Στρογγυλή Τράπεζα
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 45 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 45 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Στρογγυλή Τράπεζα 1: Πώς να διασφαλίσουμε ότι η κομβική σχέση μετανάστευσης-ανάπτυξης θα συνδράμει στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (Α.Σ.Χ.)
Συνεδρίαση 1.3: Αντιµετωπίζοντας τα βασικά αίτια της µετανάστευσης µέσω της ανάπτυξης και ιδίως υπό το πρίσµα της τρέχουσας παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης

S. Irudaya Rajan,
τακτικός καθηγητής, Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, Κέντρο Αναπτυξιακών Σπουδών στην Κεράλα της Ινδίας

B. A. Prakash,
καθηγητής και
τ. διευθυντής του Τµήµατος Οικονοµικών του Πανεπιστηµίου της Κεράλα

ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Το κείµενο αυτό διερευνά τον αντίκτυπο της παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης στους προσωρινά εργαζόµενους µετανάστες από την νότια και την νοτιοανατολική Ασία στην Μέση Ανατολή, και ειδικά στις χώρες που ανήκουν στο Συµβούλιο Συνεργασίας των Χωρών του Κόλπου (Gulf Cooperation Council). Αυτές οι χώρες, εδώ και πολύ καιρό, έχουν ασπαστεί την θεωρία της δηµογραφικής ανισοµέρειας, βάσει της οποίας σκοπεύουν να διευθετήσουν το ζήτηµα του εξωτερικού µεταναστευτικού ρεύµατος µέσω ικανής εργασιακής και µεταναστευτικής πολιτικής. Το κείµενο αυτό πραγµατεύεται τις µεταβολές που πρέπει να προωθήσουν οι χώρες προέλευσης ως προς την πολιτική και την στρατηγική τους, προκειµένου να προστατεύσουν τα συµφέροντα των προσωρινά εργαζόµενων µεταναστών, µετατρέποντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, την κρίση σε ευκαιρία.

Ορισµένες από τις χώρες που έχουν πληγεί σοβαρά από τις συνέπειες της παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης είναι οι χώρες του G.C.C., οι οποίες φιλοξενούν πολύ µεγάλο αριθµό προσωρινά εργαζόµενων µεταναστών. H ∆ιεθνής Οργάνωση Εργασίας (Ι.L.Ο.) εκτιµά ότι το 10% των ανειδίκευτων εργατών από τις χώρες του G.C.C. θα επαναπατριστεί µέσα στο 2009. Η επιστροφή ενός µεγάλου αριθµού µεταναστών εργατών σε συνδυασµό µε την ελάττωση της εισροής ξένου εργατικού δυναµικού στις χώρες του G.C.C. θα δηµιουργήσουν σοβαρά οικονοµικά προβλήµατα τόσο στις χώρες προέλευσης όσο και στις χώρες προορισµού. Το 60% των προσωρινά εργαζόµενων µεταναστών στις Χώρες του Κόλπου προέρχεται από την νότια και την νοτιοανατολική Ασία και είναι κατά βάση ευάλωτοι και ανυπεράσπιστοι, επειδή εργάζονται µε προσωρινή σύµβαση εργασίας, βρίσκονται στο έλεος της εργοδοσίας και δεν προστατεύονται από καµία νοµοθεσία που να ορίζει µισθούς, συνθήκες εργασίας και άλλα οικονοµικά και µη οφέλη, ή που να τους προστατεύει από την παρενόχληση των εργοδοτών, όπως συµβαίνει στις περιπτώσεις γυναικών που εργάζονται ως οικιακές βοηθοί. Η µη συµµόρφωση των εργοδοτών προς τους όρους της σύµβασης εργασίας είναι σύνηθες φαινόµενο στις Χώρες του Κόλπου. Αυτές οι χώρες δεν έχουν καθορίσει κατώτατο µισθό για τους ξένους εργάτες, ο οποίος να τους επιτρέπει να ζήσουν µε αξιοπρέπεια. Η µη καταβολή του µισθού και η άρνηση άλλων παροχών αποτελούν την συνήθη πρακτική της εργοδοσίας. Οι εργάτες αναγκάζονται να δουλεύουν πέραν του οκτάωρου. Οι ανειδίκευτοι και µερικής ειδίκευσης εργάτες επιβιώνουν κυριολεκτικά στοιβαγµένοι σε στρατόπεδα εργασίας, µέσα σε µικρά δωµάτια, δίχως τις στοιχειώδεις ανέσεις. Η απαγόρευση στους µετανάστες να φέρουν µαζί τους την οικογένειά τους και η συνεχής απειλή της κατάσχεσης του διαβατηρίου είναι δύο ακόµη από τις συνήθεις πρακτικές της εργοδοσίας. Επιπλέον, τα εργατικά δικαστήρια δεν είναι προσβάσιµα στους µετανάστες. Εκτός αυτού, οι χώρες του G.C.C. ακολουθούν ηθεληµένα µια πολιτική µείωσης του ξένου εργατικού δυναµικού, έχοντας λάβει µια σειρά µέτρων. Εποµένως, µια µεγάλη πτώση της ζήτησης ξένου εργατικού δυναµικού, λόγω της παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης, θα κάνει τους ευάλωτους µετανάστες ακόµη πιο ευπαθείς.

Τα ακόλουθα ζητήµατα απαιτούν σοβαρή αντιµετώπιση:

Κόστος µετανάστευσης: υπηρεσίες ή φορείς που αναλαµβάνουν την πρόσληψη ξένου εργατικού δυναµικού, καθώς και µεµονωµένοι εργοδότες, θα πρέπει να σταµατήσουν την απαράδεκτη πρακτική της υψηλής προκαταβολής από την πλευρά των µεταναστών, προτού αυτοί εγκαταλείψουν την χώρα καταγωγής τους.

Οι χώρες προορισµού του ξένου εργατικού δυναµικού θα πρέπει να εκπονήσουν πρότυπες συµβάσεις για διάφορα είδη εργασίας, να καθορίσουν µισθούς, ωράριο εργασίας, διατροφή και στέγαση, καθώς και άλλες παροχές, όπως το επίδοµα αδείας, η υγειονοµική ασφάλιση και περίθαλψη και τα αεροπορικά εισιτήρια της επιστροφής.

Οι χώρες της νότιας και της νοτιοανατολικής Ασίας θα πρέπει να λάβουν την τολµηρή απόφαση να µην στέλνουν το εργατικό δυναµικό τους στο εξωτερικό µέχρι την εφαρµογή πρότυπων συµβάσεων εργασίας και τον καθορισµό ενός αξιοπρεπούς κατώτατου µισθού.

Οι χώρες προορισµού του εργατικού δυναµικού θα πρέπει να καταρτίσουν ειδική εργατική νοµοθεσία, προκειµένου να προστατευτούν οι µετανάστριες από την κακοµεταχείριση, την σεξουαλική παρενόχληση και εκµετάλλευση, καθώς και να δηµιουργήσουν ένα σύστηµα υποβολής διαµαρτυριών σχετικά µε το καθεστώς και τις συνθήκες εργασίας, προκειµένου οι µετανάστες να ζουν µε αξιοπρέπεια. Η βελτίωση των ικανοτήτων, η συµµετοχή σε προγράµµατα ανάπτυξης δεξιοτήτων και η εκπαίδευση πριν από την αναχώρηση θα πρέπει να είναι υποχρεωτικές στις χώρες προέλευσης για τα άτοµα που αποφασίζουν να µεταναστεύσουν και να εργαστούν στο εξωτερικό.

12-13