αΩ spacer spacer spacer ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ spacer ΤΕΥΧΟΣ 23 spacer ΜΑΡΤΙΟΣ 2004
Επιστροφή στην σελίδα των Περιεχομένων Επικοινωνία
spacer
spacer
spacer
spacer
Η παιδική ηλικία
    στην αρχαιότητα
spacer
Κορίτσια που παίζουν εφεδρισμό, τερακότα, ελληνιστική περίοδος (περ. 300 π.Χ.), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Rogers Fund.
spacer
Κορίτσια που παίζουν εφεδρισμό, τερακότα,
ελληνιστική περίοδος (περ. 300 π.Χ.),
Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Rogers Fund.
spacer
spacer
ειδήσεις του ιδρύματος
spacer
spacer
spacer
Πώς ζούσαν τα παιδιά στην αρχαία Ελλάδα; Ποιες υποχρεώσεις είχαν και πώς περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους; Πώς αντιμετώπιζαν οι ενήλικες την παιδική ηλικία; Το εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα της ανατροφής των μικρών αγοριών και κοριτσιών στην Ελλάδα των κλασικών χρόνων καλύπτει η μεγάλη έκθεση που φιλοξενείται στο θυγατρικό Ίδρυμα Ωνάση στη Νέα Υόρκη, με τίτλο «Μεγαλώνοντας στην Αρχαία Ελλάδα: Εικόνες της Παιδικής Ηλικίας από το Κλασικό Παρελθόν».

spacer
spacer Αττικός ερυθρόμορφος κύλιξ, που απεικονίζει αθλητή και αποδίδεται στον Επίδρομο, (περ.520-500 π.Χ.), Hood Museum of Art, Dartmouth College δωρεά R. W. Smith.
Αττικός ερυθρόμορφος κύλιξ, που απεικονίζει αθλητή και αποδίδεται στον Επίδρομο, (περ.520-500 π.Χ.), Hood Museum of Art, Dartmouth College δωρεά R. W. Smith.
spacer
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει το ειδικό τμήμα της έκθεσης με τίτλο «Aναζητώντας το αριστείον: το παιδί στην αρχαία Eλλάδα και το ολυμπιακό πνεύμα» που συνδέει με επίκαιρο τρόπο την παιδική ηλικία στην αρχαιότητα με το ολυμπιακό πνεύμα.

Βοιωτική κωδωνόσχημη κούκλα από τερακότα, ύστερη Γεωμετρική περίοδος (περ. 720-700 π.Χ.), ύψος 30 εκ., Μουσείο Τεχνών Βοστώνης, Henry L. Pierce Fund. spacer
spacer
Βοιωτική κωδωνόσχημη κούκλα από τερακότα, ύστερη Γεωμετρική περίοδος (περ. 720-700 π.Χ.), ύψος 30 εκ., Μουσείο Τεχνών Βοστώνης, Henry L. Pierce Fund.
Τα δύο τμήματα της έκθεσης, η οποία εγκαινιάστηκε στις 22 Ιανουαρίου 2004 και θα διαρκέσει έως τις 15 Απριλίου 2004, περιλαμβάνουν περισσότερα από 80 εκθέματα προερχόμενα από σημαντικές αμερικανικές και ευρωπαϊκές συλλογές τέχνης. Διάφορες πτυχές της καθημερινότητας των παιδιών, όπως η οικογενειακή ζωή, το παιχνίδι, η εκπαίδευση, οι θρησκευτικές τελετές, καθώς και ο ρόλος τους στην ελληνική μυθολογία, ζωντανεύουν μέσα από εικόνες αγγείων, γλυπτικές παραστάσεις, ταφικά μνημεία, αρχαία παιχνίδια και άλλα αντικείμενα. Τα εκθέματα χρονολογούνται από τους Κλασικούς χρόνους έως την Ελληνιστική περίοδο και είναι χωρισμένα σε δύο τομείς, ξεχωριστά για τα αγόρια και τα κορίτσια.

Η ενότητα «Aναζητώντας το αριστείον» εστιάζεται στη σημασία του αθλητισμού για την ανατροφή των μικρών αγοριών. Στην αρχαιότητα, όπως και σήμερα, ο αθλητισμός θεωρείτο βασικό στοιχείο για τη σωστή διαμόρφωση του χαρακτήρα κάθε νέου. Κορυφαίο παράδειγμα της σημασίας των αθλητικών αγώνων στο πλαίσιο θρησκευτικών εορτών αποτέλεσαν οι Oλυμπιακοί Αγώνες προς τιμήν του Δία. Πολλοί από τους αμφορείς που εκτίθενται στο Ωνάσειο Πολιτισμικό Κέντρο ήταν κάποτε γεμάτοι με λάδι ελιάς, βραβείο ανάλογο με χρηματικό έπαθλο. Σε άλλα αντικείμενα απεικονίζονται νεαροί αθλητές και οι «παιδοτρίβες» τους, μαζί με τους οποίους προπονούνταν εντατικά επί ένα μήνα πριν από κάθε διοργάνωση. Η ενότητα αυτή περιλαμβάνει 12 εκθέματα, τα δέκα από τα οποία προέρχονται από το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης και τα δύο από το Μουσείο Τεχνών Χουντ του Κολλεγίου Ντάρτμουθ.

Η ενότητα «Μεγαλώνοντας στην αρχαία Ελλάδα» διερευνά την καθημερινότητα των παιδιών στις διάφορες σημαντικές φάσεις της ζωής τους, από τη γέννηση έως την ενηλικίωση. Oι παραστάσεις γέννησης είναι εξαιρετικά σπάνιες στα αρχαιοελληνικά έργα τέχνης και συνήθως απεικονίζουν μυθολογικά περιστατικά από τη γέννηση διαφόρων θεοτήτων.

spacer Θήλαστρο σε σχήμα γουρουνιού από την Σικελία, (περ. 450 π.X.), Mουσείο Tεχνών Kλήβελαντ, δωρεά Leo Mildenberg.
Θήλαστρο σε σχήμα γουρουνιού από την Σικελία, (περ. 450 π.X.), Mουσείο Tεχνών Kλήβελαντ, δωρεά Leo Mildenberg.
spacer
Aττική ερυθρόμορφη υδρία, που απεικονίζει οικογενειακή σκηνή, (περ. 440-430 π.χ.), Mουσείο A.M. Sackler, Πανεπ. Harvard, δωρεά D.M. Robinson. spacer
Aττική ερυθρόμορφη υδρία, που απεικονίζει οικογενειακή σκηνή, (περ. 440-430 π.χ.), Mουσείο A.M. Sackler, Πανεπ. Harvard, δωρεά D.M. Robinson.
spacer

Στα πρώτα παιδικά τους χρόνια, αγόρια και κορίτσια μεγάλωναν μαζί στο «γυναικείον» με τη φροντίδα της μητέρας, της τροφού και των δούλων. Πολλά από τα εκθέματα παρουσιάζουν μικρά παιδιά να παίζουν με σβούρες, μπάλες ή ρόδες. Ανάμεσα στα αρχαία παιχνίδια ξεχωρίζουν τρεις αρθρωτές κούκλες, που κινούν τα πόδια και τα χέρια τους, καθώς και μια προγενέστερη κωδωνόσχημη κούκλα από τη Βοιωτία, η οποία αποτέλεσε το πρότυπο για το σχεδιασμό της μασκότ των Oλυμπιακών Αγώνων της Αθήνας 2004.

Oι επισκέπτες της έκθεσης βλέπουν επίσης παιχνίδια ταχυδακτυλουργίας και ισορροπίας.

Μετά από τα πρώτα παιδικά χρόνια, τα δύο φύλα διαχωρίζονταν και άρχιζαν να προετοιμάζονται για τους διαφορετικούς κοινωνικούς ρόλους τους. Στην ηλικία των έξι ή επτά ετών τα αγόρια ξεκινούσαν την εκπαίδευσή τους και έλειπαν από το σπίτι το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Στην έκθεση βλέπει κανείς αρκετά δείγματα από τη σχολική ζωή, όπως γραπτές ασκήσεις σε όστρακο, μια ξύλινη πινακίδα, ένα τμήμα παπύρου, ένα μελανοδοχείο σφαιρικού σχήματος και μια χάλκινη ακίδα για γράψιμο σε κέρινη πινακίδα.

spacer spacer
Μαρμάρινη επιτύμβια στήλη γυναίκας και βρέφους (περ. 375-350 π.Χ.), Μουσείο Καλών Τεχνών, Χιούστον, Τέξας, δωρεά A. Finnigan.
spacer
Μαρμάρινο αγαλματίδιο νεαρού αγοριού, ύστερη Ελληνιστική περίοδος, Μουσείο Καλών Τεχνών της Βιρτζίνια, Ρίτσμοντ, A. D. & W. C. Williams Fund.

Τα κορίτσια έμεναν στο σπίτι και μάθαιναν τις δουλειές του νοικοκυριού. Ένα κεραμικό κομμάτι της ύστερης αρχαϊκής περιόδου απεικονίζει μάθημα μαγειρικής: ένα κορίτσι σκύβει πάνω από μια χύτρα, ενώ μια ηλικιωμένη παρακολουθεί χειρονομώντας.

spacer Μαρμάρινο αγαλματίδιο νεαρού αγοριού, ύστερη Ελληνιστική περίοδος, Μουσείο Καλών Τεχνών της Βιρτζίνια, Ρίτσμοντ, A. D. & W. C. Williams Fund.
Μαρμάρινη επιτύμβια στήλη γυναίκας και βρέφους (περ. 375-350 π.Χ.), Μουσείο Καλών Τεχνών, Χιούστον, Τέξας, δωρεά A. Finnigan.
spacer

Στην εφηβική τους ηλικία τα αγόρια αφιέρωναν τα παιχνίδια τους σε μια ανδρική θεότητα, ως ένδειξη ότι αφήνουν πίσω την παιδικότητά τους και στα 18 τους χρόνια γίνονταν πολίτες, αποκτώντας δικαίωμα ψήφου και υποχρεώσεις.

Oι περισσότεροι νέοι στην ηλικία αυτή εγκατέλειπαν την οικογενειακή εστία, αλλά συνήθως δεν παντρεύονταν πριν από τα 35 χρόνια τους. Αντίθετα, τα κορίτσια παντρεύονταν γύρω στα 13 με 15 χρόνια τους και επωμίζονταν τον ρόλο της οικοδέσποινας.

Η έκθεση δεν παραλείπει, τέλος, να ασχοληθεί με την παιδική ηλικία στους μύθους και τη θρησκεία. O Περσέας, που τον έκλεισαν βρέφος σε ένα ξύλινο κιβώτιο μαζί με τη μητέρα του, τη Δανάη, και τον άφησαν στη θάλασσα, απεικονίζεται σε μια αττική λύκηθο των αρχών του 5ου αιώνα.

Σε άλλο αγγείο παρουσιάζεται η γέννηση της Ωραίας Ελένης, η οποία βγαίνει από ένα αυγό, αποτέλεσμα της ένωσης της Λήδας με τον Δία μεταμορφωμένο σε κύκνο.

Μετά από το Ωνάσειο Πολιτισμικό Κέντρο, η έκθεση «Μεγαλώνοντας στην Aρχαία Eλλάδα» θα μεταφερθεί στο Μουσείο Τεχνών του Σινσινάτι, όπου θα παραμείνει το καλοκαίρι του 2004, και στη συνέχεια στο Μουσείο Πωλ Γκετύ στο Λος Άντζελες για το φθινόπωρο του 2004.

spacer Αττική ερυθρόμορφη κύλιξ, που απεικονίζει κορίτσια που πηγαίνουν στο σχολείο και αποδίδεται στον ζωγράφο της Μπολόνια 417 (περ. 460 π.Χ.), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Rogers Fund. spacer Αττική ερυθρόμορφη κύλιξ, που απεικονίζει κορίτσια που πηγαίνουν στο σχολείο και αποδίδεται στον ζωγράφο της Μπολόνια 417 (περ. 460 π.Χ.), Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, Rogers Fund.

Η έκθεση ξεκίνησε στο Νιου Χάμσαϊρ τον Αύγουστο 2003 στο Μουσείο Τεχνών Xουντ του Κολλεγίου Ντάρτμουθ. Επιμελητές είναι η Jenifer Neils, καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Κέις Γουέστερν Ριζέρβ του Κλήβελαντ, και ο καθηγητής John H. Oakley, πρόεδρος του Τμήματος Κλασικών Σπουδών στο Κολλέγιο Γουίλιαμεντ Μέρι του Γουίλιαμσμπεργκ της Βιρτζίνιας.

spacer
spacer spacer spacer spacer 22-25
spacer
spacer
spacer
| ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ | ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΤΕΥΧΗ | ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ