Στρογγυλή Τράπεζα
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 45 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 45 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Στρογγυλή τράπεζα 2: Ένταξη, επανένταξη και κινητικότητα των μεταναστών προς όφελος της ανάπτυξης
Συνεδρίαση 2.2: Επανένταξη και κυκλική µετανάστευση – Η συµβολή τους στην ανάπτυξη

Ana Avendano,
βοηθός του προέδρου και διευθυντή της δράσης Μετανάστευση και Κοινωνία, A.F.L.-C.I.O.

Η µετανάστευση µε σκοπό την αναζήτηση εργασίας στις µέρες µας κινείται γύρω από ένα µοντέλο «κυκλικής µετανάστευσης», το οποίο, συχνά, περιγράφεται ως η «επωφελής λύση» για τις χώρες προέλευσης (οι οποίες λαµβάνουν εµβάσµατα), για τις χώρες προορισµού (οι οποίες καλύπτουν τα κενά του εργατικού δυναµικού τους µε προσωρινούς εργάτες) και για τους εργοδότες (οι οποίοι αποκτούν φθηνό και αξιόπιστο εργατικό δυναµικό). Το βασικό πρόβληµα αυτής της προσέγγισης είναι ότι στηρίζεται σε αξίες διαµετρικά αντίθετες προς την κοινωνική και οικονοµική δικαιοσύνη. Αντιµετωπίζει την µετανάστευση ως πρόβληµα που χρειάζεται λύση, τους µετανάστες σχεδόν ως προϊόντα και όχι ως ισότιµους πολίτες της χώρας προορισµού, και τα εργασιακά δικαιώµατα ως ανταλλάξιµο είδος. Η τρέχουσα προσέγγιση συνεχίζει να ενισχύει τον ανταγωνισµό χαµηλών αποδοχών και δείχνει να αντιλαµβάνεται την ξενοφοβία και τον ρατσισµό ως απολύτως φυσιολογικές καταστάσεις, οι οποίες απειλούν σοβαρά την επιτυχή ένταξη των µεταναστών.

Τα πρόσωπα και οι φορείς που διαµορφώνουν και χαράσσουν πολιτικές θα πρέπει να συλλάβουν ένα διαφορετικό πλαίσιο, το οποίο δεν θα αντιµετωπίζει την µετανάστευση ως πρόβληµα αλλά ως κατάσταση η οποία υπάρχει σε όλη την διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας και πρέπει να γίνει αντιληπτή µέσα από µια στρατηγική καταµερισµένης ευηµερίας, και όχι απλώς στο πλαίσιο της «διαχείρισης» ενός προβλήµατος. 

Η στρατηγική ευηµερίας για όλους υποστηρίζει ότι οι εθνικές οικονοµίες µπορούν να είναι ανταγωνιστικές, βελτιώνοντας την προστιθέµενη αξία (παραγωγικότητα και ποιότητα), και όχι µειώνοντας συνεχώς τους µισθούς. Μια στρατηγική προστιθέµενης αξίας τονίζει την ανάγκη για δηµιουργικότητα και καινοτοµίες, οι οποίες προέρχονται από διαφορετικούς πληθυσµούς και άτοµα, τα οποία φιλοδοξούν να βελτιώσουν την ζωή τους.

Η δηµιουργικότητα και οι καινοτοµίες ενισχύονται και αυξάνονται από την µετανάστευση, η οποία απαιτεί σηµαντικές εθνικές και διεθνείς επενδύσεις σε πολιτικές και προγράµµατα κατά του ρατσισµού και της ξενοφοβίας και υπέρ της κοινωνικής, πολιτισµικής και οικονοµικής ένταξης. Επίσης, η στρατηγική ευηµερίας για όλους υποθέτει ότι µπορεί να επιτευχθεί αποτελεσµατικότερα µια διεθνής µισθολογική σύγκλιση µέσα από την βελτίωση της προστιθέµενης αξίας και των µισθών στις αναπτυσσόµενες χώρες, και όχι  µέσα από την µείωση των µισθών στις ανεπτυγµένες χώρες σε σηµείο αντίστοιχο µε αυτό των υπό ανάπτυξη χωρών.

Κατά τρόπον ανάλογο, η στρατηγική καταµερισµένης ευηµερίας για όλους αποδίδει ιδιαίτερη σηµασία και προσοχή στην βελτίωση της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων όλων των εργατών, περιλαµβανοµένων και αυτών που βρίσκονται στις χώρες προορισµού, καθώς και αυτών που µετανάστευσαν πρόσφατα, και λιγότερη στην αποκλειστική στήριξη στην «εισαγωγή» ειδικευµένων εργατών από άλλες χώρες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, αµβλύνεται το φαινόµενο της «διαρροής εγκεφάλων». Τέλος, η στρατηγική ευηµερίας για όλους τονίζει ιδιαίτερα την σηµασία των µέτρων για την προστασία των µισθών, καθώς και για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας των ξένων αλλά και των γηγενών εργατών.

Η εναλλακτική προσέγγιση της ευηµερίας για όλους δεν απαιτεί αυτή καθαυτήν την δραστική µείωση του µεταναστευτικού ρεύµατος. Προσφέρει ένα κανονιστικό πλαίσιο εργατικής µεταναστευτικής πολιτικής, το οποίο ενδέχεται (χωρίς να είναι βέβαιο) να έχει ως αποτέλεσµα ένα αυξηµένο (ή µειωµένο) µεταναστευτικό ρεύµα. Το συγκεκριµένο πλαίσιο ενθαρρύνει την αµερόληπτη και αξιοπρεπή οικονοµική ενσωµάτωση των µεταναστών, γεγονός που θα εξαλείψει τις τεράστιες κοινωνικές και οικονοµικές ανισότητες, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, οι οποίες ευθύνονται για την επιτακτική ανάγκη της µετανάστευσης. Με άλλα λόγια, το πλαίσιο της καταµερισµένης ευηµερίας αναγνωρίζει ότι η µετανάστευση θα πρέπει να αποτελεί επιλογή, όχι αναγκαιότητα. 

Καθώς οι κυβερνήσεις και η Κοινωνία των Πολιτών διερευνούν δυνατότητες για άλλους τύπους βίζας, κατάλληλους για το µοντέλο ευηµερίας για όλους, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην διαφάνεια και την αµεροληψία. Οι συγκεκριµένες αξίες προάγονται από την συµµετοχή των εργατικών σωµατείων και άλλων οργανισµών της Κοινωνίας των Πολιτών, αφοσιωµένων στον σχεδιασµό και την εφαρµογή µηχανισµών µετανάστευσης, µε θεµέλιους λίθους την κοινωνική και την οικονοµική δικαιοσύνη.

Αυτοί οι φορείς απέδειξαν ότι διαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο στο να συγκρατούν και να µην αφήνουν ανεξέλεγκτους τους εργοδότες, καθώς και στο να καθιστούν υπόλογες τις χώρες προέλευσης και προορισµού ως προς την διασφάλιση των εργασιακών δικαιωµάτων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα είναι σε θέση να συµβάλλουν σηµαντικά στην κοινωνική ενσωµάτωση των µεταναστών.

22-23