Βιβλιοπαρουσίαση
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΩ - ΤΕΥΧΟΣ 38 - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΕΥΧΟΣ 38 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007
περιεχόμενα τεύχους επικοινωνήστε μαζί μας !

Κι αν δεν είσαι θα γίνεις...

Παύλος Ι. Ιωαννίδης,
Κι αν δεν είσαι, θα
γίνεις..., Αθήνα:
Εκδοτικός Οίκος
A. A. Λιβάνη, 2007,
σελ. 554, 79
ασπρόμαυρες φωτογραφίες,
Παράρτημα.
ISBN: 978-960-14-1677-9

γράφει η Ιωάννα Κονδύλη
λέκτωρ Αστικού Δικαίου
Πανεπιστημίου Αθηνών
Η αυτοβιογραφία
του
Παύλου Ιωαννίδη

Βιβλίο ενός ανθρώπου της δράσης, η αυτοβιογραφία του Παύλου Ιωαννίδη, καταγράφει λιτά, με γραμμές αδρές, το απόσταγμα μιας μακράς εμπειρίας ζωής, αγώνων και δοκιμασιών, ακούραστης επιμονής και αταλάντευτης προσήλωσης στο καθήκον.

Μαζί με τον Αλέξανδρο μπροστά στο ρωσικό αεροσκάφος ΥΑΚ-40
Μαζί με τον Αλέξανδρο μπροστά στο ρωσικό αεροσκάφος ΥΑΚ-40

Με τον σιβυλλικό τίτλο Κι αν δεν είσαι, θα γίνεις..., το έργο φωτίζει την νομοτέλεια μιας πορείας που αποδείχθηκε τόσο πλατιά όσο οι ανοικτοί ορίζοντες. Αναφέρεται χαρακτηριστικά το επεισόδιο:

Το πρωί μάς έφτιαξαν καφέ από ρεβίθια και μας έδωσαν κι ένα μικρό κομμάτι μπομπότα, το πιθανότερο από σκουπόσπορο. Η νοικοκυρά του σπιτιού ήταν μια ηλικιωμένη γυναίκα που επέμενε να μας πει το φλιτζάνι. Το είπε πρώτα στον Mac και στον Bob. Μετά, απευθυνόμενη σ' έμενα - που δεν είχα δείξει διάθεση να μάθω τι μου επιφύλασσε το μέλλον - , είπε σε τόνο διαταγής:
- Δώσ' μου το φλιτζάνι σου!
Της το έδωσα, το αναποδογύρισε, το έστριψε αριστερά δεξιά και μετά, με πολύ σοβαρό ύφος, μου είπε:
- Εσύ είσαι αεροπόρος.
Τη διαβεβαίωσα ότι δεν είμαι. Αυτή επέμενε ότι είμαι, αλλά το ίδιο έκανα κι εγώ. Οπότε, εκνευρισμένη από την επιμονή μου, λέει:
- Εντάξει! Κι αν δεν είσαι, θα γίνεις!
Κι εγώ, επειδή ουδέποτε είχα σκεφτεί κάτι τέτοιο, δεν έλαβα καν υπόψη μου την πρόβλεψη του μέλλοντός μου.  (σελ. 52)

Αριστερά: 19 Απριλίου 2004. Η θεμελίωση της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. Διακρίνεται ο αείμνηστος Στέλιος Παπαδημητρίου ανάμεσα στους αντιπροέδρους Παύλο Ιωαννίδη και Απόστολο Ζαμπέλα
Δεξιά: Μαζί με την Χριστίνα στα Διεθνή Βραβεία Ωνάση 1987, στο Ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία»

Το βιβλίο χωρίζεται σε σαράντα ένα κεφάλαια - στο τέλος σχεδόν κάθε κεφαλαίου υπάρχουν φωτογραφίες που είναι ζωντανές μαρτυρίες - και ολοκληρώνεται με παράρτημα που περιλαμβάνει φωτοτυπίες πρωτότυπων εγγράφων και άλλα ντοκουμέντα. Το πρώτο κεφάλαιο είναι καθαρώς αυτοβιογραφικό, με πληροφορίες όμως για την προπολεμική Αθήνα και τους ανθρώπους της. Από το δεύτερο έως και το έβδομο κεφάλαιο καταγράφεται με κέφι, αυτοκριτική και σεμνότητα η δράση του συγγραφέα κατά την διάρκεια της γερμανικής Κατοχής: στην αρχή, με τους αντάρτες του Ε.Α.Μ. στα βουνά της Ρούμελης και, κατόπιν, με την ομάδα της Force 133 στην Ελλάδα και στην Μέση Ανατολή. Γράφει στην σελίδα 16:

1957. Διαφήμιση της Ολυμπιακής Αεροπορίας

Όμως στο τέλος του 1942, καθώς έβλεπα τους Γερμανούς να κυκλοφορούν ακόμη στο κέντρο της Αθήνας, αισθανόμουν τόσο άσχημα που κόντευα να τρελαθώ. Αποφάσισα ότι δεν ήταν καιρός για σπουδές ούτε για δουλειά, αλλά καιρός για αντίσταση. Έπρεπε να κάνω κι εγώ κάτι για τον τόπο μου.

Στο Κάιρο ο Παύλος Ιωαννίδης εντάσσεται στην Αεροπορία και εκπαιδεύεται στην εξωτική Ροδεσία. Για την συμμετοχή τους στην Αντίσταση, τιμήθηκαν από τον Βασιλιά Γεώργιο Ε΄ τόσο ο ίδιος με το μετάλλιο «King's Medal for Courage» όσο και η μετέπειτα σύζυγός του Σύλβια Αποστολίδου με το «George Medal» της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, διακρίσεις τις οποίες και οι δύο επέστρεψαν μετά τον απαγχονισμό του Καραολή και του Δημητρίου στην Κύπρο, με την ακόλουθη επιστολή:

Η υμετέρα Κυβέρνησις μας είχεν απονείμει κατά τον τελευταίον πόλεμον διπλώματα τιμής και μετάλλια (GM, KMC) διά τας προς τον Συμμαχικόν αγώνα προσφερθείσας υπηρεσίας μας. Κατόπιν όμως της εκτελέσεως των δύο Κυπρίων πατριωτών, οίτινες ηγωνίσθησαν διά τα αυτά ιδεώδη διά τα οποία και ημείς ηγωνίσθημεν και ετιμήθημεν υπό της ημετέρας Κυβερνήσεως, θεωρούμεν πλέον τας ανωτέρω διακρίσεις ως στερουμένας οιασδήποτε αξίας, δι' ο και σας τας επιστρέφομεν. (σελ. 107-8)

Αριστερά: Καλοκαίρι 1946. Με το ψεκαστικό αεροπλάνο Stearman νούμερο 7, στο αεροδρόμιο της Καβάλας
Δεξιά: 19 Φεβρουαρίου 1984. Με τον κυβερνήτη Ιωάννη Κωτσάκη στο πιλοτήριο μετά την τελευταία πτήση και προσγείωση στην Αθήνα

Αμέσως μετά τον πόλεμο, ο Παύλος Ιωαννίδης υπηρετεί στα ψεκαστικά αεροπλάνα, παραιτείται όμως από την Πολεμική Αεροπορία γιατί δεν συμβιβάζεται με το να εκτελεί, για την εποχή εκείνη, μόνο τις αρμοδιότητες του αξιωματικού ωνίων που του είχαν αναθέσει. Εντάσσεται στην Πολιτική Αεροπορία, δημιουργεί οικογένεια και αντιμετωπίζει με επιμονή και αισιοδοξία το πρόβλημα της κόρης του Ειρήνης, η οποία σε πολύ τρυφερή ηλικία έδειξε μεγάλη δύναμη και αντοχή. Στην Ολυμπιακή γίνεται σύντομα στενός συνεργάτης του αείμνηστου εθνικού ευεργέτη Αριστοτέλη Ωνάση, ο οποίος σε λίγα χρόνια προσδίδει στην εταιρεία διεθνή λάμψη, στο επιβατικό κοινό ασυνήθιστες ανέσεις και στους  Έλληνες εθνική υπερηφάνεια. Η διεισδυτική κρίση του Παύλου Ιωαννίδη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, εφόσον με ενάργεια επισημαίνει τις αιτίες (ανευθυνότητα, μικροκομματισμός, πολιτικάντικες  επιλογές) που από θεαματική πτήση κινδυνεύουν να οδηγήσουν την Ολυμπιακή σε ανώμαλη πτώση.
Ο Παύλος Ιωαννίδης υπήρξε στενός συνεργάτης του Αριστοτέλη Ωνάση, επιστήθιος φίλος του Αλέξανδρου και ακλόνητος συμπαραστάτης της Χριστίνας σε προσωπικά και επιχειρηματικά θέματα, πρόεδρος όλων των εταιρειών της και εκ των εκτελεστών της διαθήκης της. Ισόβιο μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος που επρόκειτο να δημιουργηθεί σύμφωνα με την διαθήκη του αείμνηστου εθνικού ευεργέτη Αριστοτέλη Ωνάση, ο Παύλος Ιωαννίδης συνέβαλε με άλλους έμπιστους και άξιους ανθρώπους στην υλοποίηση της τελευταίας βουλήσεώς του σε αντίξοες συνθήκες. Η ίδια η Χριστίνα είχε απαιτήσεις που κατέληξαν, προκειμένου τελικά να συσταθούν τα νομικά πρόσωπα (Επιχειρηματικό και Κοινωφελές),  στην διαμόρφωση του αρχικού καταστατικού τους με όρους που παρέκκλιναν από την ρητά εκπεφρασμένη βούληση του διαθέτη. Η διαχείριση της περιουσίας του Ιδρύματος αποδείχθηκε εξαιρετικά απαιτητική και επίπονη υπόθεση, συγχρόνως όμως πολύ επιτυχημένη, όπως δείχνουν η οικονομική ευρωστία του, αλλά και το μέγεθος της προσφοράς του στον άνθρωπο και τον πολιτισμό.

Aριστερά: 24 Απριλίου 1960. Μιλώντας με τον Κώστα Κονιαλίδη, διευθύνοντα σύμβουλο της Ολυμπιακής Αεροπορίας, μετά την προσγείωση του πρώτου Comet 4Β στην Αθήνα
Δεξιά: Ο Παύλος Ιωαννίδης στο αεροσκάφος που μετέφερε στις 26 Οκτωβρίου 1967 τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα Α΄΄στην Ρώμη

Η δημιουργία του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου μέσα από απίστευτες συμπληγάδες - καθώς και η ματαίωση της επέκτασής του, που θα διπλασίαζε τον αριθμό των εξυπηρετούμενων ασθενών - έδωσε στον ελληνικό λαό ένα υψηλότατου επιπέδου νοσοκομείο και στον συγγραφέα την πικρή διαπίστωση ότι «σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ευκολότερο να κερδίσεις χρήματα παρά να τα διαθέσεις για κοινωφελή έργα και μάλιστα προς όφελος του ελληνικού λαού...»
Μετά τον θάνατο της Χριστίνας και σύμφωνα με την διαθήκη της, ο Παύλος Ιωαννίδης, μαζί με τον αείμνηστο Στέλιο Παπαδημητρίου, τον Απόστολο Ζαμπέλα και τον Θεόδωρο Γαβριηλίδη, αποτέλεσαν την ομάδα των τεσσάρων Ελλήνων διαχειριστών που κλήθηκε να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις του Τιερύ Ρουσέλ, οι οποίες άλλωστε είχαν αρχίσει ζώσης της Χριστίνας, με αποκλειστικό σκοπό να καρπωθεί ολόκληρη την περιουσία της ανήλικης θυγατέρας του Αθηνάς. Παρά το πνεύμα συνδιαλλαγής των τεσσάρων Ελλήνων, προκειμένου να κερδηθεί χρόνος και να μεγαλώσει όσο το δυνατόν περισσότερο η ανήλικη, ο Ρουσέλ ήταν πάντοτε ακόρεστος και έτσι η σύγκρουση αποδείχθηκε αναπόφευκτη. Αλλεπάλληλοι δικαστικοί αγώνες κατέληξαν στην απομάκρυνση όλων από την διαχείριση της περιουσίας της Αθηνάς μέχρι την ενηλικίωσή της.

6 Ιουνίου 1994. Ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου αναγγέλλει την απόφαση του Ιδρύματος Ωνάση για την επέκταση του Ω.Κ.Κ.

Χρέος, συνέπεια και απόδειξη αφοσίωσης προς τον Αριστοτέλη Ωνάση ήταν, έστω και τριάντα χρόνια μετά, η τροποποίηση των καταστατικών των δύο ιδρυμάτων, ώστε τα νέα να καταστούν πλέον σύμφωνα προς τους όρους τους οποίους ο ίδιος ο εμπνευστής τους είχε θέσει με την διαθήκη του. Τέλος, ο Παύλος Ιωαννίδης ανήκει στην «παλιά φρουρά», που διατηρώντας ρόλο συμβουλευτικό, παρέδωσε την σκυτάλη της διοίκησης του Ιδρύματος σε ανθρώπους νέους, άξιους και ικανούς να συνεχίσουν το έργο του με επιτυχία.

Ιστορικά έγκυρο, δημοσιογραφικά επίκαιρο και αφηγηματικά θελκτικό, το βιβλίο του Παύλου Ιωαννίδη είναι σημαντικό διότι, για να θυμηθούμε τον Διονύσιο Σολωμό, είναι βαθιά αληθινό, ακόμη και αν μερικές αλήθειες είναι πικρές και κάποια διδάγματα απαιτούν αφοσίωση ασκητική.

41