Εκδηλώσεις
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 47 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 47 ΜΑΡΤΙΟΣ 2010
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Ο Όμηρος στο Βανκούβερ των
Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων

[...] Τότε ο Αχιλλέας τ’ ασκέρι λέει να µη φύγει, µόν’ καθίζοντας ν’ ανοίξει τόπο γύρα. Και στήνει αγώνες, κι από τ’ άρµενα για όσους νικήσουν βγάζει λεβέτια και τριπόδια κι άλογα και βόδια και µουλάρια, και σίδερο σταχτόµαυρο κι ωριοζωσµένες σκλάβες.

Στην ραψωδία Ψ της Ιλιάδας, ο Όµηρος προσφέρει την πρώτη αναλυτική περιγραφή αθλητικής αναµέτρησης στην παγκόσµια λογοτεχνία: τους αθλητικούς αγώνες που διοργανώνει ο Αχιλλέας θέλοντας να τιµήσει την µνήµη του Πατρόκλου. Οι νεκρικοί αγώνες τιµούν τους νεκρούς, χρησιµεύουν ως προπόνηση για την αναµέτρηση στην µάχη και ως ανάπαυλα εν καιρώ πολέµου, δίνουν διέξοδο στην ανθρώπινη επιθετικότητα. Ανάλογες διοργανώσεις ίσως να αποτέλεσαν το πρότυπο για την καθιέρωση του θεσµού των Ολυµπιακών Αγώνων.

Η διοργανώτρια πόλη των Χειµερινών Ολυµπιακών Αγώνων του 2010, το Βανκούβερ του Καναδά, αποτέλεσε το ιδανικό σκηνικό για την δραµατοποιηµένη ανάγνωση αποσπασµάτων της Ιλιάδας τα οποία αναφέρονται στους αθλητικούς αγώνες της αρχαιότητας. Στην θεατρική σκηνή του ∆ιεθνούς Κέντρου Κινηµατογράφου του Βανκούβερ ζωντάνεψαν στις 20 Ιανουαρίου 2010, µε την υποστήριξη του θυγατρικού Ιδρύµατος Ωνάση της Νέας Υόρκης, δυνατές εικόνες δράσης, συναρπαστικής αναµέτρησης και ευγενούς άµιλλας, που υπενθύµισαν την ικανότητα των αγώνων να εµπνέουν τους ανθρώπους.

Η παράσταση, µε τίτλο «Striving for Excellence in Homeric Times» [«Ο αγώνας για την αριστεία στους οµηρικούς χρόνους»], πραγµατοποιήθηκε σε συνεργασία µε την Έδρα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Simon Fraser. O καθηγητής David Muse, συνεργαζόµενος καλλιτεχνικός διευθυντής του Shakespeare Theatre της Ουάσινγκτον, επιµελήθηκε την σκηνοθεσία των αποσπασµάτων, τα οποία παρουσιάστηκαν σε µετάφραση του καθηγητή Robert Fagles. Την δραµατοποιηµένη ανάγνωση συνόδευσε ο σχολιασµός του David Konstan, καθηγητή Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήµιο Brown, ο οποίος τοποθέτησε κάθε σκηνή στο ιστορικό και λογοτεχνικό της πλαίσιο.

Οκτώ ηθοποιοί διάβασαν τα αντίστοιχα αποσπάσµατα: η Jennifer Clement είχε τον ρόλο της Ανδροµάχης· ο Sam Tsoutsouvas ήταν ο Όµηρος· ο Ian Butcher, Έκτωρ και Μενέλαος· ο Greg Derelian, Αίας και ∆ιοµήδης· o Ed Dixon, Πρίαµος και Νέστωρ· ο Alessandro Juliani, Αχιλλέας· ο Peter Francis James, Οδυσσέας και Επειός· ο Kyle Rideout, Αντίλοχος και ∆όλων.

Η δραµατοποιηµένη ανάγνωση συνοδεύθηκε από προβολή διαφανειών µε ανάγλυφες παραστάσεις, όπλα και αµυντικό εξοπλισµό, γλυπτά και αγγεία. Ένα µουσικό τρίο, αποτελούµενο από την Joelysa Pankanea, τον Jeff Gladstone και τον Mark Haney, επένδυσε ατµοσφαιρικά την παράσταση, µε τους ήχους της κιθάρας, του µπάσου και των κρουστών.
Ο Αχιλλέας στέκεται κριτής του αγώνα ανάµεσα στον Αίαντα και τον Οδυσσέα, που παλεύουν µε πείσµα χωρίς να µπορεί ο ένας να νικήσει τον άλλον:

Αφήστε τώρα πια το πάλεµα και µην καταπονάστε’
κι οι δυό νικάτε, κι έτσι παίρνοντας το ίδιο βραβείο καθένας
παραµερίστε, κι άλλοι να ’ρθούνε ν’ αγωνιστούν Αργίτες. 

«Οι αγώνες έχουν ικανούς διαιτητές, πράγµα που δυστυχώς σπανίζει σε άλλου είδους αναµετρήσεις σήµερα στον πλανήτη», σχολιάζει ο Ian Mulgrew, αρθρογράφος της εφηµερίδας The Vancouver Sun. «Ο Όµηρος το γνώριζε καλά αυτό. Ήξερε πως όλοι διδασκόµαστε από τα παιχνίδια και τα αθλήµατα. Λέγεται ότι η Βρετανική Αυτοκρατορία δηµιουργήθηκε στα γήπεδα του Ήτον, και είναι γεγονός ότι τα όσα συµβαίνουν στον χώρο των αθλοπαιδιών δεν φεύγουν ποτέ από την µνήµη µας. Το αγωνιστικό πνεύµα, η φιλοδοξία, η γενναιότητα, η άµιλλα µας συνδέουν και µας εµπνέουν. Αυτή είναι η µεγάλη δύναµη του παιχνιδιού. Γι’ αυτό και ο Όµηρος περιέλαβε τους αγώνες στην αφήγησή του. Και µε απόλυτα εύστοχο τρόπο περνά το σοβαρό µήνυµά του στο τέλος του ποιήµατος, όταν ο γέροντας Πρίαµος φιλά το χέρι του Αχιλλέα, ικετεύοντάς τον να του δώσει το άψυχο σώµα του γιού του, του Έκτορα. Παρ’ όλο που η οργή του για τον θάνατο του αγαπηµένου φίλου του, του Πατρόκλου, δεν έχει καταλαγιάσει µέσα του, ο Αχιλλέας ενδίδει στις ικεσίες του συντετριµµένου πατέρα. Μαζί θρηνούν σε µια καταληκτική σκηνή γεµάτη συµπόνια και αµοιβαία κατανόηση. Οι Ολυµπιακοί Αγώνες», καταλήγει ο Καναδός αρθρογράφος, «πρέπει να µας θυµίζουν ότι ο αθλητισµός είναι πολύ σηµαντικός, διότι συνδέεται µε αξίες και αρετές στις οποίες όλοι πιστεύουµε και τις οποίες οφείλουµε να εφαρµόζουµε συχνότερα στην πράξη».

Λήδα Μπουζάλη

30-31