αΩ spacer spacer spacer ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ spacer ΤΕΥΧΟΣ 32 spacer ΙΟΥΝΙΟΣ 2006
Επιστροφή στην σελίδα των Περιεχομένων Επικοινωνία
spacer
spacer
spacer
spacer spacer
Tα θυρανοίξια του Eυαγγελισμού
Aποστολή του Iδρύματος Ωνάση στην Aλεξάνδρεια
Tο εσωτερικό του ναού του Eυαγγελισμού μετά την αποκατάστασή του
Tο εσωτερικό του ναού του Eυαγγελισμού μετά την αποκατάστασή του
της Λήδας Μπουζάλη
Mε λαμπρότητα, συγκίνηση και με απόντες τους δύο βασικούς εμπνευστές του έργου, τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρο και τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ωνάση Στέλιο Παπαδημητρίου, πραγματοποιήθηκαν στις 2 Απριλίου 2006 τα θυρανοίξια του πατριαρχικού ναού του Ευαγγελισμού στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ο οποίος ανακαινίστηκε με δωρεά του Ιδρύματος.

Μαζί με τους χίλιους και πλέον Αλεξανδρινούς και Ελλαδίτες προσκεκλημένους, στην τελετή παρευρέθηκαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας, ο κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούμπ, ο πρόεδρος του Ιδρύματος κ. Αντώνης Παπαδημητρίου, οι επίτιμοι αντιπρόεδροι κ. Παύλος Ιωαννίδης και κ. Απόστολος Ζαμπέλας, ο γραμματέας κ. Γιώργος Ζαμπέλας και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Στέφανος Ταμβάκης και κ. Μαριάννα Μόσχου, εκπρόσωποι των ελληνικών κοινοτήτων της Αιγύπτου, διακεκριμένα στελέχη του πολιτικού, ακαδημαϊκού και επιχειρηματικού κόσμου από την Ελλάδα, προσκεκλημένοι του Ιδρύματος, εκπρόσωποι των αιγυπτιακών αρχών, δημοσιογράφοι και πολλοί άλλοι.

spacer O Πατριάρχης Aλεξανδρείας κ. Θεόδωρος απονέμει τον Mεγαλόσταυρο στους επίτιμους αντιπροέδρους του Iδρύματος κ. Παύλο Iωαννίδη και κ. Aπόστολο Zαμπέλα, καθώς και στον πρόεδρο του Iδρύματος κ. Aντώνη Παπαδημητρίου
spacer

O Πατριάρχης Aλεξανδρείας κ. Θεόδωρος απονέμει τον Mεγαλόσταυρο στους επίτιμους αντιπροέδρους του Iδρύματος κ. Παύλο Iωαννίδη και κ. Aπόστολο Zαμπέλα, καθώς και στον πρόεδρο του Iδρύματος κ. Aντώνη Παπαδημητρίου

spacer

Η λειτουργία της ιστορικής εκείνης Κυριακής  για τον Eλληνισμό της Αλεξάνδρειας έγινε με συλλείτουργο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρου Β΄ και μεταδόθηκε ζωντανά από την Ελληνική Τηλεόραση.
«Θεωρούμε ότι πράξαμε μόνο αυτό που ήταν καθήκον μας, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, σύμφωνα με τους σκοπούς που μας έταξε ο αείμνηστος Ωνάσης», είπε στην ομιλία του ο πρόεδρος του Ιδρύματος κ. Αντώνης Παπαδημητρίου.

«Η σημερινή συνάθροιση εν τη μεγάλη πόλει της Αλεξανδρείας των ποιμεναρχών της Ελληνικής Ορθοδοξίας και των ταγών της κατά κόσμον Ελλάδος, εν μέσω πλήθους εκλεκτών προσκεκλημένων, και με την παρουσία του επίσημου Αιγυπτιακού κράτους, αναδεικνύει ακριβώς τον λόγο για τον οποίο το Ίδρυμά μας απεφάσισε να αναλάβει την αποκατάσταση του περίλαμπρου αυτού Ναού. Ο Μητροπολιτικός Ναός του παλαίφατου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας είναι ένα από τα μνημεία που δηλώνουν τη διαρκή παρουσία των Ελλήνων στην Αίγυπτο. Σηματοδοτεί την αέναη δράση και άνθηση του Ελληνισμού έξω από τα στενά γεωγραφικά όρια του Ελλαδικού χώρου. Έλληνες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντοτε, εντός και εκτός της Ελλάδος, κτίζοντας μία ιδεατή και υπερβατική Ελλάδα. Θα έλεγα μια Ελλάδα ιδανική.

O άμβωνας και χαρακτηριστικά βιτρώ spacer
spacer

O άμβωνας και χαρακτηριστικά βιτρώ

spacer

»Τέλος, ο Ναός αυτός δηλώνει την υπερεθνική, διαπολιτισμική και οικουμενική σημασία του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Οι Έλληνες στην Αίγυπτο δεν αισθάνθηκαν ποτέ ξένοι. Αναμείχθηκαν, συμβίωσαν και συνέπασχαν με τον φίλο αιγυπτιακό λαό από αρχαιοτάτων χρόνων.

»Το Ίδρυμα Ωνάση έχει αποφασίσει να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του σε λιγότερα, αλλά σημαντικά έργα. Όλοι οφείλουν να προσφέρουν στο μέτρο των δυνάμεών τους. Εμείς, χάριτι θεία, ίσως μπορέσουμε περισσότερα.
»Πριν από πέντε περίπου χρόνια συναντήθηκαν κάποιοι άνθρωποι που μοιράστηκαν ένα όραμα. Από αυτούς σήμερα οι δύο λείπουν. Οι αναμνήσεις όμως του ενός και το λειτούργημα του άλλου, τους φέρνουν εδώ μαζί μας πάλι. Συναντιούνται ιδανικά σ' αυτήν την πόλη.

»Έχουμε χάσει πολλές πατρίδες που μένουν μόνο ως ερείπια και ως μνήμη ανθρώπων, που και αυτοί σιγά-σιγά σβήνουν. Η Αλεξάνδρεια είναι ζωντανή. Τη βλέπουμε και μας αγγίζει, όχι μόνο εμάς τους Αιγυπτιώτες αλλά και όλους τους Έλληνες.

spacer O νάρθηκας του ναού μετά την αποκατάστασή του
spacer

O νάρθηκας του ναού μετά την αποκατάστασή του

spacer

Τα σημερινά θυρανοίξια και η παρουσία όλων μας είναι η απόδειξη ότι η πόλη παραμένει ζωντανή», κατέληξε ο κ. Παπαδημητρίου.
Την τελετή τίμησαν με την παρουσία τους ο επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ κ. Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, η υπουργός Τουρισμού κ. Φάνη Πάλλη-Πετραλιά, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Πέτρος Δούκας, ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Θόδωρος Κασσίμης, ο αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Αθανάσιος Σούρλας, οι βουλευτές κ. Πέτρος Ευθυμίου και Άννα Διαμαντοπούλου.

Ο ναός του Ευαγγελισμού θεμελιώθηκε τον Νοέμβριο του 1847 σε οικόπεδο που δώρισε στην Κοινότητα Αλεξάνδρειας ο Μιχαήλ Τοσίτσας. Η οικοδόμησή του από τον αρχιτέκτονα Ερμέτες Πιερρότη διήρκεσε εννέα χρόνια και τα εγκαίνια έγιναν πανηγυρικά την ημέρα του Ευαγγελισμού το 1856. Η αρχική μορφή του ήταν αυστηρότερη από τη σημερινή, γιατί τα πέτρινα κωδωνοστάσια αντικαταστάθηκαν το 1927-1936 με πιο εντυπωσιακές τσιμεντένιες κατασκευές και στην πρόσοψη προστέθηκαν διάφορα διακοσμητικά στοιχεία. Στη δεκαετία του 1950 ο ναός συντηρήθηκε και προστέθηκαν τοιχογραφίες και βιτρώ.

O Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας και ο κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούμπ κατά την τελετή των θυρανοιξίων spacer
spacer

O Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας και ο κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούμπ κατά την τελετή των θυρανοιξίων

spacer

Πρόκειται για μια τρίκλιτη βασιλική με εντυπωσιακά μεγάλες διαστάσεις, ενδεικτικές της άνθησης του Ελληνισμού της Αλεξάνδρειας την εποχή που χτιζόταν. Ο κυρίως ναός έχει μήκος 48 μέτρα και πλάτος 22,70 μέτρα. Το εσωτερικό του, ωστόσο, είναι εκείνο που εντυπωσιάζει, με τη μνημειακή μεγαλοπρέπεια και τον πλούτο στα αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά στοιχεία του, που δημιουργούν μια επιβλητική ατμόσφαιρα, χωρίς να είναι κραυγαλέα.

Το μεσογειακό φως της Αλεξάνδρειας εισχωρεί από τα μεγάλα παράθυρα, γλυκά χρωματισμένο από τα πολύχρωμα βιτρώ που απεικονίζουν τους Δώδεκα Αποστόλους. Φιλοτεχνήθηκαν μεταξύ του 1950 και 1953 στο Παρίσι από τον οίκο Ζαν Γκωντέν, πάνω σε σχέδια βυζαντινής τεχνοτροπίας του Αλεξανδρινού καλλιτέχνη της Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας Μίκη Ματσάκη και κόστισαν 3.120 αιγυπτιακές λίρες της εποχής. Ο ίδιος ανέλαβε και τις πρόσθετες τοιχογραφίες, που απεικονίζουν τον Ευαγγελισμό, τη Γέννηση, την Κοίμηση, την Ανάσταση και άλλες σκηνές από τη ζωή και τα πάθη του Χριστού.

Το τεράστιο μαρμάρινο τέμπλο αιχμαλωτίζει το βλέμμα, στολισμένο με πέντε σειρές από μικρότερες και μεγαλύτερες εικόνες, αλλά και επιχρυσωμένα διακοσμητικά στοιχεία, μαιάνδρους, ακροκέραμα και κληματαριές. Στον γαλάζιο θόλο λαμπιρίζουν μικρά χρυσά αστέρια, φόντο στην τοιχογραφία του Παντοκράτορα.
Τα στασίδια, λουστραρισμένα πια, φέρουν τα ονόματα κάθε ιδιοκτήτη: Αγγελική Νάτζιου, Στυλιανή Βίκη, Ελένη Χριστοδούλου, Ελένη Ευστρατιάδη... Σαφώς λιγότεροι οι Έλληνες της σύγχρονης Αλεξάνδρειας που εξακολουθούν να δίνουν τον καθημερινό αγώνα της επιβίωσης σε μια φιλική σήμερα μεγαλούπολη στη χώρα του Νείλου, αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για το μέλλον χάρη σε έργα τέτοια, όπως η ανακαίνιση της Μητρόπολής τους από το Ίδρυμα Ωνάση.

spacer O πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση κ. Αντώνης Παπαδημητρίου και ο διευθυντής της Bιβλιοθήκης της Aλεξάνδρειας κ. Iσμαήλ Σεραγκελντίν υπογράφουν το πρωτόκολλο συνεργασίας για τη Bίλα Aντωνιάδη. Διακρίνονται από αριστερά ο Δρ Mωχάμεντ Aγουάντ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας, ο κυβερνήτης Αλεξανδρείας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούμπ, το μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος Ωνάση και αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΑΕ κ. Στέφανος Ταμβάκης και οι επίτιμοι αντιπρόεδροι του Iδρύματος Ωνάση κ. Απόστολος Ζαμπέλας και κ. Παύλος Ιωαννίδης.
spacer

O πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση κ. Αντώνης Παπαδημητρίου και ο διευθυντής της Bιβλιοθήκης της Aλεξάνδρειας κ. Iσμαήλ Σεραγκελντίν υπογράφουν το πρωτόκολλο συνεργασίας για τη Bίλα Aντωνιάδη. Διακρίνονται από αριστερά ο Δρ Mωχάμεντ Aγουάντ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας, ο κυβερνήτης Αλεξανδρείας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούμπ, το μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος Ωνάση και αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΑΕ κ. Στέφανος Ταμβάκης και οι επίτιμοι αντιπρόεδροι του Iδρύματος Ωνάση κ. Απόστολος Ζαμπέλας και κ. Παύλος Ιωαννίδης.

spacer

Μετά τα θυρανοίξια του ναού του Ευαγγελισμού, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και οι προσκεκλημένοι του Ιδρύματος παραβρέθηκαν στην τελετή των εγκαινίων του ανακαινισμένου Πατριαρχικού Μεγάρου που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία. Το κομψό, διώροφο κτήριο με τον περιποιημένο κήπο στέγαζε άλλοτε την Τοσιτσαία Σχολή, ένα ακόμη δείγμα της ακμής του ελληνικού στοιχείου στην πόλη αυτή σε παλαιότερες εποχές. Στη διάρκεια των εργασιών ανακαίνισης ανακαλύφθηκε στα θεμέλιά του μέρος του αρχαίου υδραγωγείου της πόλης της Αλεξάνδρειας, που σήμερα είναι επισκέψιμο. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη θερμή υποστήριξή του προς το έργο του Πατριαρχείου, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος «έδωσε» σε μια αίθουσα του Μεγάρου το όνομα του αείμνηστου Στέλιου Παπαδημητρίου.

Ανακαίνιση της Βίλας Αντωνιάδη

H βίλα Aντωνιάδη με τους κήπους της spacer
spacer

H βίλα Aντωνιάδη με τους κήπους της

spacer

Η συμβολή του Ιδρύματος Ωνάση στη ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού δεν σταματά στην εξώθυρα της εκκλησίας του Ευαγγελισμού. Επόμενο σημαντικό βήμα ήταν η υπογραφή πρωτοκόλλου συνεργασίας μεταξύ του Ιδρύματος και της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας στις 2 Απριλίου 2006, με αντικείμενο την ανακαίνιση της ιστορικής Βίλας Αντωνιάδη και τη δημιουργία Τμήματος Ερευνών της Ελληνιστικής Αλεξάνδρειας, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Κέντρου Αλεξανδρινών και Μεσογειακών Ερευνών της Βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας. Το πρωτόκολλο υπεγράφη σε ειδική τελετή από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ωνάση κ. Αντώνη Παπαδημητρίου και τον διευθυντή της Βιβλιοθήκης κ. Ισμαήλ Σεραγκελντίν, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια, του κυβερνήτη της Αλεξάνδρειας κ. Μωχάμεντ Μαχγκούπ, του προεδρείου, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος και των προσκεκλημένων του. Την τελετή τίμησαν με την παρουσία τους η υπουργός Τουρισμού κα Φάνη Πάλλη-Πετραλιά, ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Πέτρος Δούκας, οι βουλευτές κ. Πέτρος Ευθυμίου και κ. Άννα Διαμαντοπούλου κ.ά.

spacer O κ. Γιώργος Zαμπέλας και ο κ. Παναγιώτης Kαφατσάκης της Eλληνικής Kοινότητας Aλεξάνδρειας στο προαύλιο του Aβερώφειου Γυμνασίου
spacer

O κ. Γιώργος Zαμπέλας και ο κ. Παναγιώτης Kαφατσάκης της Eλληνικής Kοινότητας Aλεξάνδρειας στο προαύλιο του Aβερώφειου Γυμνασίου

spacer

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο συνεργασίας, το Ίδρυμα Ωνάση και η Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας θα διαθέσουν από 250.000 δολ. ΗΠΑ για την πρώτη φάση των εργασιών της ανακαίνισης του κτηρίου. Η Βίλα Αντωνιάδη, αναγνωρισμένη ως ιστορικό μνημείο της πόλης, βρίσκεται δίπλα στη Βιβλιοθήκη, μέσα σ’ ένα καταπράσινο πάρκο σαράντα οκτώ εκταρίων με βοτανικούς κήπους, αγάλματα, τροπικό θερμοκήπιο αλλά και αρχαία κατάλοιπα. Χαρακτηριστικό δείγμα Αλεξανδρινού κοσμοπολίτη, ο Ιωάννης Αντωνιάδης με καταγωγή από τη Λήμνο, υπήρξε ευεργέτης της ελληνικής κοινότητας και έχτισε την έπαυλη των 2.859 τετραγωνικών μέτρων, που αναδείχθηκε σε ορόσημο της Αλεξάνδρειας. Ο απόγονός του Αντώνιος Αντωνιάδης τη δώρισε στον Δήμο της πόλης, που την αξιοποίησε για τη φιλοξενία αρχηγών κρατών και άλλων σημαντικών επισκεπτών. Το κτήριο γνώρισε ιστορικές στιγμές, όπως η υπογραφή της Αγγλο-αιγυπτιακής Συνθήκης το 1936 και η ίδρυση του Αραβικού Συνδέσμου το 1946. Μετά το 1952 άρχισε να παρακμάζει, ενώ ο χρόνος και οι άστοχες προσπάθειες επισκευών έχουν επιφέρει φθορές στο εντυπωσιακό κτίσμα. Το έργο της ανακαίνισης αναμένεται να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια.

Το ελληνικό στοιχείο στην Αλεξάνδρεια

Τρίτος σταθμός της πενθήμερης επίσκεψης των στελεχών του Ιδρύματος Ωνάση και των προσκεκλημένων του στην Αίγυπτο ήταν τα κτήρια της Ελληνικής Κοινότητας της Αλεξάνδρειας, ένα «προσκύνημα» συγκινητικό για τους όσους επέστρεφαν μετά από χρόνια σε γνώριμές τους σχολικές αίθουσες. Τα εντυπωσιακά αυτά κτήρια συνολικής έκτασης 300 στρεμμάτων δημιουργούν ένα ελληνικό τετράγωνο στο κέντρο της Αλεξάνδρειας, πολύ κοντά στον έφιππο ανδριάντα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Στο ελληνικό τετράγωνο Τσάντμπι βρίσκονται το Αβερώφειο Γυμνάσιο, η Παλιά Σαλβάγειος Εμπορική Σχολή, το Θέατρο της Ιουλίας Σαλβάγου, το κλειστό Γυμναστήριο, το Μπενάκειο Οικοτροφείο Θηλέων, το Οικοτροφείο Αρρένων «Μάννα», στάδιο δέκα χιλιάδων θεατών και άλλα βοηθητικά κτήρια. Στα ευρύχωρα γραφεία του Αβερώφειου στεγάζονται σήμερα οι διοικητικές υπηρεσίες της Ελληνικής Κοινότητας, δίνοντας λίγη ζωντάνια στον χώρο που άλλοτε έσφυζε από ζωή. Σήμερα, μερικές δεκάδες μαθητών συνεχίζουν να φοιτούν στις ψηλοτάβανες, φωτεινές αίθουσες.
Πιο χαρούμενο και θελκτικό το μικρό Εθνικό Μουσείο της Αλεξάνδρειας, στο οποίο ξεναγήθηκαν, επίσης, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και οι προσκεκλημένοι του Ιδρύματος Ωνάση. Στεγάζεται σε μια όμορφη βίλα στο κέντρο της πόλης, όπου συνυπάρχουν τα ευρήματα του αιγυπτιακού και του ελληνικού πολιτισμού. Μούμιες και αγάλματα αιγυπτιακών θεοτήτων, ευρήματα από τις υποβρύχιες έρευνες στον Φάρο της Αλεξάνδρειας, ελληνικά κεραμικά και κοσμήματα εντυπωσίασαν τους επισκέπτες.
Τελευταίος σταθμός της πενθήμερης περιήγησης ήταν το Κάιρο με την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα και τα παραδοσιακά παζάρια του. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος ήταν επίσημοι προσκεκλημένοι στη μεγάλη συναυλία που διοργάνωσε στο Αίθριο των Πυραμίδων η Ελληνική Κοινότητα του Καΐρου. Η αποστολή επισκέφθηκε, ακόμη, την Ακρόπολη του Καΐρου, την Σιταντέλ, με το τζαμί του Μωχάμεντ Άλι, την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και το περίφημο αρχαιολογικό μουσείο της πόλης.

Ανώτατες διακρίσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο

Στιγμιότυπο από την απονομή του Mεγαλόσταυρου στον αντιπρόεδρο και τον γραμματέα του Iδρύματος Ωνάση κ. Γιάννη Iωαννίδη και κ. Γιώργο Zαμπέλα spacer
spacer

Στιγμιότυπο από την απονομή του Mεγαλόσταυρου στον αντιπρόεδρο και τον γραμματέα του Iδρύματος Ωνάση κ. Γιάννη Iωαννίδη και κ. Γιώργο Zαμπέλα

spacer

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή, μετά τη Θεία Λειτουργία στον ναό του Ευαγγελισμού, της απονομής του Μεγαλόσταυρου του Αγίου Μάρκου από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας στον πρόεδρο του Ιδρύματος κ. Αντώνη Παπαδημητρίου και στους επίτιμους αντιπροέδρους κ. Παύλο Ιωαννίδη και κ. Απόστολο Ζαμπέλα. Ο πρόεδρος του Ιδρύματος έλαβε και τον Αστέρα, ύψιστη διάκριση του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας που προοριζόταν για τον πατέρα του Στέλιο Παπαδημητρίου.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Πατριάρχης Θεόδωρος επισκέφθηκε τα γραφεία του Ιδρύματος Ωνάση στην Αθήνα και απένειμε τον Μεγαλόσταυρο στον αντιπρόεδρο του Ιδρύματος κ. Γιάννη Ιωαννίδη, που δεν είχε παραβρεθεί στην τελετή των θυρανοιξίων στην Αλεξάνδρεια, καθώς και στον γραμματέα του Ιδρύματος κ. Γιώργο Ζαμπέλα, υπεύθυνο εκ μέρους του Ιδρύματος για το έργο της ανακαίνισης του ναού.

spacer
spacer spacer spacer spacer 18-23
spacer
spacer
spacer
| ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ | ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΤΕΥΧΗ | ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ