα βασικά συστατικά του ηλεκτρονικού περιοδικού. Αυτοί οι διάλογοι αντιστοιχούν σε ό,τι θα αποκαλούσε κανείς «εργασίες» σε ένα συνέδριο, «άρθρα» σε ένα περιοδικό ή «κεφάλαια» σε ένα βιβλίο.

Φιλοδοξούµε αυτό το περιοδικό να συνεχίσει να λειτουργεί ως περιβάλλον για ακαδηµαϊκές δηµοσιεύσεις επί πολλά χρόνια µετά το συνέδριο, αλλά και να αποτελέσει πρότυπο για αντίστοιχες προσπάθειες και προγράµµατα. Οι χρήστες θα µπορούν να χρησιµοποιήσουν τους «διαλόγους» που αποτυπώνονται εκεί µε τον ίδιο τρόπο που χρησιµοποιούν και οποιοδήποτε δηµοσιευµένο ακαδηµαϊκό υλικό. Μέσω κατάλληλων εργαλείων, οι χρήστες θα µπορούν να τοποθετούν συνδέσµους (links) σε υλικό της προτίµησής τους, αλλά και να εκτυπώνουν, να αποθηκεύουν, να στέλνουν και να µοιράζονται υλικό µε φίλους, συναδέλφους και επαφές µέσω των διαφόρων κοινωνικών δικτύων.

∆ιαδραστικό, δυναµικό και πολυµεσικό, το ηλεκτρονικό περιοδικό ανοίγει µια καινούργια εποχή στα ακαδηµαϊκά δεδοµένα. Απευθυνόµενο στο παγκόσµιο κοινό, συµπληρώνει την διαχρονική και διεπιστηµονική προσέγγιση του συνεδρίου και, επιπλέον, δηµιουργεί το περιβάλλον για δυναµικούς και ολοένα εξελισσόµενους διαλόγους. 

Το ∆ίκτυο των ∆ιαλόγων των Αθηνών (AD Network)
Έχουµε αναφερθεί και κατά το παρελθόν στο ∆ίκτυο των ∆ιαλόγων των Αθηνών. Κατά την διάρκεια, ωστόσο, του σχεδιασµού και του προβληµατισµού γύρω από την λειτουργία του, το µέρος αυτό του διαδικτυακού τόπου των ∆ιαλόγων εξελίχθηκε σύµφωνα µε τις αυξανόµενες απαιτήσεις της εν λόγω εφαρµογής, και η οµάδα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών κατάφερε να ανταποκριθεί επάξια. Αφετηρία στάθηκε η ιδέα να δηµιουργηθεί ένας παγκόσµιος χάρτης πάνω στον οποίο θα σηµειώνονται οι έδρες Ελληνικών Σπουδών, αλλά και οι ερευνητές που εργάζονται στον τοµέα του ελληνικού πολιτισµού. Η αρχική ιδέα εµπλουτίστηκε µε τους συµµετέχοντες στους ∆ιαλόγους (κύριους οµιλητές, συνοµιλητές, νικητές του διαγωνισµού EUNIC, αλλά και το κοινό του συνεδρίου), τους Έλληνες και αλλοδαπούς υποτρόφους του Ιδρύµατος Ωνάση, αλλά και όλους όσοι ενδιαφέρονται για την προβληµατική του συνεδρίου και την επικοινωνία µε οµολόγους τους από διάφορες χώρες.

Ο χάρτης αυτός, κατά την εξέλιξη της υλοποίησής του, αποφασίστηκε να στηθεί σύµφωνα µε το πρότυπο των κοινωνικών δικτύων, δίνοντας παράλληλα την δυνατότητα στους χρήστες του να ενηµερώνουν τις προσωπικές τους πληροφορίες και να παραπέµπουν τον επισκέπτη στις επίσηµες ιστοσελίδες τους. Ο χάρτης συνδέεται και µε τον διαδικτυακό τόπο συζήτησης των ∆ιαλόγων και ελπίζουµε ότι θα αποτελέσει δυναµικό χώρο ανταλλαγής εµπειριών και σκέψεων για τις Ελληνικές Σπουδές και τον ελληνικό πολιτισµό εν γένει. Στον χώρο αυτόν µπορούν να φιλοξενηθούν κείµενα, φωτογραφίες αλλά και πάσης φύσεως οπτικοακουστικό υλικό (όπως διαλέξεις για το ευρύ κοινό ή εκδηλώσεις για θέµατα που άπτονται της µελέτης του ελληνικού πολιτισµού). Μέσω της εφαρµογής αυτής φιλοδοξούµε να ενεργοποιήσουµε το δίκτυο των Ελλήνων και ξένων υποτρόφων του Ιδρύµατος, αλλά και να δηµιουργήσουµε έναν ευρύτερο χώρο προβληµατισµού γύρω από το αντικείµενο. Η σύσφιξη των σχέσεων µεταξύ των ανθρώπων αυτών εξυπηρετεί και δίνει την δυνατότητα πραγµάτωσης του οράµατος που ετέθη από τον Σύνδεσµο Υποτρόφων του Ιδρύµατος Ωνάση κατά την ίδρυσή του και το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί ζητούµενο µέχρι σήµερα, παρά την εξαιρετική πρόοδο που έχει σηµειώσει τόσο το προηγούµενο όσο και το σηµερινό ∆Σ του Συνδέσµου. 

Το ∆ίκτυο των ∆ιαλόγων θα συνεχίσει να εµπλουτίζεται µετά την λήξη του συνεδρίου και ελπίζουµε ότι θα συγκεντρώσει το ενδιαφέρον όλων εκείνων που θα έχουν µάθει για την πρωτοβουλία αυτή είτε παρακολουθώντας τις εργασίες του µέσω διαδικτύου είτε ζωντανά, στην Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών. Στο ∆ίκτυο µπορούν να συµµετάσχουν, σε πρώτη φάση, όλοι οι συµµετέχοντες στο συνέδριο του 2010, καθώς και παλιοί και νέοι υπότροφοι του Ιδρύµατος Ωνάση. Κατόπιν αιτήσεως, µπορούν επίσης να συµµετάσχουν όλοι όσοι το επιθυµούν, εφόσον πληρούν κάποιες βασικές προϋποθέσεις, όπως σχετικές σπουδές ή έργο στον τοµέα των Ελληνικών Σπουδών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ένα υψηλό επίπεδο.

Μετά την διεξαγωγή του συνεδρίου του 2010, το ∆ίκτυο σχεδιάζεται να διευρυνθεί µε την συµµετοχή φορέων όπως µουσεία, βιβλιοθήκες και αρχαιολογικές σχολές, δίκτυα ψηφιοποιηµένων συλλογών, σύνδεσµοι φοιτητών και γραφεία διαµεσολάβησης πανεπιστηµίων κ.λπ. Μέσω του ∆ικτύου οι συµµετέχοντες θα ενθαρρύνονται να ανταλλάσσουν απόψεις για θέµατα σχετικά π.χ. µε ερευνητικές και διδακτικές µεθόδους σε πανεπιστήµια, µε το µέλλον των Ελληνικών Σπουδών και την καλύτερη υποστήριξή τους, µε µελλοντικές διοργανώσεις των ∆ιαλόγων των Αθηνών ή άλλα παρόµοια έργα. 

Τα σχέδια διεύρυνσης του ∆ικτύου και των παροχών του περιλαµβάνουν και την προσφορά προνοµίων στα µέλη, όπως εξειδικευµένα διαδικτυακά σεµινάρια, ενηµέρωση για δράσεις ακαδηµαϊκού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος κ.ο.κ. Το ∆ίκτυο των ∆ιαλόγων των Αθηνών θα εξακολουθήσει να υπάρχει και µετά το συνέδριο και θα χρησιµεύσει ώστε να διατηρηθούν οι επαφές και να αξιοποιηθούν οι συζητήσεις που έγιναν κατά την διάρκεια αυτής της διοργάνωσης, η προετοιµασία της οποίας έχει ήδη συµπληρώσει τρία χρόνια.

Παρά την σπουδαιότητα όλων των καινοτοµιών που αναπτύχθηκαν ανωτέρω, θα πρέπει να τονιστεί ότι, όπως συµβαίνει σε διοργανώσεις τέτοιου βεληνεκούς, το σηµαντικότερο στοιχείο συνιστούν οι άνθρωποι που συµµετέχουν: οι διακεκριµένοι οµιλητές, που όχι µόνο θα µας τιµήσουν µε την παρουσία τους, αλλά έχουν ήδη αφιερώσει πολύτιµο χρόνο και κόπο συµµετέχοντας στις προπαρασκευαστικές συναντήσεις των ενοτήτων και προετοιµάζοντας τις εισηγήσεις τους, οι οποίες αποτυπώνουν πρωτότυπες, συνθετικές σκέψεις για τον ελληνικό πολιτισµό και την θέση του στο σήµερα. Το έµψυχο υλικό του συνεδρίου, η συνύπαρξη 90 διακεκριµένων προσωπικοτήτων στον χώρο της Στέγης Γραµµάτων και Τεχνών και ο διάλογος µεταξύ τους κατά την διάρκεια τεσσάρων ηµερών είναι βέβαιο ότι θα αποτελέσουν µια µοναδική εµπειρία. Η συνέχεια και οι προοπτικές των ∆ιαλόγων βρίσκονται στα χέρια εκείνων που κρατούν το Α(και το)Ω στα χέρια τους. 

4 - 19