Στρογγυλή Τράπεζα
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 45 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 45 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Στρογγυλή Τράπεζα 1: Πώς να διασφαλίσουμε ότι η κομβική σχέση μετανάστευσης-ανάπτυξης θα συνδράμει στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (Α.Σ.Χ.)
Συνεδρίαση 1.2: Η συμμετοχή της διασποράς και των μεταναστών σε πολιτικές και προγράμματα ανάπτυξης – Ο ρόλος τους, οι δυνατότητές τους
Chukwu-Emeka Chikezie,
Αφρικανικό
Αναπτυξιακό
Ίδρυµα
(A.F.FOR.D.)

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ∆ΙΑΣΠΟΡΑΣ

Σκοπός του κειµένου αυτού είναι, αφενός, να καταδείξει τους τρόπους µε τους οποίους οι χώρες προέλευσης και προορισµού µπορούν να συνεργαστούν µε την διασπορά και τους µετανάστες, προκειµένου να επιτευχθούν αναπτυξιακά αποτελέσµατα, και, αφετέρου, να επισηµάνει θεµελιώδη ζητήµατα για περαιτέρω συζήτηση στο πλαίσιο του Παγκόσµιου Φόρουµ για την Μετανάστευση και την Ανάπτυξη.

Η διασπορά µπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναµη για διάφορες µορφές κεφαλαίου, όπως το οικονοµικό, το πνευµατικό, το πολιτικό και το πολιτιστικό, την ίδια στιγµή που το κοινωνικό κεφάλαιο διευκολύνει την αµοιβαία και επωφελή συλλογική δράση. Τα συµφέροντα και τα κίνητρα της διασποράς αποτελούν σηµαντικούς παράγοντες συνεργασίας και ένταξης. Ωστόσο, ο αλτρουισµός της διασποράς δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη. Όντως, τα ενδιαφέροντα της διασποράς, συχνά, είναι περιορισµένου εύρους και προσωπικά, αλλά µια επιτυχής ένταξη µπορεί να αποφέρει τόσο δηµόσια όσο και προσωπικά οφέλη.

Τα ενδιαφέροντα και οι πόροι της διασποράς µπορούν να συνδυαστούν αρµονικά µε τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας όσον αφορά την µείωση της φτώχειας (ειδικά µε την δηµιουργία θέσεων εργασίας), την βελτίωση της εκπαίδευσης, την ισότητα των δύο φύλων και την ενίσχυση της θέσης της γυναίκας, καθώς και την βελτίωση του τοµέα της υγείας.

Το πλέον χρήσιµο πράγµα που µπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις, καθώς και άλλοι φορείς, είναι να δηµιουργήσουν τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στην διασπορά να χρησιµοποιήσει τις δυνάµεις της µε τρόπους οι οποίοι θα συµβάλουν στην ανάπτυξη. Ωστόσο, ο απαιτούµενος συνδυασµός πολιτικής βούλησης, ικανότητας και ανταγωνιστικότητας µπορεί να απουσιάζει. Υπό αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερη σηµασία έχει η ένταξη της διασποράς σε πρωτοβουλίες µέσω χρηµατοδοτικών µηχανισµών και σχεδίων. Η µεγάλη πλειονότητα των πληθυσµών της διασποράς δεν φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε δραστήριο ακτιβιστή υπέρ της ανάπτυξης. Μολονότι ορισµένα από τα αναπτυξιακά σχέδια που υποστηρίζει η διασπορά µπορούν να αποδειχθούν καταλυτικής σηµασίας, τα περισσότερα αποβλέπουν µόνο στις χώρες προέλευσης, µε τον κίνδυνο να έχουν περιορισµένα αποτελέσµατα. Πράγµατι, οι συνεισφορές της διασποράς δεν µπορούν να υποκαταστήσουν τις συνεισφορές ενός κράτους. Μπορούν, όµως, να συµπληρώσουν τις προσπάθειές του.

Χώρες όπως η Ταϊβάν, η Κίνα, η Ινδία, οι Φιλιππίνες και το Μεξικό συνεργάστηκαν επιτυχώς µε την διασπορά τους, ενώ πολλά κράτη της Αφρικής προσπαθούν σήµερα να ιδιοποιηθούν τους πόρους της διασποράς τους. Οι χώρες της πρώτης κατηγορίας ανέπτυξαν στρατηγικές συνεργασίας και ένταξης σύµφωνα µε τις ανάγκες τους, µε το είδος του κεφαλαίου που µπορούσε να διαθέσει η διασπορά τους, καθώς και ανάλογα µε τα κίνητρα και τα συµφέροντα της τελευταίας. Ωστόσο, µια τέτοια προσέγγιση καθιστά αναγκαίο έναν βαθµό ικανότητας από την πλευρά του κράτους, γεγονός που αποτελεί πρόκληση για τις φτωχότερες, αναπτυσσόµενες χώρες, ιδίως της Αφρικής.

Η ένταξη της διασποράς σε προγράµµατα και στρατηγικές ανάπτυξης δεν µπορεί να ευδοκιµήσει όταν απουσιάζει η σοβαρή πολιτική βούληση. Οι πυλώνες των πολιτικών επιλογών µιας κυβέρνησης που θέλει να εντάξει την διασπορά της στο σχέδιο ανάπτυξης είναι: (1) δηµιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος στις χώρες προέλευσης και προορισµού, το οποίο θα επιτρέπει στους πληθυσµούς της διασποράς να αντιληφθούν την δυναµική τους ως ισότιµων πολιτών και ως προσωρινά διαµενόντων (στην περίπτωση των µεταναστών)· (2) συγκεκριµένες πολιτικές που θα αποφέρουν πολλαπλά οφέλη από την αξιοποίηση και την χρήση των πόρων της διασποράς, ειδικότερα δε του οικονοµικού και του πνευµατικού κεφαλαίου της.

Οι κυβερνήσεις των χωρών προορισµού δεν στερούνται, συνήθως, πόρων, αλλά συχνά δεν επιδεικνύουν την ικανότητα ή την θέληση να καταρτίσουν ένα συνεκτικό πλαίσιο µεταναστευτικών πολιτικών, το οποίο θα αποτελούσε ένα ενεργό περιβάλλον ένταξης της διασποράς στα διεθνή προγράµµατα ανάπτυξης. Το αποτέλεσµα µπορεί να είναι η έµφαση στην χρηµατοδότηση αναπτυξιακών προγραµµάτων οργανισµών της διασποράς, επιλογή λιγότερο αµφισβητούµενη, εις βάρος της προώθησης των ουσιαστικότερων, αλλά και περισσότερο απαιτητικών, πολιτικών µεταρρυθµίσεων, όπως είναι η νοµιµοποίηση µεταναστών που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα έγγραφα. Οι περισσότερες αναπτυσσόµενες αγορές εργασίας δηµιουργήθηκαν από µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις, οπότε είναι κατανοητό το αυξανόµενο ενδιαφέρον για την εύρεση τρόπων επένδυσης των πόρων της διασποράς σε µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις (π.χ. µέσω συµβούλων επιχειρήσεων και παροχής τεχνικής υποστήριξης). Αυτό το ζήτηµα αξίζει να αποτελέσει αντικείµενο συζήτησης στο πλαίσιο του Παγκόσµιου Φόρουµ για την Μετανάστευση και την Ανάπτυξη.

8-9