Ειδήσεις του ιδρύματος
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 43 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2009 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 43 ΜΑΡΤΙΟΣ 2009
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !
Συλλογές τέχνης σε πινακοθήκες της περιφέρειας

Της Λήδας Μπουζάλη

Αληθινούς θησαυρούς της νεότερης ελληνικής τέχνης φιλοξενούν οι δεκαεννέα πινακοθήκες που παρουσιάζονται στο πολυτελές λεύκωµα Αναζητώντας την Τέχνη – Περιφερειακές Πινακοθήκες του πάντα ενεργού πολιτικού Ιωάννη Μ. Βαρβιτσιώτη, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μέλισσα µε χορηγία του Ιδρύµατος Ωνάση.

Η έγχρωµη, δίγλωσση έκδοση αποτελεί έναν χρήσιµο οδηγό για τις συλλογές τέχνης και τις πινακοθήκες σε όλη την Ελλάδα, ένα εικαστικό οδοιπορικό σε µικρές και µεγαλύτερες συλλογές ιδιωτών αλλά και ιδρυµάτων.

Κορυφή: Μ. Τόµπρος, ∆ύο φίλες, 1932, µπρούντζος (Ίδρυµα Β. και Ε. Γουλανδρή, Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Άνδρου)
Επάνω: Κ. Μαλάµος, Ο ξεριζωµός, 1946, παστέλ (∆ηµοτική Πινακοθήκη Ιωαννίνων)
Κάτω: Ν. Λύτρας, Προσωπογραφία του Κωνσταντίνου Μ. Μελά, 1879, λάδι σε καµβά (∆ηµοτική Πινακοθήκη Λάρισας - Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα)

Το βιβλίο παρουσιάστηκε στις 27 Ιανουαρίου 2009 στο κατάµεστο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από οµάδα διακεκριµένων οµιλητών. Ο πρόεδρος της Εθνικής Πινακοθήκης, ακαδηµαϊκός Παναγιώτης Τέτσης, µίλησε για την σηµασία των µικρών πινακοθηκών και µουσείων µακριά από την πρωτεύουσα ―«στέγες παιδείας» και «φυτώρια καλλιτεχνών και φιλοτέχνων» τα χαρακτήρισε― που ξαφνιάζουν ευχάριστα τον επισκέπτη τους µε τα µικρά ζωγραφικά διαµάντια που περιλαµβάνουν: έργα Ιακωβίδη, Βολανάκη, Λύτρα, Προσαλέντη, Γύζη, Παρθένη, Μόραλη, Θεόφιλου και πολλών άλλων. Αναφερόµενος ιδιαίτερα στους ιδρυτές τους είπε: «Η συµβολή τους στην διαπαιδαγώγηση περί τέχνης προς το ευρύτερο κοινό της Ελλάδος είναι µέγιστη και οι ιδρυτές αυτών, εν ζωή ή απόντες, πρέπει να θεωρούνται και να ονοµάζονται εθνικοί ευεργέτες. […] Στον τόπο µας δεν ξεχειλίζουµε από ζωγραφική, ατυχώς, ούτε υπάρχουν προοπτικές µεγάλων δωρεών συλλογών, γιατί προοπτική δοµήσεως καλύτερων συνθηκών για την εθνική στέγη τέχνης δεν διαφαίνεται». Έτσι, δηµιουργήθηκαν πολλά περιφερειακά µουσεία, αρκετά από τα οποία, αν και στεγάζουν πραγµατικά αριστουργήµατα, έχουν παραµείνει άγνωστα στο ευρύ κοινό εξαιτίας της έλλειψης ευρείας δηµοσιότητας και εκδοτικής παρουσίασης. Αυτή την έλλειψη θέλησε να καλύψει ο Ιωάννης Μ. Βαρβιτσιώτης µε το βιβλίο του, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει κίνητρο για όλους να επισκεφθούν τις περιφερειακές πινακοθήκες και να γνωρίσουν τα έργα του λευκώµατος από κοντά.

Με θερµά λόγια µίλησε ο υπουργός Πολιτισµού Αντώνης Σαµαράς για την πρωτοβουλία του Ιωάννη Μ. Βαρβιτσιώτη, χαρακτηρίζοντάς τον «ευπατρίδη της πολιτικής». Ο Αντώνης Παπαδηµητρίου αναφέρθηκε στην ηθική υποχρέωση την οποία έχει κάνει πράξη το Ίδρυµα Ωνάση, επιχορηγώντας πρωτοβουλίες που προάγουν την τέχνη και τον πολιτισµό, µε πιο πρόσφατο παράδειγµα την πλήρη αποκατάσταση και τον εξοπλισµό του θαυµάσιου νεοκλασικού στο Ναύπλιο, όπου στεγάστηκε και λειτουργεί υποδειγµατικά µε µόνιµες και περιοδικές εκθέσεις το τοπικό παράρτηµα της Εθνικής Πινακοθήκης. «Η ανάγκη ισόρροπης ανάπτυξης και η σηµασία της τόνωσης των περιφερειακών πολιτιστικών δράσεων επισηµαίνεται συχνά από πολλούς», ανέφερε ο πρόεδρος του Ιδρύµατος Ωνάση, «αλλά ακόµη και σηµαντικές πρωτοβουλίες που εκδηλώνονται σε τοπικό επίπεδο, όπως η δηµιουργία µουσείων και πινακοθηκών, δεν γίνονται ευρύτερα γνωστές. Την ουσιαστική αυτή ανάγκη καλύπτει το πόνηµα του Γιάννη Βαρβιτσιώτη. Το Ίδρυµα Ωνάση, που πρωτοστάτησε στην ανακαίνιση ενός διατηρητέου νεοκλασικού στο Ναύπλιο προκειµένου να στεγαστεί το παράρτηµα της Εθνικής Πινακοθήκης, αισθάνθηκε την ανάγκη να συνδράµει στο έργο της ανάδειξης και των άλλων συλλογών έξω από την Αθήνα. Ένα έργο που ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης έφερε σε πέρας µε ιδιαίτερη επιτυχία. Ένα έργο που αποτελεί, ελπίζουµε, και εργαλείο για την άσκηση πολιτισµικής πολιτικής», κατέληξε ο Αντώνης Παπαδηµητρίου.

Για το λεύκωµα µίλησαν επίσης η ιστορικός τέχνης Ολίνκα Βαρβιτσιώτη-Μηλιαρέση, η δηµοσιογράφος Μάγια Τσόκλη και οι συντελεστές της έκδοσης. Ανεβαίνοντας στο βήµα, ο ίδιος ο συγγραφέας είπε ότι το δεύτερο αυτό βιβλίο του αποτελεί απόσταγµα σκέψεων και εµπειριών του, από την εποχή που, υπό την ιδιότητα του υπουργού Εθνικής Άµυνας, επισκεπτόταν πόλεις και χωριά όλης της Ελλάδας. «Κάθε επίσκεψή µου στα µουσεία αυτά», είπε ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, «δωρεές και έργα ανθρώπων που αγάπησαν και πίστεψαν στην τέχνη, ήταν πάντοτε για µένα αποκάλυψη και προσκύνηµα που θέλησα να µοιραστώ».

Όπως γράφει στον πρόλογο της έκδοσης η Μαρίνα Λαµπράκη-Πλάκα, µε το λεύκωµα αυτό, όπου παρουσιάζονται µε λόγο απλό, άµεσο και ευχάριστο δεκαεννέα περιφερειακές πινακοθήκες, ένα λαµπρό και χρησιµότατο βιβλίο τέχνης έρχεται να προστεθεί στον κατάλογο ανάλογων εκδόσεων που πραγµατοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην χώρα µας.

20-21