Στρογγυλή Τράπεζα
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 45 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 45 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Στρογγυλή τράπεζα 2: Ένταξη, επανένταξη και κινητικότητα των μεταναστών προς όφελος της ανάπτυξης
Συνεδρίαση 2.1: Συµµετοχή, προστασία και ενσωµάτωση των µεταναστών στην κοινωνία – Συνδέοντας τα ανθρώπινα δικαιώµατα και την ενδυνάµωση των µεταναστών προς όφελος της ανάπτυξης

Khalid Koser,
δευθυντής του Προγράµµατος «Νέα Ζητήµατα Ασφάλειας», Κέντρο Πολιτικής για την Ασφάλεια, Γενεύη

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται ιδιαίτερα στον ρόλο που διαδραµατίζει η Κοινωνία των Πολιτών στην προώθηση της σύνδεσης µεταξύ της κοινωνικής ένταξης των µεταναστών και της ανάπτυξης.

Οι θεσµοί –περιλαµβανοµένης και της Κοινωνίας των Πολιτών– διαδραµατίζουν καθοριστικό ρόλο στην διαδικασία της ένταξης. Στους σηµαντικούς φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών, τόσο στις χώρες προέλευσης όσο και στις χώρες προορισµού, περιλαµβάνονται η εκκλησία, τα εργατικά σωµατεία, οι ενώσεις εργοδοτών, τα πολιτικά κόµµατα και τα Μ.Μ.Ε. Στις χώρες προορισµού, η Κοινωνία των Πολιτών προωθεί τα δικαιώµατα των µεταναστών εργατών, λειτουργεί ως ισότιµος εταίρος στην εφαρµογή συγκεκριµένων πολιτικών, παρακολουθεί και αξιολογεί τον αντίκτυπο που έχουν οι επιλεγµένες πολιτικές, επηρεάζει το πολιτικό κλίµα και τα πολιτικά αποτελέσµατα και συνιστά σηµαντικότατο παράγοντα καταπολέµησης του κοινωνικού αποκλεισµού, των φυλετικών διακρίσεων και της ξενοφοβίας.

Στις χώρες προέλευσης, η Κοινωνία των Πολιτών παρέχει ενηµέρωση σχετικά µε τα δικαιώµατα, τις υποχρεώσεις και τις πιθανές περιπτώσεις εκµετάλλευσης των µεταναστών στις χώρες προορισµού. Επιπλέον, προσφέρει ένα επίπεδο εκπαίδευσης στα άτοµα που σκοπεύουν να εγκαταλείψουν την χώρα τους προς αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό. Τέλος, προωθεί τις διµερείς συµβάσεις εργασίας, ώστε να διασφαλίσει την προστασία των µεταναστών εργατών. Οι υποστηρικτές των δικαιωµάτων των µεταναστών, εκπροσωπώντας την Κοινωνία των Πολιτών, τάχθηκαν υπέρ της απόδοσης της υπηκοότητας της χώρας προορισµού σε όλους τους µετανάστες, εφόσον βεβαίως το επιθυµούν. Σήµερα, πάντως, οι περισσότερες κυβερνήσεις εφαρµόζουν διακρίσεις ως προς την πολιτική ένταξης των µεταναστών και τις δυνατότητες που αυτοί έχουν για να αποκτήσουν την υπηκοότητα της χώρας που τους φιλοξενεί.

Οι φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών συχνά αναλαµβάνουν να προσδιορίσουν ποιοι τύποι µεταναστών χρήζουν συγκεκριµένης υποστήριξης ως προς την ένταξή τους, καθώς και να αποσαφηνίσουν το απαιτούµενο είδος υποστήριξης. Η αποτελεσµατική εφαρµογή των πολιτικών ένταξης είναι θεµελιώδους σηµασίας και η Κοινωνία των Πολιτών καλείται να διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο εν προκειµένω, παρακολουθώντας και αξιολογώντας, λ.χ., τις κυβερνητικές πολιτικές.

Δεν υπάρχει οµοφωνία –ακόµη και µεταξύ των φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών– σχετικά µε το µέχρι ποιου σηµείου οριοθετείται η ένταξη των προσωρινών µεταναστών. Σε ορισµένες χώρες, τα εργατικά σωµατεία και αρκετοί οργανισµοί της Κοινωνίας των Πολιτών υποστήριξαν ότι οι φιλελεύθερες δηµοκρατίες δεν θα πρέπει να «κρατούν» επί απεριόριστο χρονικό διάστηµα τους µετανάστες χωρίς να τους προσφέρουν ευρύτερα δικαιώµατα ένταξης, περιλαµβανοµένων των δικαιωµάτων µόνιµης παραµονής και επανασύνδεσης µε τις οικογένειές τους. Οι υποστηρικτές της Κοινωνίας των Πολιτών συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η ελευθερία αλλαγής εργασίας, στο πλαίσιο της αγοράς εργασίας της χώρας προορισµού, αποτελεί σηµαντικό παράγοντα προστασίας των ανειδίκευτων ή µέσης ειδίκευσης µεταναστών, επιτρέποντάς τους να αποφεύγουν την εκµετάλλευση από την πλευρά της εργοδοσίας. Επίσης, έχουν διατυπώσει την άποψη ότι ένα εύλογο χρονικό διάστηµα (όχι µικρότερο των έξι µηνών) αναζήτησης εργασίας, µετά την λήξη της προηγούµενης, και η ισότιµη πρόσβασή τους σε βασικά οφέλη αποτελούν θεµελιώδη δικαιώµατα τα οποία θα πρέπει να διασφαλίζονται ακόµη και για τους προσωρινούς µετανάστες, προκειµένου να ενισχύσουν την θέση τους και να προστατευθούν από την εκµετάλλευση. Στις περισσότερες χώρες εγκατάστασης, οι παράτυποι µετανάστες (χωρίς χαρτιά, δηλαδή) αποκλείονται από οποιοδήποτε µέτρο ένταξης και καταφεύγουν σε ένα τοπικό επίπεδο υποστήριξης από την πλευρά των Μ.Κ.Ο., των εκκλησιαστικών ιδρυµάτων και των ιδιωτών.

Το τοπικό επίπεδο δράσης των φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών µπορεί να αντιµετωπίσει την ανυπαρξία µέριµνας για την ένταξη των µεταναστών στην επίσηµη αγορά εργασίας µε: 1) υποστηρικτική προσέγγιση της δυνατότητας εργασίας, αλλά και των ορίων αυτής, των µεταναστευτικών πληθυσµών· 2) δηµιουργία βιώσιµων και αποδοτικών δεσµών µε τους τοπικούς εργοδότες, προκειµένου να υπάρξουν ευέλικτες εργασιακές λύσεις· 3) δηµιουργία µιας ολιστικής προσέγγισης, µε τον συνδυασµό ποικίλων παραγόντων στην αντιµετώπιση των πολύπλευρων προβληµάτων που βιώνουν αυτές οι οµάδες µεταναστών· 4) παροχή συγκεκριµένων υπηρεσιών σε δύσκολα προσβάσιµες οµάδες µεταναστών, οι οποίες έχουν αποκλειστεί από τις προσφερόµενες σε όλους υπηρεσίες στον τοµέα της πληροφόρησης, της εκπαίδευσης και της επιχειρηµατικότητας.

16-17