αΩ spacer spacer spacer ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ spacer ΤΕΥΧΟΣ 30 spacer ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005
Επιστροφή στην σελίδα των Περιεχομένων Επικοινωνία
spacer
spacer
spacer
διάλεξη
spacer
spacer
spacer

του Δημήτρη Χ. Λιάππη

Λέκτορα Νομικής Σχολής Αθηνών, Δικηγόρου

spacer spacer spacer Η επικοινωνία επιχείρησης και δικηγόρου
spacer
κατά την προετοιμασία συμβάσεων
spacer

Οι πολίτες στις κοινωνίες του καταμερισμού εργασίας βασίζουν την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητά τους σε περιουσιακές μετακινήσεις από εκείνον που διαθέτει το περιουσιακό αγαθό σε εκείνον που το χρειάζεται. Αυτές οι περιουσιακές μετακινήσεις και οι ειδικότερες συνθήκες τους συμφωνούνται σε συμβάσεις ανάμεσα στα συναλλασσόμενα μέρη, δηλαδή σε συμφωνίες μεταξύ τους να συντελεσθεί η μετακίνηση κατά νομικά δεσμευτικό τρόπο. Με το θεσμικό εργαλείο της σύμβασης κατοχυρώνεται μια σπουδαία κατάκτηση του νομικού πολιτισμού μας. Η κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών πρέπει πάντοτε να βασίζεται στη βούληση των συμβαλλομένων μερών, όπως αυτή εκφράζεται στη σύμβαση που συνάπτουν εκάστοτε μεταξύ τους.

spacer O ομιλητής δέχεται τα συγχαρητήρια του Γενικού Γραμματέα του Συνδέσμου κ. Γιώργου Kαλόφωνου
spacer

O ομιλητής δέχεται τα συγχαρητήρια του Γενικού Γραμματέα του Συνδέσμου κ. Γιώργου Kαλόφωνου

spacer

Η σύμβαση είναι αναγκαίο εργαλείο για την ανάπτυξη της ανθρώπινης δραστηριότητας. Από εκεί και πέρα για τον συναλλασσόμενο πολίτη και την επιχείρηση τίθεται το ερώτημα αν μπορεί να προετοιμάσει μια σύμβαση μόνος του ή θα χρειαστεί τη συμπαράσταση ενός νομικού.
Σε πολλές συμβάσεις οι συναλλασσόμενοι δεν χρησιμοποιούν και δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν νομικούς. Πρόκειται συνήθως για τις απλές καθημερινές μαζικές συναλλαγές, όπως η αγορά ειδών καθημερινής ανάγκης ή η χρήση μεταφορικών μέσων. Υπάρχουν, όμως, τόσο για τον μεμονωμένο πολίτη όσο και για τη σύγχρονη επιχείρηση, και συμβάσεις πολύπλοκες και εκτεταμένες (π.χ. η μίσθωση ή η αγορά ακινήτων για προσωπική ή επαγγελματική χρήση, η ανάθεση της ανέγερσης μιας οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής, η συμφωνία μεταξύ μιας υπερχρεωμένης επιχείρησης και των πιστωτών της για την αναδιάρθρωση του χρέους της, η σύμβαση για την κατασκευή ενός μεγάλου τεχνικού έργου κ.ο.κ.). Στην προετοιμασία και την κατάρτιση δύσκολων και επικίνδυνων συμβάσεων γεννιέται πραγματικά η ανάγκη για τη νομική υποστήριξη των υποψήφιων συμβαλλομένων.
Γιατί, όμως, πρέπει σε τέτοιες συμβάσεις οι συμβαλλόμενοι να αναζητούν τη βοήθεια νομικών; Για να δώσει κανείς απάντηση σε αυτό το καθοριστικό ερώτημα, πρέπει να αναχθεί βαθειά στην ουσιαστική λειτουργία του μηχανισμού της σύμβασης. Σε κάθε σύμβαση ενώνονται ουσιαστικά δύο διαφορετικοί κόσμοι: ο κόσμος των ανθρώπινων αναγκών, επιθυμιών και σκοπιμοτήτων και ο κόσμος των νομικών δεσμεύσεων. Κάθε σύμβαση επιτελεί μια μετασχηματιστική λειτουργία: μετασχηματίζει, μεταπλάθει δηλαδή τις κοινά αποδεκτές επιθυμίες των μερών σε δεσμευτικούς συμβατικούς όρους.

Κάθε σύμβαση μετασχηματίζει τις κοινά αποδεκτές επιθυμίες των μερών σε δεσμευτικούς συμβατικούς όρους

Η επίτευξη του μετασχηματιστικού σκοπού της σύμβασης προϋποθέτει την εύρυθμη λειτουργία μιας αμφίδρομης επικοινωνιακής σχέσης ανάμεσα στον μέλλοντα συμβαλλόμενο και τον νομικό του σύμβουλο. Καθένα από τα πρόσωπα αυτά βρίσκεται στην άκρη δύο πόλων, οι οποίοι πρέπει να ενωθούν στον μηχανισμό της σύμβασης. Ο συμβαλλόμενος γνωρίζει, ή, έστω, μπορεί να σκεφθεί, ποιες είναι οι συναλλακτικές επιδιώξεις και οι ανάγκες τις οποίες θέλει να πραγματώσει με την προς σύναψη σύμβαση. Ο νομικός παραστάτης του γνωρίζει ή μπορεί να πληροφορηθεί τις σχετικές νομοθετικές προβλέψεις και τις προσήκουσες συμβατικές ρυθμίσεις. Για να λειτουργήσει η επικοινωνία με τον νομικό παραστάτη του, ο υποψήφιος συμβαλλόμενος πρέπει να έχει κατανοήσει μερικά από τα βασικά χαρακτηριστικά της εργασίας του νομικού συμβούλου του κατά την προετοιμασία συμβάσεων.

Πριν την έναρξη της διάλεξης με την πρόεδρο του Συνδέσμου κ. Iωάννα Kονδύλη spacer
spacer

Πριν την έναρξη της διάλεξης με την πρόεδρο του Συνδέσμου κ. Iωάννα Kονδύλη

Ο νομικός της σύμβασης πρέπει κατά τον σχεδιασμό της να απαντήσει βασικά σε δύο ερωτήματα: κατά πρώτον πρέπει να αναρωτηθεί πώς πρέπει να σχεδιαστούν οι συμβατικές ρυθμίσεις, ώστε να επέλθουν τα αποτελέσματα, τα οποία επιδιώκουν τα συμβαλλόμενα μέρη και κυρίως ο εντολέας του. Δεύτερος κεντρικός προσανατολισμός της εργασίας του νομικού της σύμβασης είναι η πρόληψη και η θεραπεία ενδεχομένων κρίσεων της συμβατικής σχέσης. Σε αυτή τη φάση ο νομικός σύμβουλος κάθε συμβαλλόμενου μέρους πρέπει να σταθμίσει ποιες συνθήκες θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν ή να ματαιώσουν την κανονική εξέλιξη της συμβατικής σχέσης των μερών. Μετά από αυτή τη διάγνωση ο νομικός της σύμβασης πρέπει να εντάξει στη σύμβαση μηχανισμούς για την πρόληψη ή πάντως τη διαχείριση κρίσεων της συμβατικής σχέσης προς όφελος του εντολέα του.
Τόσο η πραγμάτωση των συναλλακτικών σκοπών των μερών όσο και η πρόληψη κρίσεων της συμβατικής σχέσης δεν μπορούν να επιτευχθούν με μόνη την ενέργεια του νομικού της σύμβασης. Αν ο νομικός σύμβουλος του υποψήφιου συμβαλλομένου εργαστεί χωρίς την ενεργό υποστήριξη του εντολέα του, το αποτέλεσμα της εργασίας του, όσο καταρτισμένος και επιμελής και αν είναι, θα εμφανίζει μια βασική αδυναμία: θα αποτελεί μια εν πολλοίς αφηρημένη συμβατική κατασκευή, που θα αντιμετωπίζει κάποια τυπικά προβλήματα της σχεδιαζόμενης συναλλαγής, θα βρίσκεται όμως κατ’ ανάγκη μακριά από τις τυχόν ιδιαιτερότητές της. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα συμβαλλόμενα μέρη διατρέχουν τον κίνδυνο να θυσιάσουν τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν με τη σύμβαση τις ιδιαίτερες ανάγκες και επιθυμίες τους.

Η ανακοίνωση του επιδιωκόμενου με τη σύμβαση συναλλακτικού σκοπού αποτελεί την απαρχή μιας κυκλικής επικοινωνιακής σχέσης

Η εμπειρική παρατήρηση της επικοινωνίας μεταξύ δικηγόρου και επιχείρησης δείχνει ότι η ελληνική συναλλακτική πράξη εμφανίζει στον τομέα αυτόν σοβαρές αδυναμίες. Ο Έλληνας συναλλασσόμενος, ακόμη και η μεγάλη οργανωμένη επιχείρηση, έχει την τάση να εκφράζει μόνον έναν γενικόλογο συναλλακτικό στόχο και να αφήνει στον νομικό της σύμβουλο την επεξεργασία των λεπτομερειών της σύμβασης για την πραγμάτωσή του. Ο Έλληνας πολίτης και η ελληνική επιχείρηση συνηθίζουν μπροστά στον ενθουσιασμό της διαγραφόμενης συνεργασίας τους με τον αντισυμβαλλόμενό τους να παραμελούν βασικές αρχές της επικοινωνίας τους με τον νομικό παραστάτη τους.

spacer

Η συνεργασία της επιχείρησης με τον δικηγόρο της δεν πρέπει να εξαντλείται στην ανακοίνωση του επιδιωκόμενου με τη σύμβαση συναλλακτικού σκοπού. Η ανακοίνωση αυτή αποτελεί κατά κανόνα την απαρχή μιας κυκλικής επικοινωνιακής σχέσης. Αφού ο νομικός της σύμβασης λάβει γνώση των γενικών σκοπών του εντολέα του και του αντισυμβαλλομένου του, θα προσπαθήσει να τους εξειδικεύσει και να τους εντάξει σε έναν αρχικό συμβατικό σχεδιασμό. Μελετώντας όλα αυτά τα ζητήματα ο νομικός της σύμβασης θα χρειαστεί να θέσει εκ νέου συγκεκριμένα ερωτήματα στον εντολέα του. Με την υποβολή νέων ερωτήσεων ο νομικός της σύμβασης στρέφει την ματιά του εντολέα του σε ζητήματα τα οποία ο τελευταίος δεν είχε ενδεχομένως ακόμη συλλάβει ως σημαντικά για τη σχεδιαζόμενη συναλλαγή του.
Οι αρχικές επιθυμίες του εντολέα είναι συχνά επηρεασμένες από την ελλιπή διάγνωση κινδύνων, την ανακριβή εκτίμηση επιδιώξεων ή την άγνοια νομικών κανόνων. Μπορεί, λ.χ., μια κατασκευαστική εταιρία να επιθυμεί να μην ευθύνεται για βαρειά αμέλεια ή δόλο των υπεργολάβων της, ωστόσο τούτο δεν μπορεί να συμφωνηθεί έγκυρα στη σύμβαση που θα συνάψει με τον κύριο του έργου, γιατί προσκρούει στους κανόνες των άρθρων 332 και 334 ΑΚ. Οι εσφαλμένες παραστάσεις, εκτιμήσεις και προσδοκίες του υποψήφιου συμβαλλόμενου μπορούν να διορθωθούν μόνον μέσω της επικοινωνίας του με τον νομικό του σύμβουλο.

Οι εσφαλμένες παραστάσεις, εκτιμήσεις και προσδοκίες του υποψήφιου συμβαλλόμενου μπορούν να διορθωθούν μόνον μέσω της επικοινωνίας του με τον νομικό του σύμβουλο

Κοντολογίς, ο νομικός της σύμβασης κατά την επικοινωνία του με τον εντολέα του
1. διορθώνει τις εσφαλμένες παραστάσεις του,
2. ξεχωρίζει το νομικά δυνατό από το νομικά αδύνατο,
3. διασαφηνίζει τις νομικές και πρακτικές συνέπειες των επιμέρους συμβατικών λύσεων,
4. εφιστά την προσοχή σε κινδύνους,
5. παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των επιμέρους εναλλακτικών δυνατοτήτων, και
6. δίνει τη συμβουλή του για τη λύση που πρέπει να προτιμηθεί.
Συμπερασματικά, στο πλαίσιο της επικοινωνίας δικηγόρου και επιχείρησης πρωταγωνιστικό ρόλο καλείται να διαδραματίσει ο δικηγόρος. Η επιχείρηση και κάθε συναλλασσόμενος πολίτης δεν πρέπει όμως να κρατήσουν παθητική στάση. Αυτό είναι απαραίτητο για να κάνουν την απαραίτητη προεργασία και να συμμετέχουν ενεργά και γόνιμα στην ανάδειξη των σκοπών, που επιδιώκουν με την προς σύναψη σύμβαση. Και τούτο για να μπορέσει, τελικά, η σύμβαση να ανταποκριθεί στην αποστολή της να ικανοποιήσει τις πραγματικές ανάγκες των συμβαλλομένων με τους μικρότερους δυνατούς κινδύνους για τα συμφέροντά τους.

spacer
spacer spacer spacer spacer 34-37
spacer
spacer
spacer
| ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ | ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΤΕΥΧΗ | ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ