Βιβλιοπαρουσίαση
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 46 - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 46 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !

Prodromos-Ioannis K. Prodromidis, The Spatial Distribution of Male and Female Employment and Unemployment in Greece, Αθήνα: Κέντρο Προγραµµατισµού και Οικονοµικών Ερευνών, 2008, σελ.262, Παράρτηµα µε χάρτες, Βιβλιογραφία, Ευρετήριο.
ISBN: 978-960-341-081-2

γράφει η
Μαρία Μαγγιώρου,
πολιτική επιστήµων,
σύµβουλος Ελληνικής
Ένωσης Τραπεζών

Χωρική κατανοµή
απασχόλησης και
ανεργίας στην Ελλάδα

Πρωτότυπη µελέτη του υποτρόφου Πρόδροµου-Ιωάννη Κ. Προδροµίδη, οικονοµολόγου, ερευνητή ΚΕΠΕ.

Η µελέτη αυτή, που κυκλοφορεί από το Κέντρο Προγραµµατισµού και Οικονοµικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), εισάγει µια νέα αντίληψη σχεδιασµού: την παραδοχή ότι τόσο η ανοµοιογένεια όσο και το πολυσύνθετο της οικονοµίας στον χώρο αναδεικνύονται από τα στατιστικά στοιχεία που παρέχονται σε χαµηλότερο γεωγραφικό επίπεδο και όχι από τα στοιχεία που συνήθως παρουσιάζονται σε επίπεδο διοικητικών περιφερειών και νοµών.
Αξιοποιώντας τα απογραφικά στοιχεία και κατάλληλα ποσοτικά εργαλεία, ο Πρόδροµος Προδροµίδης διαπιστώνει ότι η συνηθισµένη κλίµακα χωρικής ανάλυσης (περιφέρεια, νοµός) συσκοτίζει τις ιδιοµορφίες απασχόλησης/ανεργίας που παρατηρούνται σε επίπεδο δήµων/κοινοτήτων. Αµφισβητεί, λοιπόν, την χρησιµότητα να εξετάζονται η οργάνωση και η κατανοµή της παραγωγικής και οικονοµικής ζωής βάσει της περιφερειακής ή νοµαρχιακής διαίρεσης της χώρας, δεδοµένου ότι η εσφαλµένη διάγνωση των αδυναµιών εµποδίζει τις προτεινόµενες πολιτικές να είναι οι καταλληλότερες.
Πιο συγκεκριµένα, εξετάζει την µεταβολή της απασχόλησης και της ανεργίας κατά το διάστηµα 1998-2007 µέσα από τις Έρευνες Εργατικού ∆υναµικού και διαπιστώνει ότι οι πληθυσµοί των 13 περιφερειών της χώρας κινούνται µε διαφορετικές ταχύτητες προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Στην συνέχεια, εστιάζει στην διερεύνηση της δηµογραφικής, εκπαιδευτικής και εργασιακής σύνθεσης των τοπικών πληθυσµών κατά το έτος της απογραφής και προσδιορίζει τις οικονοµικές ζώνες της Ελλάδας και τα χαρακτηριστικά τους µε διαστρωµατικές αναλύσεις.
Η µελέτη αυτή, µε τίτλο Τhe Spatial Distribution of Male and Female Employment and Unemployment in Greece [Η χωρική κατανοµή της απασχόλησης και της ανεργίας ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα], αποτελεί τον δεύτερο τόµο µιας ερευνητικής τριλογίας, της οποίας ο πρώτος τόµος, µε τίτλο A Regional Analysis of Declared Income in Greece [Περιφερειακή ανάλυση του δηλωθέντος εισοδήµατος στην Ελλάδα], βραβεύτηκε από την Ακαδηµία Αθηνών (βλ. ΑΩ, τ. 43). Η µελέτη εκείνη, µε επίκεντρο την χαρτογράφηση και την διαστρωµατική ανάλυση των εισοδηµατικών ανισοτήτων σε επίπεδο δήµων/κοινοτήτων και ταχυδροµικών τοµέων (κατά το έτος της τελευταίας απογραφής, 2001), διαπίστωνε σηµαντική ετερογένεια στον ελλαδικό χώρο, συνδέοντάς την µε συγκεκριµένα χαρακτηριστικά. Αξίζει να σηµειωθεί ότι, µε την ολοκλήρωση του τρίτου τόµου, θα φωτιστούν ακόµη περισσότερο τα θέµατα της παραγωγικής λειτουργίας και της ανάπτυξης της χώρας, καθότι ο τόµος θα πραγµατεύεται τις εξελίξεις και στα δύο ζητήµατα (εισοδήµατος – απασχόλησης και ανεργίας) κατά την διάρκεια της δεκαετίας, συνδυάζοντας την διαστρωµατική και την διαχρονική προσέγγιση.
Τα ευρήµατα του παρουσιαζόµενου τόµου προσφέρουν ένα χρήσιµο περίγραµµα για τον σχεδιασµό αποτελεσµατικής αναπτυξιακής περιφερειακής πολιτικής που αποσκοπεί στην αύξηση της απασχόλησης, στην µείωση της ανεργίας και, κατ’ επέκταση, στην βελτίωση της ευηµερίας των πολιτών. Από τα ευρήµατα της µελέτης του κ. Προδροµίδη σταχυολογούµε:

  • Την διαπίστωση ότι το 61,7% του πληθυσµού κατοικεί σε 179 πυκνοκατοικηµένους δήµους και κοινότητες, και ο υπόλοιπος πληθυσµός σε 853 αραιοκατοικηµένους δήµους και κοινότητες (από τους οποίους 21 δήµοι/κοινότητες έχουν λιγότερους από 150 κατοίκους).
  • Την σχετικά ισορροπηµένη διασπορά του πληθυσµού ως προς το εκπαιδευτικό επίπεδο, καθώς και την µάλλον ανισσόροπη διασπορά ως προς την ηλικιακή σύνθεση (αφού στο µεγαλύτερο µέρος της υπαίθρου µεγάλο ποσοστό του πληθυσµού είναι άνω των 65 ετών).
  • Την σηµασία της ιδιάζουσας γεωµορφολογίας, η όποια κατακερµατίζει την χώρα.         
  • ΧΑΡΤΗΣ: Εκτίµηση χωρικών ιδιαιτεροτήτων κατόπιν (α) αφαιρέσεως των δηµογραφικών, εκπαιδευτικών, κλαδικών επιδράσεων των απογραφικών στοιχείων και (β) συνυπολογισµού των ροών των εργαζόµενων κατοίκων (2001). Περιοχές µε υψηλά ποσοστά ανέργων ή/και χαµηλά ποσοστά απασχολουµένων επί του τοπικού πληθυσµού.(Πιθανότητα σφάλµατος ≤1%.)
    Τον προσδιορισµό 667 τοπικών αγορών εργασίας βάσει των ροών µετάβασης του εργατικού δυναµικού από/προς τον χώρο εργασίας. 
  • Την ετερογένεια των περιφερειών και νοµών της χώρας ως προς την απασχόληση, την ανεργία και την αποχή από το εργατικό δυναµικό· την συνακόλουθη διαµόρφωση παραπλανητικών εντυπώσεων από την συνεχιζόµενη χρήση περιφερειακών σχηµάτων και συγκεντρωτικών δεικτών στους κύκλους που ασκούν την οικονοµική πολιτική.
  • Τα διαφορετικά συµπεράσµατα που προκύπτουν για το ποιες προτάσεις πολιτικής πρέπει να υιοθετηθούν ανάλογα µε το αν επιλέγεται χωρική οργάνωση της χώρας (α) κατά περιφέρειες, (β) κατά νοµούς, (γ) κατά συστάδες δήµων/κοινοτήτων που συγκροτούν τοπικές αγορές εργασίας. 
  • Την χρησιµότητα της οικονοµετρικής αποµόνωσης των επιδράσεων που ασκούν οι γεωγραφικοί παράγοντες από τις επιδράσεις µη γεωγραφικών παραγόντων (δηµογραφικών, εκπαιδευτικών, κλαδικών) στην ερµηνεία της απασχόλησης και της ανεργίας. 
  • Τον προσδιορισµό 40 περιοχών πολιτικής προτεραιότητας (όπως είναι η Πάτρα, τα Ιωάννινα και τµήµατα της Πίνδου, η Κοζάνη και η Πτολεµαΐδα, η Χίος και µερικές µικρές νησιωτικές κοινωνίες του ανατολικού Αιγαίου) που εµφανίζουν ιδιαίτερα προβλήµατα ανεργίας/απασχόλησης, άρα και προβλήµατα κοινωνικής συνοχής, ενδεχοµένως και επιβίωσης.
  • Την ανάγκη διαφοροποίησης της παραγωγής σε µεγάλα τµήµατα της υπαίθρου που φαίνεται να εξαρτώνται αποκλειστικά από αγροτικές δραστηριότητες (σαν να «βάζουν όλα τα αυγά σε ένα καλάθι»). 

Εκτενέστερη ανάπτυξη της µελέτης παρατίθεται στην ιστοσελίδα www.kepe.gr/pdf/PProdrom%20abs66.pdf, η οποία συνοδεύεται από κατά κεφάλαιο σχολιασµό του καθηγητή Ι. Ψυχάρη (www.kepe.gr/pdf/Prof_Psicharis.pdf.).

46-47