αΩ spacer spacer spacer ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ spacer ΤΕΥΧΟΣ 23 spacer ΜΑΡΤΙΟΣ 2004
Επιστροφή στην σελίδα των Περιεχομένων Επικοινωνία
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
Δρ Σοφοκλής Xατζησάββας
spacer
Διευθυντής Tμήματος Aρχαιοτήτων Kύπρου, Eπιμελητής της έκθεσης


spacer spacer
βιβλιοπαρουσίαση
spacer
spacer
spacer

3200 χρόνια Kυπριακού Eλληνισμού
θησαυροί από τα μουσεία της Kύπρου
O κατάλογος της έκθεσης στη Nέα Yόρκη

spacer spacer
spacer
F
spacer
spacer
rom Ishtar to Aphrodite, 3200 Years of Cypriot Hellenism: Treasures from the Museums of Cyprus, Γεν . Επιμέλεια έκδοσης Σοφοκλής Χατζησάββας, Νέα Υόρκη, Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης (Η.Π.Α.), 2003. Σελ. 146, 2 χάρτες, 34 εικόνες, 90 πίνακες, βιβλιογραφία.

H συμμετοχή της Κύπρου σε πολλές θεματικές εκθέσεις που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στην Ευρώπη έχει καθιερωθεί ως θεσμός λόγω της σημασίας που διαδραμάτιζε διαχρονικά το νησί στην ανέλιξη των μεσογειακών πολιτισμών.

spacer spacer
Κεφαλή γενειοφόρου άνδρα με Κορινθιακή περικεφαλαία, ασβεστόλιθος, ύψ. 32,4 εκ., Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Συλλογή Cesnola, από το ιερό των Γόλγων – Άγιος Φώτιος.
Κεφαλή γενειοφόρου άνδρα με Κορινθιακή περικεφαλαία, ασβεστόλιθος, ύψ. 32,4 εκ., Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Συλλογή Cesnola, από το ιερό των Γόλγων – Άγιος Φώτιος.
spacer

Είναι η πρώτη όμως φορά που διοργανώνεται μια έκθεση αυτοτελής με θέμα τον Κυπριακό Ελληνισμό, μέσα από ευρήματα των Μουσείων της Κύπρου, αλλά και μερικών από το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Τα αντικείμενα της έκθεσης παρουσιάζονται για πρώτη φορά εκτός Κύπρου, ενώ μερικά εκτίθενται για πρώτη φορά.

O κατάλογος, όπως και η έκθεση, χωρίζεται σε τρεις ενότητες με εισαγωγικά σημειώματα και άρθρα σχετικά με τη χρονολογική περίοδο, στην οποία ανήκει κάθε ενότητα. Μετά τους σύντομους χαιρετισμούς του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Τάσσου Παπαδόπουλου και του Προέδρου του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ωνάση κ. Στέλιου Παπαδημητρίου, ο υπογράφων επεξηγεί το ιστορικό και τη φιλοσοφία του όλου εγχειρήματος και αντιπαραθέτει τις αξίες των διαφόρων πολιτισμών της περιοχής με τον Ελληνικό Πολιτισμό για να δείξει την επικράτηση του δεύτερου.

spacer spacer
Μυκηναϊκός αμφοροειδής κρατήρας, ύψ. 37,4 εκ., διάμ. 28.7 εκ., ώριμος εικονογραφικός ρυθμός, (1410-1300 π.Χ.), Μουσείο Λάρνακας, από τις ανασκαφές στον Άγιο Δημήτριο-Καλαβασού. Στη μια όψη αναπαράσταση ιερού με κέρατα καθοσιώσεως. Στην άλλη άρμα.
Μυκηναϊκός αμφοροειδής κρατήρας, ύψ. 37,4 εκ., διάμ. 28.7 εκ., ώριμος εικονογραφικός ρυθμός, (1410-1300 π.Χ.), Μουσείο Λάρνακας, από τις ανασκαφές στον Άγιο Δημήτριο-Καλαβασού. Στη μια όψη αναπαράσταση ιερού με κέρατα καθοσιώσεως. Στην άλλη άρμα.
spacer

Τον συμβολικό τίτλο της έκθεσης «Από την Ιστάρ στην Αφροδίτη» διαπραγματεύεται η Δρ Jennifer Webb, που περιγράφει τον μακρύ δρόμο που πέρασε μέχρις ότου η Ιστάρ πάρει τη μορφή, αλλά κυρίως τις ιδιότητες της Κύπριδας Αφροδίτης. Παρουσιάζεται παράλληλα και η εξέλιξη της θεάς της γονιμότητας στην Κύπρο μέχρι την εποχή που αυτή δέχτηκε τις επιδράσεις από την Ανατολή.

Ακολουθεί το εισαγωγικό σημείωμα του υπογράφοντος για την Α΄ ενότητα του καταλόγου, που καλύπτει χρονολογικά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού κυρίως από το 14ο μέχρι τον 11ο αιώνα π.Χ. Παρουσιάζεται γενικά ο ρόλος που διαδραμάτισε το νησί «την εποχή που ο χαλκός ήταν το πολυτιμότερο αγαθό και η Κύπρος το σημαντικότερο κέντρο παραγωγής του». Την πρώτη έλευση των Μυκηναίων το 14ο αιώνα ακολουθεί η μόνιμη εγκατάσταση Αχαιών εποίκων γύρω στο 1200 π.Χ. Η μακρά διαδικασία εξελληνισμού του νησιού αρχίζει.

spacer spacer
Κεφαλή γυναικείας μορφής από ασβεστόλιθο, ύψ. 32,5 εκ., Κυπρο-κλασική περίοδος (5ος αιώνας π.Χ.), Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία, από το Ιερό του Άρσους.
Κεφαλή γυναικείας μορφής από ασβεστόλιθο, ύψ. 32,5 εκ., Κυπρο-κλασική περίοδος (5ος αιώνας π.Χ.), Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία, από το Ιερό του Άρσους.
spacer

Στη συνέχεια παρουσιάζεται ο Τάφος 11 της Καλαβασού, από την ανασκαφέα Alison South. Μερικά από τα κτερίσματα του τάφου αυτού αποκαλύπτουν παραστατικά τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της Κύπρου τον 14ο αιώνα και αποτελούν την πλειοψηφία των εκθεμάτων της Α΄ ενότητας. Η εισαγωγή στην Α΄ ενότητα συμπληρώνεται με σημείωμα του υπογράφοντος για τα γνωστά στη βιβλιογραφία ως Kτήρια Ashlar που είναι κατασκευασμένα με πελεκημένους ογκόλιθους. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο Κτήριο ΙΙ από την Άλασσα, το μεγαλύτερο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, από το οποίο προέρχονται αρκετά εκθέματα.

Ακολουθεί ο κατάλογος αντικειμένων της Α΄ ενότητας με τα απαραίτητα λήμματα που συμπληρώνουν την εικονογράφηση, παρέχοντας βιβλιογραφία και άλλες πληροφορίες. Τα λήμματα υπογράφονται από τον Γιώργο Γεωργίου, βοηθό επιμελητή της έκθεσης και την Alison South (μόνο για τα ευρήματα του Τάφου 11).

spacer spacer
spacer

Η Β΄ ενότητα του καταλόγου αρχίζει με εισαγωγικό σημείωμα του υπογράφοντος με τίτλο «Κύπρος Χωνευτήρι Πολιτισμών», όπου παρουσιάζεται κυρίως ο συνεχής διάλογος ανάμεσα στους Φοίνικες και τους Έλληνες στον αγώνα για επικράτηση στον εμπορικό, αλλά και τον πολιτιστικό τομέα.

Στο κύριο άρθρο της Β΄ ενότητας με τίτλο «Oι Καταβολές του Κυπριακού Ελληνισμού στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και η Ίδρυση των Κυπριακών Βασιλείων της Εποχής του Σιδήρου» η Δρ Μαρία Ιακώβου διαπραγματεύεται το θέμα κυρίως μέσα από επιγραφικά και γλωσσικά δεδομένα αλλά και ευρήματα. Αναφέρονται ειδικά οι νόστοι, που σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις επιβεβαιώνονται από αρχαιολογικά ευρήματα.

Ακολουθεί ο κατάλογος αντικειμένων της Β΄ ενότητας και σχετικά λήμματα υπογεγραμμένα από τον Γιώργο Γεωργίου.

spacer spacer
spacer

Στη Γ΄ ενότητα προτάσσεται σημείωμα του καθηγητή Antoine Hermary για την «Ελληνικότητα της Κυπριακής Ασβεστολιθικής Γλυπτικής», που πραγματεύεται τις απαρχές της Ελληνικής παράδοσης στην Κύπρο, αρχίζοντας από την ιωνική επίδραση στα τέλη της Κυπρο-Αρχαϊκής περιόδου. Κατά την Κυπρο-Κλασική περίοδο κυριαρχεί περισσότερο η αττική τεχνοτροπία, ενώ με την επικράτηση των Πτολεμαίων ακολουθούνται τα πρότυπα την ελληνιστικής κοινής.

Σε δεύτερο εισαγωγικό κείμενο με τίτλο «Η Κύπρος υπό τους Πτολεμαίους: Βασιλική Ιδεολογία και Πολιτιστική Ανανέωση» ο Δρ Αριστόδημος Αναστασιάδης παρουσιάζει το ιστορικό και ιδεολογικό πλαίσιο στο οποίο εντάχθηκε η Κύπρος μετά την κατάκτησή της από τους Πτολεμαίους της Αιγύπτου. Ήδη από τον 4ο αιώνα π.Χ. η Μεγάλη Θεά της Πάφου ταυτίστηκε με την Αφροδίτη, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκε η λατρεία των Oλύμπιων Θεών και η εισαγωγή Αιγυπτιακών θεοτήτων, ως αποτέλεσμα της πολιτιστικής και πολιτικής εξάρτησης του νησιού από την Αλεξάνδρεια.

O κατάλογος συμπληρώνεται με την παρουσίαση των αντικειμένων της Γ΄ ενότητας με λήμματα από τον Γιώργο Γεωργίου και τον Antoine Hermary (για τα 4 γλυπτά του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης).

Ακολουθεί γενική βιβλιογραφία.

Παρά το γεγονός ότι η επιλογή των αντικειμένων έγινε με κριτήριο την ικανοποίηση της φιλοσοφίας και τους σκοπούς της έκθεσης, εντούτοις, τα περισσότερα αποτελούν αριστουργήματα αγγειοπλαστικής, κοροπλαστικής, γλυπτικής, μεταλλοτεχνίας και μικροτεχνίας. O αναγνώστης αφήνεται μόνος να αξιολογήσει την αισθητική αξία των αντικειμένων, μέσα από τις εξαιρετικές φωτογραφίες του καταλόγου.

spacer
spacer spacer spacer spacer 40-42
spacer
spacer
spacer
| ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ | ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΤΕΥΧΗ | ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ